III SA/Gd 437/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-04-16
Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Jolanta Sudoł, Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeznaczeniu do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, wydana w czasie pokoju, ale dotycząca świadczeń planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, jest zgodna z prawem, a także czy ponowne wydanie decyzji dotyczącej tych samych przedmiotów świadczenia, ale w innym miejscu, stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o przeznaczeniu do wykonania świadczeń rzeczowych, wydana w czasie pokoju, ale dotycząca świadczeń planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, jest zgodna z prawem, ponieważ przepisy ustawy o obronie Ojczyzny na to zezwalają. Sąd stwierdził również, że mimo tożsamości podmiotowej i ilościowej przedmiotu świadczenia, różnica w miejscu jego udostępnienia między decyzją z 2015 r. a decyzją z 2024 r. sprawia, że nie zachodzi tożsamość przedmiotowa, a tym samym nie naruszono zasady powagi rzeczy osądzonej. Skargę oddalono, uznając zarzuty za niezasadne.Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. została zobowiązana decyzją Prezydenta Miasta Gdańska do oddania w używanie 50 toalet przenośnych i 33 kontenerów sanitarno-prysznicowych na rzecz obrony, na wypadek ogłoszenia mobilizacji i wojny. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Pomorskiego, z poprawieniem oznaczenia miejsca udostępnienia świadczenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa, naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (wskazując na wcześniejszą decyzję z 2015 r. dotyczącą tych samych przedmiotów) oraz naruszenie przepisów KPA. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 19 czerwca 2024 r., nr BZK-III.654.4.2024.AK w przedmiocie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony oddala skargę.
Prezydent Miasta Gdańska, realizując wniosek Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Gdańsku, decyzją z dnia 20 lutego 2024 r., nr 23/24, zobowiązał T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także jako "Spółka" lub "strona skarżąca") do oddania w używanie na rzecz [...] 50 toalet przenośnych i 33 kontenerów sanitarno prysznicowych przez okres: w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - do ustania potrzeby używania. Określając miejsce przedmiotu świadczenia wskazano: [...] B., P.
W podstawie prawnej wydanej decyzji wskazano art. 628 ust. 1 i art. 630 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2305 ze zm.; zwanej dalej także jako "ustawa").
Wojewoda Pomorski, rozpatrując odwołanie strony skarżącej, decyzją z dnia 19 czerwca 2024 r., nr BZK-III.654.4.2024.AK, uchylił zaskarżoną decyzję w części, w której określono miejsce udostępnienia przedmiotu świadczenia i w tym zakresie orzekł, wskazując prawidłowe miejsce udostępnienia świadczenia jako "Ż. Sp. z o.o. [...] B.1" (punkt 1); w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (punkt 2).
Organ odwoławczy, rozpoznając przedmiotową sprawę, uznał decyzję Prezydenta Miasta Gdańska za prawidłową, poza - co rozpoznał z urzędu - kwestią proceduralną dotyczącą oznaczenia miejsca udostępnienia przedmiotu świadczenia.
Organ odwoławczy stwierdził, że decyzję organu pierwszej instancji cechuje brak precyzji w dookreśleniu miejsca udostępnienia przedmiotu świadczenia. Organ podał w tym zakresie, że po pierwsze, wnioskujący organ wojskowy określił je bez podania miejscowości, w której należy dokonać udostępnienia, ograniczając się jedynie do podania pocztowego numeru adresowego, w tym podania strefy kodowej ("[...] B. P."). Po drugie, organ pierwszej instancji wadliwie - z błędem pisemnym - przeniósł nazwę miejscowości z pocztowego numeru adresowego do treści sentencji wydanej przez siebie decyzji. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że w Polsce nie ma miejscowości B., jak stanowi decyzja administracyjna, tylko B.1. Organ odwoławczy ustalił, dokonując ustaleń dowodowych z urzędu, z wykorzystaniem ogólnodostępnych źródeł informacji, że obiekt w postaci "P." w ogóle nie znajduje się w miejscowości B.1
Organ odwoławczy wskazał, że dopiero podjęte przez niego czynności dowodowe w oparciu o art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; powoływanej dalej jako "k.p.a."), doprowadziły do określenia dostatecznie sprecyzowanego miejsca udostępnienia przedmiotu świadczenia, w szczególności poprzez wskazanie przez wnioskodawcę dokładnego adresu oraz miejscowości, w której jest położone to miejsce (a nie jedynie określenia pocztowego numeru adresowego wraz z placówką pocztową i jej obszarem działania) oraz obiektu, który znajduje się pod adresem danego miejsca.
Zdaniem organu odwoławczego, brak prawidłowego oznaczenia miejsca udostępnienia przedmiotu świadczenia jest okolicznością niewymagającą przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji, a wadliwość ta może zostać usunięta w ramach dodatkowego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym - na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy zaznaczył, że doprecyzowanie miejsca oznacza de facto wyznaczenie tego miejsca w obszarze tożsamym lub bardzo zbliżonym do pierwotnie nakreślonego przez wnioskodawcę, w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu P., tyle że już w granicach miejscowości B.1. Okoliczność ta oznacza, że wyznaczenie miejsc świadczeń - pierwotnie i teraz - nie nastąpiło w sposób arbitralny, a służy realizacji powziętej przez wnioskodawcę, organ wojskowy, wyjściowej motywacji i zamierzeniom obronnym.
Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, że nie zgadza się ze Spółką, iż nałożenie świadczeń rzeczowych wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny nie może nastąpić przez zastosowanie art. 628 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. W ocenie organu odwoławczego, kwestia ta została uprzednio rozstrzygnięta i klarownie wyjaśniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także wynika z literalnej wykładni przepisów ustawy. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1663/12, wskazuje wprost: "Zarówno decyzja organu I instancji jak i decyzja organu odwoławczego zostały wydane na podstawie art. 208 ust. 1 [dawnej ustawy o powszechnym obowiązku obory; aktualnie art. 628 ust. 1 ustawy, będący podstawą niniejszego postępowania, podaną w treści skarżonej decyzji] i art. 210 ust. 1 i 4 [aktualnie art. 630 ust. 1 i 5 ustawy, będący podstawą niniejszego postępowania, podaną w treści skarżonej decyzji] przedmiotowej ustawy. (...) Zaś to, że przepisy te znajdują się w rozdziale 2 zatytułowanym «świadczenia rzeczowe w czasie pokoju» [także aktualnie] nie oznacza, jak twierdzi autor skargi kasacyjnej, że na podstawie tych przepisów mogą być wydawane tylko decyzje zobowiązujące do świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie pokoju. Treść tych przepisów wskazuje bowiem, że można przeznaczyć rzeczy ruchome na cele świadczeń rzeczowych ze wskazaniem planowania ich wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (...), jednakże sama decyzja może zostać wydana w czasie pokoju.". Ustawodawca przewidział i umożliwił wydawanie decyzji - a to w trakcie pokoju - o nałożeniu świadczeń rzeczowych ze wskazaniem planowania ich wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Do takich decyzji stosuje się przepisy działu XXI rozdziału 2 ustawy. Na marginesie odnotowano, że czym innym jest decyzja z art. 637 i 640 ustawy - także wydawana w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - która jednak ma być wydawana już w okresie po ogłoszeniu mobilizacji lub w czasie wojny (a nie, jak zaskarżona decyzja, w czasie pokoju). Decyzja z art. 637 czy art. 640 ustawy charakteryzuje się doraźnością, a mechanizm jej wydawania jest uproszczony, także wymogi materialnoprawne jej wydania (chociażby równomiernego rozłożenia tych świadczeń) są mniejsze. Z taką decyzją w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia.
W ocenie organu odwoławczego, nie może się ostać także zarzut naruszenia art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy, który stanowi, że "Przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być (...) moce produkcyjne, naprawcze lub usługowe przedsiębiorcy." Istotne jest, że w art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy nie chodzi o jakiekolwiek moce produkcyjne, a tylko takie z przeznaczeniem do realizacji przez przedsiębiorcę zadań na rzecz obronności państwa w zakresie zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych - które są nakładane w specjalnym trybie z Działu XXII ustawy. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 17 ustawy: "Ilekroć w ustawie jest mowa o (...) mocach produkcyjnych, naprawczych lub usługowych - należy przez to rozumieć składniki materialne i niematerialne przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę i niezbędne do realizacji przez niego zadań na rzecz obronności państwa w zakresie zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych." Łączna, oparta o koherentne i spójne przepisy ustawy, wykładania pojęcia "moce produkcyjne, naprawcze lub usługowe" oznacza, że wyłączeniem objęte nie są - jak może wydawać się na pierwszy rzut oka - wszelkie przedmioty, które w kolokwialnym rozumieniu można byłoby uznać za moce produkcyjne przedsiębiorcy, a jedynie te przeznaczone do realizacji zadań na rzecz obronności państwa. Przedmioty, do których odnosi się skarżona decyzja, takimi przedmiotami nie są, więc nie podlegają - także z tego powodu - wyłączeniu z art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy.
Zdaniem organu odwoławczego, kolejny zarzut Spółki, postulujący naruszenie art. 634 ust. 1 i 2 ustawy w związku z art. 640 ust. 8 pkt 3 ustawy oraz art. 9 k.p.a., okazał się nieskuteczny. Powielając rozważania z poprzedzających akapitów, organ odwoławczy wskazał, że w danej sprawie art. 640 ust. 8 pkt 3 ustawy w ogóle nie znajdzie zastosowania, a więc nie można uznać, by mogło dojść do jego naruszenia. W niniejszej sprawie nie stosuje się bowiem Działu XXI, Rozdziału 3 ustawy, w której przedmiotowy przepis jest umiejscowiony. Nie znajdą więc w danej sprawie zastosowania przepisy regulujące materię świadczeń rzeczowych na rzecz obrony nakładanych w okresie rozpoczętej mobilizacji lub wojny. Do naruszenia art. 634 ust. 1 i 2 ustawy także nie dochodzi. Organ zauważył, że opisany w tym przepisie ryczał wypłacany jest post factum. W momencie wydania decyzji nic można bowiem racjonalnie przewidzieć, przez jaki okres dane przedmioty świadczeń będą używane - stąd też określenie wysokości stawki oraz liczby dobowych stawek należnych świadczeniodawcy w decyzji jest po prostu niecelowe i niemożliwe.
Również zarzut naruszenia art. 9 i 10 k.p.a. w postaci braku poprzedzenia wydania decyzji "prawidłowym zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w sprawie", zdaniem organu odwoławczego, nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym zakresie organ podał, że zawiadomienie takie zostało wystosowane. Nadto, przedmiotowe zawiadomienie informowało o przedmiocie postępowania administracyjnego i precyzyjnie przytaczało konkretne, z podaniem ustępu, przepisy stosowanego w postępowaniu prawa.
Organ odwoławczy wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, a odnosząc się do zarzutu braku należytego sformułowania uzasadnienia zaskarżonej decyzji ("w sposób niejasny i niepełny"), że wykonywanie świadczeń rzeczowych odbywa się na rzecz Sił Zbrojnych, jednostek stanowiących bazy formowania specjalnie tworzonych jednostek zmilitaryzowanych, jednostek organizacyjnych obrony cywilnej oraz jednostek organizacyjnych wykonujących zadania na potrzeby obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków. Wymienione podmioty uprawnione są do wyrażania swoich potrzeb w sposób zabezpieczający realizację celów nałożonych na nie przepisami ustawy o obronie Ojczyzny. Wnioskodawca jako podmiot obciążony koniecznością odpowiedniego zabezpieczenia i przygotowania na cele obrony Państwa jest najlepiej zorientowany, co jest istotne i w jakim zakresie do realizacji swoich obowiązków. Organ, do którego wpływa taki wniosek, nie jest uprawniony do weryfikacji pod kątem jego celowości i zasadności.
Końcowo, organ odwoławczy odnotował, że nie zachodzi żadna przesłanka wyłączająca obowiązek świadczenia rzeczowego opisana w ustawie o obronie Ojczyzny (por. art. 628 ust. 5 tej ustawy), nie dochodzi także do sytuacji powodującej faktyczną niewykonalność zaskarżonej decyzji.
Nie zgadzając się z decyzją Wojewody Pomorskiego T. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której domagała się jej uchylenia.
Zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego zarzucono naruszenie:
1. art. 628 ust. 1 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie jako podstawy prawnej nałożenia na Spółkę obowiązku wykonania świadczeń rzeczowych wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, podczas gdy właściwym w tym zakresie przepisem był art. 638 ust. 1 ustawy i następne, skutkiem czego, to te przepisy powinny zostać zastosowane jako podstawa zobowiązania Spółki do wykonania świadczeń rzeczowych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 628 ust. 1 ustawy, poprzez niezasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta Miasta Gdańska, niewłaściwie przyjmującej art. 628 ust. 1 ustawy jako podstawę prawną orzeczonych świadczeń rzeczowych, a dodatkowo wobec faktu braku określenia w sentencji oraz uzasadnieniu ww. decyzji skonkretyzowanego ustawowego celu jakiemu ma służyć realizacja przez Spółkę obowiązku świadczeń rzeczowych, podczas gdy zgodnie z brzmieniem art. 628 ust. 1 ustawy, na przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych na ustawowo określone cele, to jest cele przygotowania obrony Państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych, likwidacji ich skutków oraz zarządzania kryzysowego;
3. art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy, poprzez uznanie przez Wojewodę Pomorskiego prawidłowości nałożenia na Spółkę świadczeń na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Gdańska oraz wcześniej czterech decyzji obejmujących oddział Spółki w P., przewidujących obowiązek świadczeń rzeczowych co do przenośnych kabin/toalet sanitarnych, kontenerów sanitarno-prysznicowych oraz umywalek wolnostojących wraz z usługami czyszczenia i wywozu nieczystości, które to obowiązki oceniane łącznie mogą powodować istotne obniżenie mocy usługowych Spółki, uniemożliwiając lub utrudniając bieżące realizowanie zobowiązań względem jej kontrahentów - odbiorców usług, która to okoliczność nie została należycie uwzględniona przez organ z uwzględnieniem słusznego interesu Spółki jako strony postępowania;
4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 628 ust. 1 ustawy, poprzez niezasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta Miasta Gdańska, niewłaściwie stosującej art. 628 ust. 1 ustawy do świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie mobilizacji i wojny, pomimo że ustawa o obronie ojczyzny przewiduje stosowanie art. 628 ustawy do świadczeń rzeczowych w czasie mobilizacji czy wojny w ograniczonym zakresie, to jest, co do art. 628 ust. 5, art. 629 ust 3, art. 631-635 ustawy, skutkiem czego do świadczeń rzeczowych wykonywanych w razie mobilizacji lub czasie wojny nie może być stosowany art. 628 ust. 1 ustawy;
5. art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, iż doszło do prawidłowego zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, w sytuacji, gdy przesłane Spółce zawiadomienie z 11 stycznia 2024 r. informowało w sposób ogólny o wszczęciu postępowania w sprawie przeznaczenia rzeczy ruchomych na cele doraźnych świadczeń rzeczowych, nie określając jednak konkretnego celu jakiemu mają służyć przyszłe świadczenia rzeczowe;
6. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niejasny i niepełny, wobec braku jednoznacznego określenia charakteru świadczeń rzeczowych nałożonych na Spółkę, zasad realizacji tych świadczeń przez Spółkę, przesłanek jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia oraz pominięcie zbadania, czy analogiczne zobowiązania zostały nałożone na inne lokalne podmioty działające w tej samej branży;
7. art. 31 ust.3 Konstytucji RP wyrażającego zasadę proporcjonalności, poprzez nałożenie na Spółkę obowiązku realizacji świadczeń rzeczowych wynikających z decyzji, podczas gdy zgodnie ze wskazaną zasadą konstytucyjną, prawidłowe byłoby nałożenie analogicznych obowiązków względem przedsiębiorcy świadczącego obecnie usługi dostawy i obsługi toalet przenośnych czy kontenerów sanitarno-prysznicowych na rzecz [...] lub jeśli takiego podmiotu nie ma, jednoczesnego nałożenia porównywalnych zakresowo świadczeń na podmioty konkurencyjne do Spółki i działające na rynku lokalnym;
8. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na przekroczeniu granic uznaniowości, poprzez niewskazanie w decyzji okoliczności faktycznych i przyczyn, ze względu, na które 50 toalet przenośnych i 33 kontenery sanitarno-prysznicowe Spółki stały się przedmiotem świadczenia rzeczowego, brak przekonującego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji co do realnego zapotrzebowania jednostki wojskowej wnioskującej o świadczenie rzeczowe na ww. ilość towarów Spółki oraz poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w szczególności brak odniesienia się do nieproporcjonalnego obciążenia Spółki świadczeniami rzeczowymi, z uwzględnieniem świadczeń rzeczowych wymaganych od oddziału Spółki w Poznaniu.
W skardze Spółka zawarła wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 19 marca 2024 r., znak: ZK-V1.654.148.2024.4, dotyczącej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Poznania nr 2D.2.23 z dnia 29 stycznia 2024 r. w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń na rzecz obrony; na okoliczność wykazania, iż w analogicznej sprawie Wojewoda Wielkopolski dostrzegając naruszenia przepisów ustawy uchylił decyzję Prezydenta Miasta Poznania dotyczącą świadczeń na rzecz obrony, wskazując na istotne braki przy jej wydaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym, stanowiącym uzupełnienie skargi, Spóła wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na rozstrzygnięcie w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że w dniu 28 października 2024 r. otrzymała decyzję o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta Gdańska nr 179/15 wydanej w dniu 20 lipca 2015 r. w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony. Podstawą prawną decyzji z dnia 20 lipca 2015 r. był art. 208 ust. 1 i art. 210 ust. 1 i 4 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 827). Decyzja Prezydenta Miasta Gdańska nr 179/15 z dnia 20 lipca 2015 r. oraz obecnie zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Gdańska Nr 23/24 z dnia 20 lutego 2024 r., zdaniem Spółki, rozstrzygają w tym samym przedmiocie. Z treści obu ww. decyzji wynika bowiem, że przedmiotem świadczenia Spółki jest 50 sztuk toalet przenośnych oraz 33 sztuki kontenerów sanitarno-prysznicowych, które miałyby służyć zabezpieczeniu doraźnych potrzeb [...] w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Wojewoda Pomorski, ustosunkowując się do wniosku Spółki, wniósł o jego oddalenie. Zdaniem organu, w zastanym stanie faktycznym i prawnym, nie można uznać, że doszło do wydania decyzji administracyjnej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wynika to z chociażby pobieżnej analizy treści obu decyzji Prezydenta Miasta Gdańska, czyli dawnej i teraz uchylonej przez sam ten organ decyzji nr 179/15 z dnia 20 lipca 2015 r. (WSO.VI.5566.33.1.2015) oraz będącej, między innymi, przedmiotem niniejszego postępowania, decyzji nr 23/24 z dnia 20 lutego 2024 r. (WBiZK-IV.5566.1.2024 JN) - które odmiennie definiują przedmiot każdej z decyzji, a ściślej: miejsce udostępnienia przedmiotu świadczenia. Decyzja z 2015 r. jako miejsce destynacji świadczenia wskazuje "Z., bazę sprzętową, [...] W., gm. T.", tymczasem decyzja z 2024 r. taką destynację określa jako: "[...] B., P." (później zmieniona decyzją Wojewody Pomorskiego na "Ż. [...] B.1") - a więc są to miejsca inne, oddalone od siebie geograficznie (wg systemów ogólnodostępnych map: o około 12 minut i 10 km), a więc służące też innym celom. Okoliczność, że obie decyzje dotyczyły ilościowo tożsamych przedmiotów (50 toalet i 33 kontenerów sanitarno-prysznicowe), nie ma żadnego znaczenia, bowiem decyzje te, ta z 2015 r. i z 2024 r., służą innym celom obronnym i logistycznym - mającym źródło w zamierzeniach obronnych organów wojskowych. Tożsame ilości sprzętu w obu przypadkach sugeruje, że miały być one przeznaczone dla dwóch podobnych liczebnie zgromadzeń osób (żołnierzy).
Spółka nie zgodziła się z argumentacją pełnomocnika organu uznającą, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wydania decyzji rozstrzygającej ponownie tożsamą sprawę administracyjną, wcześniej zakończoną ostateczną decyzją administracyjną. Zdaniem Spółki, pomiędzy wskazanymi w skardze dwoma decyzjami Prezydenta Miasta Gdańska, czyli decyzją nr 179/15 z dnia 20 lipca
2015 r. oraz decyzją nr 23/24 z dnia 20 lutego 2024 r., zachodzi tożsamość zarówno podmiotowa, jak i przedmiotowa. Niewątpliwie decyzje te dotyczą tych samych podmiotów, tj. skarżącej – T. Sp. z o.o., jako podmiotu zobowiązanego do realizacji świadczeń rzeczowych oraz [...] jako podmiotu uprawnionego na mocy ww. decyzji. Obydwie decyzje zostały wydane przez ten sam organ administracji publicznej - Prezydenta Miasta Gdańska. Ponadto obie decyzje wskazują taki sam rodzajowo oraz ilościowo przedmiot świadczenia jakim jest 50 sztuk toalet przenośnych oraz 33 sztuki kontenerów sanitarno-prysznicowych, które miałyby służyć zabezpieczeniu doraźnych potrzeb [...] w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Wskazane decyzje różni tylko miejsce udostępnienia przedmiotu świadczenia. Określenie lokalizacji świadczeń rzeczowych jest jednak kwestią wtórną przy ocenie tego, czy decyzja dotyczy takiego samego rodzajowo świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Kontrolując zaskarżoną decyzję, zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należało odnieść się do kwestii, czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiła powaga rzeczy osądzonej (res iudicata). W przypadku bowiem podzielenia tego zarzutu, zachodziłaby podstawa, wskazana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., do stwierdzenia nieważności decyzji.
Ustalenie, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości porównywanych spraw. Wskazać przy tym należy, że tożsamość spraw administracyjnych zachodzi wtedy, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym w stosunku do postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Przy czym tożsamość przedmiotową należy rozumieć szerzej niż tylko jako przedmiot sprawy. Chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy niezmienionych jej okolicznościach faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1434/15).
Dodać należy, że zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów oraz tego samego przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Faktami prawotwórczymi są natomiast takie fakty, które mają znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Innymi słowy, oznacza to, iż chodzi o zmianę takich faktów, które skutkowałyby koniecznością odmiennego załatwienia sprawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, zgodzić się należy ze skarżącą, że pomiędzy decyzjami Prezydenta Miasta Gdańska, czyli decyzją z dnia 20 lipca 2015 r., nr 179/15 oraz decyzją z dnia 20 lutego 2024 r., nr 23/24, zachodzi tożsamość podmiotowa.
Jednakże nie można podzielić stanowiska skarżącej o tożsamości przedmiotowej.
Wyjaśnić przy tym trzeba, że w pełni uzasadnione jest twierdzenie skarżącej, że zmiana umiejscowienia przepisów prawa, dotyczących świadczeń rzeczowych, z powodu wprowadzenia w życie przedmiotowej regulacji prawnej w nowej ustawie, tj. w ustawie o obronie Ojczyzny, przy utrzymaniu jednakowego brzmienia przepisów prawa, jak w poprzednio obowiązującym porządku prawnym, nie uzasadnia stanowiska, że nastąpiła zmiana prawa w sposób uniemożliwiający przyjęcie, iż mamy do czynienia z tożsamością stanu prawnego.
Przypomnieć należy, że decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 20 lipca
2015 r. nr 179/15 została wydana na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 827). W dniu 23 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, która uchyliła ustawę o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, a która stanowiła podstawę wydania decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 20 lutego 2024 r. nr 23/24. Jak wynika z porównania wyżej wymienionych ustaw, regulacje dotyczące świadczeń rzeczowych, na podstawie, których zostały wydane obie decyzje, tj. decyzja nr 179/15 i decyzja nr 23/24, nie uległy modyfikacji (por. art. 208 ust. 1 i art. 210 ust. 1 o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 628 ust. 1 i art. 630 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny).
Niemniej jednak, zgodzić się należy z organem, że decyzje odmiennie definiują przedmiot każdej z nich, tzn. miejsce udostępnienia przedmiotu świadczenia. Decyzja z 2015 r. jako miejsce destynacji świadczenia wskazuje "Z., [...] W., gm. T.", natomiast decyzja z 2024 r. taką destynację określa jako: "[...] B., P." (później zmieniona decyzją Wojewody Pomorskiego na "Ż. Sp. z o.o. [...] B.1"). Zatem miejsca udostępnienia przedmiotu świadczeń zostały inaczej określone (są to miejsca oddalone od siebie geograficznie o około 10 km). Świadczy to o tym, że służą one innym celom obronnym i logistycznym. Okoliczność, że obie decyzje dotyczyły ilościowo tożsamych przedmiotów (50 toalet i 33 kontenerów sanitarno-prysznicowe), jak słusznie zauważył organ, może sugerować, że są one przeznaczone dla dwóch podobnych liczebnie zgromadzeń osób (żołnierzy).
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów zawartych w skardze, wskazać należy, że podstawą wydania decyzji Prezydenta Miasta Gdańska stanowiły przepisy art. 628 ust. 1 oraz art. 630 ust. 1 i 5 ustawy o obronie Ojczyzny.
Pierwszy z przepisów stanowi, że na urzędy i instytucje państwowe, przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony państwa (...). Natomiast zgodnie z treścią art. 630 ust. 1 tej ustawy, wójt (burmistrz, prezydent miasta), na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 620 ust. 1, wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Ustęp 5 tego przepisu dotyczy zaś możliwości zobowiązania adresata decyzji do wykonania tych świadczeń bez odrębnego wezwania. Zatem przepis art. 630 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku RP pozwala ww. organom wydać decyzję zobowiązującą do świadczeń rzeczowych planowanych do wykonania "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny".
To, że przepisy te znajdują się w rozdziale 2 zatytułowanym "Świadczenia rzeczowe w czasie pokoju" nie oznacza, jak twierdzi skarżąca, że na podstawie tych przepisów mogą być wydawane tylko decyzje zobowiązujące do świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie pokoju. Treść tych przepisów wskazuje bowiem, że można przeznaczyć rzeczy ruchome na cele świadczeń rzeczowych ze wskazaniem planowania ich wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, jednakże sama decyzja może zostać wydana w czasie pokoju.
Natomiast wskazane przez skarżącą przepisy ustawy o obronie Ojczyzny, tj. art. 638 ust. 1 i następne, wbrew twierdzeniom skargi, nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Przepisy te, zawarty w rozdziale 3 zatytułowanym "Świadczenia w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny", dotyczą bowiem sytuacji, w której w dacie wydania decyzji jest już ogłoszona mobilizacji czy czas wojny. Wyjaśnić przy tym należy, że rozdział ten zawiera regulacje dotyczące działań organizacyjno-prawnych właściwych organów w czasie wojny i mobilizacji, obejmujących zarówno wykonywanie wcześniej wydanych decyzji administracyjnych (np. na podstawie art. 630 ustawy), jak i wydawanie decyzji na podstawie art. 640 ust. 1 ustawy (opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności).
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r. o sygn. akt II OSK 1654/12, dotyczące interpretacji przepisów art. 208 i art. 210 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. W opinii Sądu, stanowiska wyrażone w tym orzeczeniu zachowuje aktualność pomimo zmiany przepisów regulujących świadczenia rzeczowe. W omawianym zakresie rozwiązania przyjęte w ustawie o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej są bowiem tożsame do rozwiązań przyjętych na gruncie ustawy o obronie Ojczyzny.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że kontrolowana decyzja została przez organ wydana na skutek wniosku Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Gdańsku o przeznaczenie rzeczy ruchomych na uzupełnienie doraźnych potrzeb, planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Zatem w tej sytuacji prawidłowo organy jako podstawę prawną decyzji wskazały przepisy art. 628 ust. 1 oraz art. 630 ust. 1 i 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Tym samym argumenty skarżącej co do nieprawidłowości wskazanych w decyzji podstaw prawnych nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd nie zgadza się z prezentowaną przez skarżącą interpretacją przepisu art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny, że przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być moce produkcyjne, naprawcze lub usługowe przedsiębiorcy, a za takie skarżąca uznaje przenośne toalety i kontenery sanitarno-prysznicowe wykorzystywane przez skarżącą do prowadzonej działalności gospodarczej. Ustawodawca w słowniczku ustawy o obronie Ojczyzna zawarł definicję mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych, wskazując że należy przez to rozumieć składniki materialne i niematerialne przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę i niezbędne do realizacji przez niego zadań na rzecz obronności państwa w zakresie zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych (art. 2 pkt 17 ustawy).
Zatem łącznie muszą być spełnione dwa warunki: przeznaczone do prowadzenia działalności i niezbędne do realizacji zadań na rzecz obronności.
Zgodnie z art. 648 ust. 1 ustawy, zadania realizowane przez przedsiębiorców na rzecz Sił Zbrojnych obejmują:
1) wykonywanie produkcji, napraw lub świadczenie usług na rzecz Sił Zbrojnych w warunkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub w czasie wojny;
2) utrzymywanie w czasie pokoju mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych niezbędnych do realizacji zadań, o których mowa w pkt 1;
3) militaryzację;
4) ochronę obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa;
5) inne zadania realizowane na rzecz Sił Zbrojnych i wojsk sojuszniczych.
Zadania na rzecz Sił Zbrojnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, są nakładane na przedsiębiorcę w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez Ministra Obrony Narodowej (ust. 2). Wykonywanie zadań w zakresie określonym w ust. 1 pkt 1 i 2 następuje na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcą przez Ministra Obrony Narodowej (ust. 6). Dopiero posiadanie zawartej umowy przez przedsiębiorcę z ministrem Obrony Narodowej na podstawie wydanej przez MON decyzji, jest podstawą do zastosowania wyłączenia od przeznaczenia do zasobów rzeczowych, które jest uregulowane w art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny.
Skarżąca nie wykazała się posiadaniem takiej decyzji wydanej przez MON, jak też nie przedłożyła stosowanej umowy, dlatego też nie mogło mieć do niej zastosowania przytoczone powyżej wyłączenie.
Ponadto wskazać należy, powołując się na zapis art. 657 ustawy, że przedsiębiorcą realizującym zadania na rzecz Sił Zbrojnych może być wyłącznie przedsiębiorca posiadający moce produkcyjne, naprawcze lub usługowe, które mogą być wykorzystane do realizacji zadań, o których mowa w art. 648 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny.
Nawiązując do kwestii obciążenia skarżącej świadczeniami rzeczowymi wynikającymi z już wcześniej wydanych decyzji administracyjnych w takim samym lub zbliżonym zakresie (skarżąca podnosiła, że w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji była adresatem pięciu podobnych decyzji, nakładających analogiczne obowiązki na jej przedstawicielstwo w G. i P.), odnotować należy, na co zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę, że liczba jednostokowych przedmiotów świadczenia, zważywszy na skalę prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, a więc dysponowaniem "ok. 35 tysiącami toalet na terenie całego kraju" oraz pozycję lidera na polskim rynku w branży przenośnych sanitariatów, wyrażoną chociażby istnieniem 22 oddziałów Spółki, nie wydaje się nadmiernym obciążeniem, istotnie obniżającym zdolności usługowe Spółki.
Na marginesie dodać można, że nałożony na skarżącą, zaskarżoną decyzją, obowiązek będzie wykonywany w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Ma zatem charakter warunkowy. W czasie pokoju obowiązek, nałożony decyzją, się nie aktualizuje i nie może być źródłem ograniczeń dla użytkowania rzeczy ruchomej lub nieruchomej. Skarżąca zachowuje zatem pełne prawo do korzystania i zbywania rzeczy, której dotyczy decyzja. Jedynie w czasie wojny i mobilizacji dojdzie do ograniczenia tych uprawnień, co usprawiedliwiają nie tylko przepisy ustawy, ale również normy konstytucyjne.
Zgodnie z art. 82 Konstytucji RP, obowiązkiem obywatela polskiego jest wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne, art. 84 nakazującego ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie i wreszcie art. 85 ust. 1, który stanowi, że obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny. Art. 85 ust. 2 Konstytucji RP odsyła do ustawy mającej określić zakres obowiązku służby wojskowej.
W dalszej kolejności odnotować należy, że w sprawach z zakresu świadczeń rzeczowych organ administracji nie ma kompetencji do oceny zasadności kierowanego do niego wniosku organu wojskowego. W znaczeniu braku merytorycznej kompetencji do oceny, czy dana rzecz ruchoma, co do samego jej rodzaju, jest przydatna dla celów obrony Państwa i dlaczego. W tym zakresie w sprawie nie prowadzi się zatem postępowania dowodowego.
Wbrew argumentacji skargi, w wydanych w sprawie decyzjach, organy nie miały obowiązku uzasadniać dlaczego akurat ta, a nie inna rzecz została wybrana jako przedmiot świadczeń na rzecz danej jednostki wojskowej i jakie potrzeby militarne o tym przesądziły. Przedmiot tego rodzaju spraw istotnie determinuje, że to organ wojskowy pozostaje najlepiej zorientowany jakiego rodzaju rzeczy ruchomych potrzebuje dla zagwarantowania gotowości do obrony kraju na wypadek mobilizacji i wojny. Organ wojskowy, w odróżnieniu od organu administracji, wie jakie posiada w tym zakresie braki, a zatem jakiego rodzaju ruchomości potrzebuje i chce objąć obowiązkiem świadczeń rzeczowych.
Nie sposób zatem oczekiwać od organu, aby posiadał on szczegółowe informacje na temat potrzeb poszczególnych jednostek wojskowych co do ilości i rodzaju rzeczy ruchomych i aby zgłaszane w tym zakresie zapotrzebowanie mógł weryfikować pod kątem jego celowości.
Dodać należy, że jawność informacji dotyczących obronności Państwa podlega z oczywistych powodów daleko idącym ograniczeniom (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych; t.j.: Dz. U.
z 2024 r., poz. 632 ze zm.), co dodatkowo wyklucza szczegółowe przedstawienie w uzasadnieniu uznaniowej decyzji wydanej na podstawie art. 630 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że żaden z przepisów ustawy o obronie Ojczyzny nie nakłada na organ orzekający szczególnego obowiązku uzasadnienia, dlaczego konkretna rzecz ruchoma została objęta obowiązkiem świadczenia rzeczowego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że o ile decyzja wydawana w przedmiocie nałożenia obowiązku świadczeń rzeczowych na rzecz obrony ma charakter uznaniowy, to zakres tej uznaniowości pozostaje znacznie skrępowany przez niezwykle silną autonomię tzw. organów wojskowych, którym ustawodawca przyznał daleko idącą kompetencję w suwerennym określaniu zakresów świadczeń, które mają być przeznaczone na rzecz obronności. W przypadku świadczeń rzeczowych na rzecz obrony RP uznać należy, że zakres kompetencji rozpoznawczych (kognicji) zarówno organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego, został zawężony do kontroli poprawności procedury, a w zakresie stanu faktycznego - faktu posiadania przedmiotu świadczenia przez adresata decyzji administracyjnej, ewentualnie sprawności przedmiotu świadczenia (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 438/23).
Punktem wyjaśnia dla ustalenia przedmiotu świadczenia jest zatem treść wniosku organu wojskowego. Nie oznacza to jednak, że organ nie może poczynić żadnych ustaleń, jeżeli bowiem wniosek organu wojskowego zawiera braki lub nieścisłości, rzeczą organu administracji jest wystąpienie o sprecyzowanie wniosku. W rozpoznawanie sprawie takie nieścisłości zaistniały, konkretnie w zakresie miejsca udostępnienia przedmiotu świadczenia. Organ odwoławczy, w ramach swoich kompetencji, kwestię tę dostatecznie wyjaśnił.
Wbrew stanowisku skarżącej, należy uznać, iż nałożony w kwestionowanej decyzji obowiązek został określony dostatecznie precyzyjnie. Z decyzji wynika, że objęte nią świadczenie powinno być wykonane w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i tylko wtedy staje się ona wykonalna, bardzo dokładnie określono miejsce udostępnienia przedmiotu świadczeń (kwestia ta została dostatecznie wyjaśniona przez organ odwoławczy) oraz podmiot, na rzecz którego świadczenie będzie wykonywane, a także okres, przez jaki przedmiot świadczenia będzie przez ten podmiot używany - w tym zakresie wskazano bowiem: "w razie ogłoszenia mobilizacji i wojny - do ustalenia potrzeb używania".
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 136 Konstytucji RP ustawy, w razie bezpośredniego, zewnętrznego zagrożenia państwa Prezydent Rzeczypospolitej, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, zarządza powszechną lub częściową mobilizację i użycie Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 24 ust. 1 pkt 7 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi natomiast, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, stojąc na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium, postanawia, w razie konieczności obrony państwa, na wniosek Rady Ministrów, o dniu, w którym rozpoczyna się czas wojny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz postanawia w tym samym trybie o dniu, w którym kończy się czas wojny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowienia niezwłocznie ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (art. 24 ust. 2).
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego. W zawiadomieniu z dnia 11 stycznia 2024 r., które skarżąca otrzymała, podano podstawę prawną, jednoznacznie wskazano przedmiot ewentualnego świadczenia na rzecz obrony ("przeznaczenia pięćdziesięciu toalet przenośnych i trzydziestu trzech kontenerów sanitarno-prysznicowych, będących własnością T. Sp. z o. o."), a także opisano cel tego świadczenia ("na uzupełnienie doraźnych potrzeb planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny"). W zawiadomieniu tym poinformowano również skarżącą o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.) Obowiązek informacyjny w zakresie wystosowania zawiadomienia o wszczęciu postępowania, został zatem prawidłowo zrealizowany.
Odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącej, Sąd wskazuje, że nie mógł on odnieść zamierzonego skutku. Z uzasadnienia decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia 19 marca 2024 r., załączonej do skargi, jednoznacznie wynika, że decyzja organu pierwszej instancji została uchylona z tego powodu, iż w treści wniosku wszczynającego sprawę podano ilościowo inny przedmiot świadczenia niż ten wynikający z treści decyzji. W konsekwencji decyzja nie zawierała rozstrzygnięcia dotyczącego całości rozpatrywanego wniosku. Sytuacja taka, w rozpatrywanej sprawie, nie miała miejsca.
Trzeba przypomnieć, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. przywołane na wstępie rozważań - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie.
Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności zapadłego rozstrzygnięcia, i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Jak już podniesiono, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie Spółka nie wykazała.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydana w sprawie decyzja narusza prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło