II OSK 1060/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. Fundacja Rodzinna z siedzibą w B. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 841/23 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. w B. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 1 czerwca 2023 r. nr ... w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę postanawia: dopuścić M. Fundacja Rodzinna z siedzibą w B. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. W dniu 17 marca 2025 do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek M. Fundacja Rodzinna z siedzibą w B. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 841/23 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. w B. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 1 czerwca 2023 r. nr ... w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu wniosku Fundacja wskazała, że doszło do przeniesienia własności nieruchomości położonej w B. przy ul. K. ..., której dotyczyło postępowanie zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 19 grudnia 2023 r. w sprawie II SA/Bd 841/23, na rzecz M. Fundacja Rodzinna z siedzibą w B., co zostało udokumentowane wydrukiem z ksiąg wieczystych. W związku z powyższym wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu po stronie skarżącego oraz oświadczyła, że podtrzymuje wniesioną przez D. M. skargę kasacyjną w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Uczestnik postępowania w rozumieniu art. 33 p.p.s.a. to podmiot, który zgodnie z art. 12 p.p.s.a. posiada pozycję procesową niemalże analogiczną do pozycji strony, a różnica tkwi jedynie w sposobie dopuszczenia do postępowania. O uczestniku postępowania mówić można przede wszystkim wówczas, gdy wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego, a zatem wywołuje skutki w zakresie praw i obowiązków tego podmiotu, wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że należy dopuścić M. Fundacja Rodzinna z siedzibą w B. do udziału w przedmiotowej sprawie. Wskazać należy, że zaskarżoną decyzją z 1 czerwca 2023r. Wojewoda Kujawsko–Pomorski orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy z 3 lipca 2019r. zmieniającej decyzję z 30 listopada 2018r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującą zmianę sposobu użytkowania 6-tego pietra wraz z przebudową, rozbudową i nadbudową na funkcję mieszkalną oraz remontem elewacji budynku biurowego i handlowo-usługowego przy ul. K. ... (działki nr ..., ..., ...) w B. Postępowanie administracyjne zainicjowane zostało przez inwestora D. M. będącego współwłaścicielem nieruchomości, na której ma być realizowana wskazana inwestycja. Jeżeli więc doszło do przeniesienia własności nieruchomości położonej w B. przy ul. K. ... na rzecz Fundacji Rodzinnej to niniejsza sprawa dotyczy jej interesu prawnego. Zaznaczyć bowiem należy, że sprawa w przedmiocie robót budowlanych (zmiana pozwolenia na budowę) wiąże się z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza z prawem własności (art. 140 k.c. oraz art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego). Nabycie prawa własności nieruchomości jest przypadkiem następstwa szczególnego tzw. sukcesji singularnej, które w sprawie dotyczącej danej nieruchomości wiązać się musi z możliwością uczestniczenia sukcesora prawnego w postępowaniu sądowym. Wobec powyższego należało przyjąć, że gdy w czasie trwającego postępowania sądowoadministracyjnego nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości zabudowanej obiektem objętym zmianą decyzji o pozwoleniu na budowę, to w konsekwencji dochodzi do zmian podmiotowych w związku z następstwem prawnym o charakterze szczególnym. Zauważyć trzeba, że praktyka sądowa nie jest w takich przypadkach jednolita, bowiem dopuszcza się sytuacje gdy nabywca nieruchomości staje się uczestnikiem przy dalszym udziale skarżących jako adresatów zaskarżonej decyzji (np. wyrok NSA z 7 września 2023 r. II OSK 3031/20), ale też przyjmuje się, że zbywca nieruchomości w takim przypadku traci przymiot strony, a w jego miejsce wstępuje nabywca nieruchomości (por. postanowienie NSA z 10 sierpnia 2022 r. II OSK 1005/22). Wskazać przy tym należy, że ewentualne wstąpienie nabywcy nieruchomości w miejsce strony skarżącej lub obok niej zależy w dużej mierze od oświadczeń samych zainteresowanych oraz czynności procesowych podjętych przez Sąd, a także od przedmiotu konkretnej sprawy. Skoro w niniejszym postępowaniu sądowym podmiot będący nabywcą nieruchomości sam złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w sprawie, to należało go uwzględnić na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.