I SA/Wr 570/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Andrzej Cichoń (sprawozdawca), Sędziowie SWSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, SWSA Tadeusz Haberka, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 30 maja 2022 r., nr SKO 4121/29/2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi D. G. (dalej jako: Podatnik, Skarżący, Strona) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu(dalej jako: organ odwoławczy) z dnia 30 maja 2022 r., nr SKO 4121/29/2022 wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 5 lutego 2019 r. Burmistrz S. ustalił podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2019 rok w kwocie 2.964,00 zł. Po wydaniu decyzji wyszły jednak na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania ww. decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję a mianowicie Organ nie dysponował w dacie wydania decyzji wiedzą, że podatnik przeznacza do wynajęcia więcej niż 5 pokoi. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2021 r. organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r. Po zebraniu materiału dowodowego a w tym m.in. po dokonaniu oględzin nieruchomości, organ pierwszej instancji wyznaczył stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone. Podatnik nie skorzystał z prawa wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego ani nie zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym. Następnie decyzją z dnia 10 listopada 2021r. organ podatkowy uchylił w części ostateczną decyzję i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2019 r. w kwocie 8.152,00 zł. Decyzja ta uznana została za doręczoną w dn. 29 listopada 2021 r. Pierwsze próba doręczenia przesyłki była 15 listopada 2021 r., a drugie awizo 22 listopada 2021 r. Pismem z dnia 11 stycznia 2022r. Skarżący złożył, wraz z odwołaniem od decyzji, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 10 listopada 2021 r. W uzasadnieniu wskazał, że o wydaniu decyzji dowiedział się w dn. 11 stycznia 2022r. od pracownika organu podatkowego, decyzja nie została mu doręczona i nie otrzymał awizacji jakiejkolwiek przesyłki listowej. Pismem z dnia 18 marca 2022r., ustanowiony w sprawie pełnomocnik dodatkowo podniósł, że decyzja z przyczyn niezależnych od Podatnika nie została mu doręczona i jeżeli faktycznie organ pierwszej instancji podejmował próby doręczenia korespondencji w drugiej połowie listopada, to możliwe, że ewentualne awizo pozostawione w skrzynce na listy zostało zniszczone lub zabrane przez niewiadomą osobę. W tym okresie skrzynka na listy została uszkodzona, co podatnik zgłaszał na komisariacie Policji w L. Po rozpatrzeniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu postanowieniem z dnia 30 maja 2022r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący zarzucił naruszenie art. 162 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021, poz. 1540 ze zm., dalej jako Ordynacja podatkowa lub o.p.). W uzasadnieniu Skarżący odniósł się do swojego pisma z 11 stycznia 2022r. w którym wskazał, że decyzja, jak również awiza nie zostały mu doręczone, nie wiedział o istnieniu tych dokumentów do dnia 11 stycznia 2022 r. a zatem nie ponosi on winy za niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podniósł , że we wniosku strona przytacza argumenty na wykazanie braku doręczenia decyzji a zabrakło argumentów uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminowi. Skarżący w dniu 21 października 2021 r. odebrał postanowienie o wyznaczeniu 7- dniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy a zatem wiedział, że w stosunku do niego toczy się postępowanie podatkowe i że jest ono na końcowym etapie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu było rozstrzygnięcie organu odwoławczego, co do odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 10 listopada 2021 r. Na wstępie wskazać należy, że myśl art. 163 § 2 o.p. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Dalej zgodnie z treścią art. 162 § 1 o.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin - art. 162 § 2 o.p. Z powyższego wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Z powołanych regulacji wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku jej winy w uchybieniu terminu, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, tj. 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie był przez organ kwestionowany. Skarżący z wnioskiem dokonał uchybionej czynności, wnosząc odwołanie. Zatem przesłanki formalne opisane w art. 162 o.p. zostały w sprawie spełnione. Spór koncentruje się więc wokół przesłanki uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie określonej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Uprawdopodobnienie przeszkód uniemożliwiających dochowanie czynności obciąża wnioskującego, przy czym uprawdopodobnienie oznacza, że strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. O braku winy można więc mówić wówczas, gdy nawet przy użyciu przez stronę największego w określonym stanie faktycznym wysiłku, nie była ona w stanie przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie (por. wyrok NSA z 15 września 2020 r., sygn. akt II GSK 3387/17 –-ten oraz pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl dalej jako: CBOSA). Przeszkodą taką może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Nawet samo przebywanie strony na zwolnieniu lekarskim nie jest wystarczającą przesłanką do tego, aby przywrócić termin do dokonania czynności procesowej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2022 r. III SA/Kr 1572/21 – CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, nie sposób przyjąć, aby skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Z akt sprawy wynika, że w dn. 15 listopada 2021 r. zatrudniona na stanowisku gońca pracownica organu próbowała dostarczyć przesyłkę dla Skarżącego jednak nikogo nie było w domu a awizo pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata, która znajdowała się na bramie wjazdowej na posesję. Drugie awizo miało miejsce 22 listopada 2021 r. Stwierdzenie Skarżącego, że awizo nie było w skrzynce z uwagi na powszechny dostęp do niej i jej zły stan techniczny może być uznana jedynie za przypuszczenie. Natomiast, aby przyznać mu charakter faktu, adresat przesyłki musi uprawdopodobnić, że tak było rzeczywiście i że uszkodzenie to trwało w czasie awizacji. Dołączona na późniejszym etapie postępowania informacja o zgłoszeniu tego faktu na komisariacie Policji nie potwierdza okresu trwania ewentualnego uszkodzenia. Skarżący zaś podnosząc ten argument jako okoliczność eksulpującą go od winy w uchybieniu terminu nie podjął żadnych działań, aby naprawić uszkodzoną skrzynkę. Gdyby nawet przyjąć, że uszkodzona skrzynka była przyczyną nie odebrania przez skarżącego kierowanej do niego przesyłki, to i tak niedbalstwo strony w zaniechaniu przeciwdziałania takiej sytuacji przemawia na jego niekorzyść. Miał on bowiem świadomość uszkodzenia skrzynki, nie podjął jednak żadnych działań, aby ją naprawić. Wiedział o toczącym się postępowaniu w jego sprawie, o tym, że jest ono na końcowym etapie, w związku z tym mógł i powinien liczyć się z możliwością skierowania do niego przez organ korespondencji. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W tej sprawie okoliczności te nie zostały wykazane. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, nie dostrzegając również innych naruszeń prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.