III FSK 1481/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant starszy asystent sędziego Jakub Witan, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 652/22 w sprawie ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 21 lipca 2022 r., nr SKO 4121/181/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 31 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 652/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 21 lipca 2022 r., nr SKO 4121/181/2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a." Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł D. G. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) – dalej jako: "o.p." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, w sytuacji, gdy skarżący uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, wykazał, że nie otrzymał żadnego z awiz, ani pierwszego, ani też drugiego, zaś skrzynka pocztowa została zniszczona w dniu 22 listopada 2021 r. (zdarzenie losowe), co znajduje potwierdzenie w informacji z Komisariatu Policji z 16 lutego 2022 r. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku WSA we Wrocławiu z 31 maja 2023 r. w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu. Z uwagi na sposób sformułowania skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Przesłanki te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Zaznaczenia wymaga, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroków sądu pierwszej instancji, o czym świadczy właśnie wskazane wyżej związanie podstawami skargi kasacyjnej, sprowadzające się do tego, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego określa samodzielnie autor skargi kasacyjnej podnosząc naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania. Sąd kasacyjny nie ma nie tylko obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2702/16 (wszystkie powołane wyroki są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Powyższe uwagi ogólne były konieczne w związku ze sposobem sformułowania zarzutów, ich powiązaniem z uzasadnieniem skargi kasacyjnej, których skarżąca upatrywała w naruszeniu powołanych przepisów. Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie było postanowienie wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 o.p., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości na 2018 r. Zgodnie z art. 220 § 1 o.p. od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie zaś do treści art. 223 § 2 pkt 1 o.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie z treścią art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że brzmienie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. nie pozostawia wątpliwości, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia powinno nastąpić w przypadku ustalenia, że skarżący przekroczył termin określony w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Podejmując zatem rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 o.p., organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania 14-dniowego terminu do wniesienia zażalenia i to one przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zatem, skoro decyzja została doręczona stronie 29 listopada 2021 r., w trybie art. 150 o.p., zaś odwołanie od tej decyzji zostało wniesione 11 stycznia 2022 r. to Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej oraz jego uzasadnienia należy stwierdzić, że przepis art. 228 § 1 pkt 2 o.p. nie uzależnia obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi od tego, czy uchybienie było zawinione. W obszarze tego postępowania jak wskazano wyżej badaniu podlega wyłączenia prawidłowość doręczenia decyzji i data tego doręczenia oraz data złożenia odwołania. W skardze kasacyjnej wyżej wymienione elementy stanu faktycznego nie zostały zakwestionowane poprzez sformułowanie adekwatnych zarzutów. Zagadnienia związane z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego pozostają poza granicami niniejszej sprawy, co skutkuje tym, że Naczelny Sąd Administracyjny kwestii tych nie jest obowiązany ani uprawniony rozważań i oceniać. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Bogusław Woźniak Krzysztof Winiarski Wojciech Stachurski