II SAB/Wa 601/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] kwietnia 2019 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania skargi z dnia [...] kwietnia 2019 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego K. B. sumę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego K. B. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. B. , dalej: "skarżący", pismem z dnia [...] września 2023 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej: "Prezes UODO", "organ", w przedmiocie rozpatrzenia skargi z dnia [...] kwietnia 2019 r. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka"). Skarżący stwierdził, że postępowanie z jego skargi z dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia wniesienia skargi do Sądu nie zakończyło się mimo, iż w dniu [...] lipca 2023 r. złożył wniosek o przyśpieszenie rozpatrzenia sprawy. Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. zobowiązanie organu do dokonania czynności w przedmiocie wnioskowanego postępowania; 3. przyznanie od organu rekompensaty za bezczynność w wysokości 6.000,00 zł. 4. zasądzenie kosztów postępowania. Prezes UODO w związku ze skargą K. B. z dnia [...] kwietnia 2019 r., pismem z dnia [...] maja 2019 r. zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie braków formalnych skargi z dnia [...] kwietnia 2019 r. Skarżący otrzymał ww. pismo w dniu [...] maja 2019 r., na które odpowiedział pismem z dnia [...] maja 2019 r. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Prezes UODO zwrócił się do Spółki o złożenie wyjaśnień w sprawie i poinformował skarżącego o podjętych czynnościach. Spółka otrzymała ww. pismo w dniu [...] lipca 2019 r. i udzieliła odpowiedzi pismem z dnia [...] lipca 2019 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] sierpnia 2019 r. W dniu [...] września 2019 r. do Prezesa UODO wpłynęło pismo skarżącego, zawierające wniosek o przesłanie kopii pisma z dnia [...] lipca 2019 r., skierowanego do Spółki. W dniu [...] października 2019 r. organ przesłał do skarżącego kopię ww. pisma, zgodnie z ww. wnioskiem z dnia [...] września 2019 r. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Prezes UODO zwrócił się do Spółki o uzupełnienie braków formalnych pisma z dnia [...] lipca 2019 r. i poinformował skarżącego o podjętych czynnościach. Spółka ustosunkowała się do ww. pisma Prezesa UODO pismem z dnia [...] marca 2020 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] marca 2020 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Prezes UODO ponownie zwrócił się do Spółki o uzupełnienie braków formalnych pisma z dnia [...] lipca 2019 r. i poinformował skarżącego o podjętych czynnościach. Spółka otrzymała ww. pismo w dniu [...] czerwca 2020 r. i ustosunkowała się do ww. pisma Prezesa UODO pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2020 r. W dniu [...] sierpnia 2021 r. do Prezesa UODO wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 r., zawierające prośbę o przyspieszenie wydania decyzji w sprawie. Pismami z dnia [...] września 2021 r. Prezes UODO poinformował skarżącego oraz Spółkę o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji oraz o przysługującym stronom postępowania prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań oraz o możliwości wglądu w akta sprawy w siedzibie urzędu. Skarżący otrzymał ww. pismo w dniu [...] września 2021 r., a Spółka otrzymała ww. pismo w dniu [...] września 2021 r. Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. skarżący zwrócił się do Prezesa UODO o udzielenie informacji na temat postępowania z jego skargi. W tej kwestii skarżący zwracał się do organu kolejnymi pismami z dnia [...] marca 2022 r., z dnia [...] czerwca 2022 r. i z dnia [...] marca 2023 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. Prezes UODO zwrócił się do Spółki o złożenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie i poinformował skarżącego o podjętych czynnościach. Spółka ustosunkowała się do ww. pisma Prezesa UODO pismem z dnia [...] lipca 2023 r. Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. skarżący ponownie zwrócił się do Prezesa UODO z wnioskiem o udzielenie informacji o postępach w sprawie. Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2023 r. skarżący zwrócił się do Prezesa UODO z wnioskiem o przyspieszenie rozpoznania sprawy i wydanie decyzji w terminie do dnia [...] sierpnia 2023 r. pod rygorem złożenia ponaglenia i skargi do sądu. Pismami z dnia [...] lipca 2023 r. Prezes UODO poinformował skarżącego oraz Spółkę o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji oraz o przysługującym stronom postępowania prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań oraz o możliwości wglądu w akta sprawy w siedzibie urzędu. Skarżący otrzymał ww. pismo w dniu [...] lipca 2023 r., a Spółka otrzymała ww. pismo w dniu [...] lipca 2023 r. Jednakże pismo, które otrzymała Spółka było zaadresowane do skarżącego i w związku z tym organ ponownie, w dniu [...] października 2023 r., skierował pismo informujące o zgromadzeniu materiału dowodowego oraz o prawach przysługujących stronom postępowania. Prezes Urzędu, odpowiadając na skargę na bezczynność, pismem z dnia [...] października 2023 r. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie w przypadku stwierdzenia braku do tego podstaw, oddalenie skargi. Zdaniem organu, skarga na bezczynność jest niedopuszczalna z przyczyn formalnych, ponieważ skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia przed wniesieniem do sądu skargi (brak ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a.), co czyni skargę niedopuszczalną. Organ wyjaśnił, że skarżący wprawdzie kilkukrotnie w toku postępowania sygnalizował organowi swoje niezadowolenie wynikające z przedłużającego się terminu rozpoznania sprawy, niemniej jednak w żadnym z tych pism nie wskazał, że wnosi ponaglenie w trybie przepisów k.p.a. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez Sąd przed rozpoznaniem skargi, Prezes UODO w dniu [...] października 2023 r. nr [...] wydał decyzję w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak stanowi art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność wniesienie skargi należy poprzedzić ponagleniem do właściwego organu prowadzącego postępowanie. W myśl art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Natomiast stosownie do art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W ocenie Sądu, skarga na bezczynność Prezesa UODO w przedmiocie rozpatrzenia skargi (wniosku) z dnia [...] kwietnia 2019 r. jest dopuszczalna. Wbrew twierdzeniu organu skarżący przed jej wniesieniem wystąpił do organu z ponagleniem z dnia [...] lipca 2023 r. Choć nadał temu środkowi nazwę "wniosek o przyspieszenie rozpatrzenia sprawy", to w ocenie Sądu, z treści pisma jednoznacznie wynika, że stanowi ono ponaglenie, albowiem skarżący jednoznacznie żąda w nim wydania decyzji administracyjnej w swojej sprawie. Nie ma w tych okolicznościach znaczenia, że równocześnie strona w piśmie tym zapowiada dopiero złożenie ponaglenia, gdyby organ do [...] sierpnia 2023 r. nie wydał decyzji. Skarżący wskazał w ponagleniu numer, pod którym prowadzona jest przedmiotowa sprawa ([...].) oraz powołał się na art. 35 § 3 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a. i art. 37 § 1 k.p.a. Wobec treści pisma strony z dnia [...] lipca 2023 r. nie ma wątpliwości, że należy traktować je jako ponaglenie. Skarżący wyczerpał zatem środek zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność organu i nie ma podstaw do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Wskazania wymaga, że przepisy p.p.s.a nie definiują pojęcia bezczynności. W doktrynie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy ani w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Wskazania wymaga, że od dnia 25 maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), zwana dalej u.o.d.o., oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. Seria L. rok 2016 nr 119 str. 1 z dnia 2016.05.04 z późn. zm.), zwane dalej RODO. RODO stosuje się bezpośrednio. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., w postępowaniach prowadzonych przez Prezesa UODO, stosuje się przepisy k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w u.o.d.o. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przepis art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wprost stanowi, że bezczynność ma miejsce, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Stosownie do art. 78 ust. 2 RODO, bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej, każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy właściwy zgodnie z art. 55 i art. 56 nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77. Zatem, zgodnie ze szczególnym przepisem art. 78 ust. 2 RODO, termin rozpatrzenia skargi, dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi, wynosi trzy miesiące. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się bowiem, że "(...) trzymiesięczny termin z art. 78 ust. 2 RODO nie odnosi się tylko do obowiązku poinformowania osoby, której dane dotyczą, o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77 RODO, ale w pierwszej kolejności odnosi się do rozpatrzenia skargi, co wynika z treści przepisu ("jeżeli organ nadzorczy właściwy zgodnie z art. 55 i 56 nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował ..."). Rozpatrzenie skargi w rozumieniu art. 78 ust. 2 RODO w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1000 ze zm.) , dalej: u.o.d.o., oznacza wydanie decyzji administracyjnej. Nie jest więc uprawnione twierdzenie, że art. 78 ust. 2 RODO nie wyznacza terminu na załatwienie sprawy administracyjnej. Skoro upływ trzymiesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 78 ust. 2 RODO, uprawnia do wniesienia skargi na bezczynność (jak podnosi przywołana wyżej doktryna; zob. też P. Fajgielski [w:] Komentarz do ustawy o ochronie danych osobowych [w:] Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022, art. 62, uw. 4) – a bezczynność wiąże się z niezałatwieniem sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (zob. art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) – to termin z art. 78 ust. 2 RODO musi być traktowany jako termin szczególny, w rozumieniu art. 35 § 4 k.p.a. (...), (v. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 1959/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można się zgodzić w świetle powyższego z poglądem organu wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że art. 78 ust. 2 RODO nie określa granicznego terminu rozpoznania skargi przez organ nadzorczy i że wynika to ze specyfiki postępowań toczących się w przedmiocie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych. Postępowanie w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych jest postępowaniem administracyjnym (art. 7 ust. 1 u.o.d.o.), do którego stosuje się przepisy k.p.a., z modyfikacjami wynikającymi z regulacji ustawy o ochronie danych osobowych. Skoro skarga (wniosek) z dnia [...] kwietnia 2019 r., wszczynająca postępowanie przed Prezesem UODO, została rozpatrzona przez organ i postępowanie zostało zakończone decyzją administracyjną w dniu [...] października 2023 r. nr [...]., to brak jest podstaw do zobowiązania Prezesa UODO do rozpatrzenia skargi K. B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. Z zestawienia powyższych dat wynika natomiast bezspornie, że skarga na bezczynność w dniu jej wniesienia była zasadna. Organ nie dotrzymał trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 RODO, a zatem dopuścił się bezczynności. Postępowanie prowadzone było bowiem przez okres cztery i pół roku. Organ dopuścił się zatem bezczynności w rozpatrzeniu skargi (wniosku) strony z dnia [...] kwietnia 2019 r. Decyzja wydana została dopiero po ponad miesiącu po wniesieniu skargi do Sądu na bezczynność organu w tej sprawie. Dokonując oceny charakteru bezczynności organu w niniejszej sprawie, Sąd stwierdził, że - mimo podejmowania przez organ czynności w postępowaniu, które zakończyło się ostatecznie wydaniem decyzji administracyjnej – miała ona charakter rażącego naruszenia prawa. Sąd nie podważa przy tym twierdzenia organu, że czynności w postaci kierowania do Spółki żądania złożenia wyjaśnień, miały na celu zebranie materiału dowodowego. Sąd przeanalizował działania organu podejmowane w sprawie i na podstawie akt administracyjnych stwierdził, że w postępowaniu miało miejsce wiele nieuzasadnionych okresów niepodejmowania czynności, których nie da się usprawiedliwić, nawet przy uwzględnieniu specyfiki postępowania w sprawie ochrony danych osobowych. Nie ma tu przy tym mowy o okresach oczekiwania na odpowiedzi Spółek, czy innych okresów opóźnień, które były niezależne od organu, albowiem ich nie wlicza się do okresów rozpoznania sprawy. Zawiadomienia o uprawnieniach z art. 10 k.p.a. i art. 73 k.p.a. doręczone zostały stronom w dniu [...] września 2021 r. (skarżący) i [...] września 2021 r. (Spółka). Zatem najpóźniej w dniu [...] września 2021 r. w postępowaniu administracyjnym dokonane były wszystkie czynności i można było wydać decyzję administracyjną rozstrzygającą w sprawie. Pismami z dnia [...] lutego 2022 r., [...] marca 2022 r., [...] czerwca 2022 r., [...] marca 2023 r., [...] lipca 2023 r., [...] lipca 2023 r. skarżący zwracał się z zapytaniem o postępy w sprawie. Decyzja nie była jednak wydawana jeszcze przez długi czas. Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. organ kolejny raz poinformował skarżącego oraz Spółkę o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji oraz o przysługującym stronom postępowania prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranych w sprawie dowodów materiałów i zgłoszonych żądań, oraz możliwości wglądu w akta sprawy. Decyzja zaś wydana została dopiero [...] października 2023 r., a zatem po upływie prawie 3 miesięcy od momentu, gdy po raz kolejny organ zawiadomił o gotowości do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób usprawiedliwić bezczynności organu nieprawidłowym doręczeniem Spółce pisma z dnia [...] lipca 2023 r. Organ w przedmiotowej sprawie zareagował dopiero, gdy skarżący skierował do Sądu skargę na bezczynność, co doprowadziło do wydania decyzji administracyjnej w sprawie. Przy czym dopiero w dniu [...] października 2023 r. (w dacie odpowiedzi na skargę) organ skierował do Spółki poprawne pismo informujące o zgromadzeniu materiału dowodowego. Oceniając całościowo przebieg postępowania administracyjnego stwierdzić trzeba, że poza rażąco długim okresem, w którym nie była wydawana decyzja, choć organ dysponował pełnym materiałem dowodowym, występowały nieuzasadnione, długie przerwy nie przewidziane dla dokonania określonych czynności, czy oczekiwania na odpowiedzi Spółki. Jest oczywiście bezsporne, że organ obowiązany jest do wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności przy wydawaniu decyzji, jednakże nie sposób usprawiedliwić, nawet przy skomplikowanej sprawie, braku oceny materiału dowodowego przez wielomiesięczny okres. W ocenie Sądu, przekroczenie przez organ terminu rozpatrzenia tej sprawy miało charakter rażącego naruszenia prawa. Nie może zmienić powyższego wystosowywanie przez organ do skarżącego informacji o podjętych w sprawie czynnościach. Niewątpliwie brakiem właściwych działań organ rażąco naruszył art. 78 ust. 2 RODO, jak również art. 8 k.p.a., tj. zasadę pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej. Nadto, organ rażąco naruszył art. 36 k.p.a., albowiem nie zawiadomił strony o przyczynach zwłoki, nie wskazał, po upływie 3 miesięcy, nowego terminu załatwienia sprawy. Naruszenie terminu rozpatrzenia sprawy jest w tym przypadku niewątpliwe i oczywiste. Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Użycie w ww. przepisie sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Sąd podziela pogląd, że stwierdzenie przez Sąd, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa samo w sobie nie przesądza automatycznie o zasadności żądania przyznania od organu sumy pieniężnej, czy też wymierzenia grzywny (v. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1131/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 748/16 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II SAB/Gd 138/15, publ. CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak w realiach tej konkretnej sprawy żądanie to, co do zasady jest usprawiedliwione. Sąd uwzględnił w szczególności drastycznie długi okres oczekiwania na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Tak znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy niewątpliwie jest dolegliwe dla skarżącego. Sąd wziął pod uwagę, że wprowadzając możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1725). Ustawodawca przyjął, że oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia ma na celu wzmacniać gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy (projekt ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, www.sejm.gov.pl). Konieczność wypłaty, o której mowa w art. 149 § 2 k.p.a., posłuży zwalczaniu bezczynności i przewlekłości organu, gdyż go zdyscyplinuje stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, pełniąc funkcję prewencyjną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku o przyznaniu sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w wysokości 500 (pięćset) złotych. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.