I SA/Wr 873/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-04-17

Skład orzekający: Piotr Kieres, Dagmara Stankiewicz-Rajchman, Iwona Solatycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty zajęte przez nieczynną linię kolejową podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy, mimo braku faktycznego wykorzystywania ich do działalności w danym momencie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty zajęte przez nieczynną linię kolejową podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stawką dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż ich związek z działalnością gospodarczą nie zależy od faktycznego wykorzystania, lecz od potencjalnej możliwości wykorzystania oraz posiadania przez przedsiębiorcę. Ponadto, grunty te nie korzystają ze zwolnienia podatkowego, gdyż nie były faktycznie udostępniane jako czynna infrastruktura kolejowa.
Stan faktyczny
P. S.A. z siedzibą w W. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze, które utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z 3 kwietnia 2024 r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. Spór dotyczył opodatkowania gruntów zajętych przez nieczynną linię kolejową, które organy uznały za związane z działalnością gospodarczą i podlegające opodatkowaniu, podczas gdy Spółka twierdziła, że opodatkowana powinna być tylko budowla - linia kolejowa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz- Rajchman, Asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , Protokolant: Referent Izabela Kremza, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie dnia 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 26 września 2024 r. nr SKO.P/41/111/24 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej; SKO, Kolegium, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr RBF.3120.47.2024 określającą P. S.A. siedzibą w W.(1) (dalej Spółka, Podatnik, P. S.A.) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. Przedmiotem sporu jest opodatkowanie gruntów w ciągu nieczynnej linii kolejowej nr [...] J. -Ż. jako, zdaniem organów, związanych z działalnością gospodarczą oraz uznanie, że grunt związany z linią kolejową stanowi odrębny przedmiot opodatkowania niż budowla na nim posadowiona. Zdaniem Strony opodatkowana powinna być budowla - linia kolejowa, a nie tylko grunt. Przedmiotowe grunty w deklaracji podatnik wykazał jako zwolnione na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.) i takie stanowisko Spółka podtrzymała w toku postępowania podatkowego. Decyzją z 3 kwietnia 2024 r. Burmistrz określił P. S.A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r. W następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego, Burmistrz przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2019 r. nie tylko te zadeklarowane przez Spółkę nieruchomości, ale także wszystkie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako tereny kolejowe o łącznej powierzchni [...]m2 (w tym także te zdeklarowane przez Podatnika o powierzchni [...] m2). Finalnie łączną wysokość zobowiązania podatkowego organ podatkowy określił w kwocie 457.167,00 zł, SKO utrzymało w mocy zaskarżona decyzje uznając, że stanowiące własność Spółki grunty zajęte przez nieczynną linię kolejową podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stawką dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W podatku od nieruchomości zasadą jest opodatkowanie najwyższymi stawkami majątku nieruchomego przedsiębiorcy, jeżeli występuje chociażby potencjalna możliwość wykorzystywania tych składników majątku do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia, czy jest on w danym momencie faktycznie wykorzystywany do prowadzonej działalności gospodarczej. W tej sprawie nieruchomość gruntowa, mimo okresowego jej niewykorzystywania, nie przestaje więc być nieruchomością związaną z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, wobec potencjalnej niczym nieograniczonej możliwości jej wykorzystywania w prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji opodatkowaniu stawką dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegają grunty związane z nieczynnym odcinkiem linii kolejowej nr [...] J. -Ż. , z uwagi na oddanie ich na podstawie umowy cywilnoprawnej w odpłatne użytkowanie P.(1) S.A. Natomiast w kwestii gruntów zajętych pod pasy drogowe dróg publicznych wskazano, że zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych. Pełnomocnik Spółki w ustawowym terminie wniósł do SKO skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, w szczególności art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej O.p.), art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 191 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych oraz przez nierozpoznanie całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, wady uzasadnienia decyzji. Zarzucono również naruszenia prawa procesowego tj. art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust.1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z. w związku z art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 290 ze zm) i art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003r. ustawy transport kolejowy (tj. Dz.U z 2016r. poz. 1727 ze zm., u.t.k.) poprzez ich pominięcie i nie zastosowanie definicji ustawowych, przy określaniu przedmiotu opodatkowania jakim jest budowla. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. oraz umorzenie postępowania. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1627, ze zm.; dalej: u.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Spór w sprawie dotyczy między innymi tego, czy w świetle treści art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2019 r. wskazane grunty korzystały ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na mocy tego przepisu. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i zasadnie uznały, że grunty nie korzystają ze zwolnienia na mocy tych przepisów. W oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku czynności sprawdzających, SKO trafnie doszło do wniosku, że przesłanka udostępniania infrastruktury kolejowej nie została spełniona przez Podatnika, bo udostępnienie może dotyczyć wyłącznie czynnej infrastruktury kolejowej. Na terenie Gminy W. linia ta na omawianym odcinku S. – D. miała w 2019 r. status nieczynny, co potwierdza m.in. treść załącznika nr 1 do Regulaminu przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych za lata 2019/2020-2022/2023 - wykaz linii kolejowych udostępnianych przez P.(1) S.A. Linię oznaczono jako nieudostępnioną na odcinku od km [...] do km [...] (J. – Ż.). Z odpowiedzi P.(1) S.A. z dnia 25 października 2023 r. wynika wprost, że w latach 2019, 2020, 2021 na przedmiotowym odcinku brak było ruchu pasażerskiego, jak i towarowego. Przesłankę faktycznego udostępniania infrastruktury kolejowej można uznać za spełnioną wyłącznie w przypadku rzeczywistego wykonywania przejazdów kolejowych pociągami przez przewoźnika kolejowego. Sąd podziela również stanowisko organów co do zastosowania w sprawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Zważywszy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19 oraz ustalony przez organy stan faktyczny sprawy, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo oceniły, że posiadane przez skarżącą grunty związane są z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą. Skarżąca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., przy czym związek spornych nieruchomości z działalnością gospodarczą strony nie zasadza się na samym fakcie ich posiadania przez przedsiębiorcę, ale także na możliwości ich wykorzystania w działalności gospodarczej. Należy zauważyć, że w świetle ustalonego przez organy stanu faktycznego zakres zgłoszonej działalności skarżącej jest bardzo szeroki. Jak już wspomniano, z przyjętego przez organy podatkowe stanu faktycznego wynika, że skarżąca część gruntów przekazała do odpłatnego korzystania P.(1) S.A., zatem już ta okoliczność powoduje związanie gruntów z prowadzoną działalnością gospodarczą. Sąd uznał zatem, że w skarżonej decyzji organ odwoławczy właściwie zinterpretował i zastosował przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W świetle powyższego zarzuty skargi zmierzające do zanegowania związku omawianych gruntów z działalnością gospodarczą i opodatkowania ich na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 li. a i c u.p.o.l. Sąd uznał za niezasadne. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez pominięcie tych przepisów w sprawie i uznanie, że grunt związany z linią kolejową stanowi odrębny przedmiot opodatkowania a nie budowla - linia kolejowa, na którą składają się tory kolejowe oraz grunt zajęty pod te tory, a także przyległy pas gruntu oraz budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, w prowadzonym postępowaniu podatkowym, w ocenie Sądu wbrew twierdzeniu Strony, organy podatkowe podjęły niezbędne czynności dowodowe i zgromadziły materiał uprawniający do wydania decyzji. Przebieg postępowania i zgromadzony materiał wskazują również, że Strona miała możliwość przedkładania dowodów i miała zapewniony udział w postępowaniu. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł wynikających z art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, i art. 187 O.p., a wyprowadzone przez organy podatkowe wnioski w zakresie oceny materiału dowodowego należy uznać za trafne i nie przekraczające granic swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 O.p Sąd uznaje, że w przeprowadzonym postępowaniu zakończonym w drugiej instancji zaskarżoną decyzją honorowane były przez organy zasady: legalizmu, postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, prawdy obiektywnej, zupełności zebranego materiału dowodowego oraz jego oceny, a także konstrukcji decyzji. Sąd uznaje tym samym za pozbawione realnych podstaw postawione w skardze zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postepowania. Mając zaś na uwadze zarówno zasadę prawdy obiektywnej z art. 122 O.p., zupełności postępowania dowodowego z art. 187 § 1 O.p. oraz poczynione starania przez organ I instancji celem pozyskania materiału dowodowego, w tym wystosowywane wezwania do Spółki, Sąd uznaje, zebrany w sprawie materiał dowodowy za wystarczającą podstawę ustalonego stanu faktycznego. Ów materiał dowodowy został również oceniony przez organy bez przekroczenia ram zasady swobodnej oceny dowodów z art. 191 O.p., a niezadowolenie z takiej oceny organu - przedstawionej w decyzji, nie może stanowić samo w sobie wady takiej oceny. W opinii Sądu ocena odzwierciedlona w treści zaskarżonej decyzji nie ma znamion oceny dowolnej. Również analiza konstrukcji formalnej i merytorycznej decyzji SKO nie doprowadziła składu orzekającego do stwierdzenia wad formalnych, czy też merytorycznych tego rozstrzygnięcia, które odpowiada wymogom przewidzianym w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Podsumowując, Sąd nie stwierdził także, aby w toku postępowania organy podatkowe naruszyły powołane w skardze przepisy postępowania. W szczególności postępowanie prowadzone było w ocenie Sądu z dochowaniem stosownych zasad procesowych, organ zebrał materiał dowodowy niezbędny do załatwienia sprawy i go w całości rozpatrzył, a uzasadnienie skarżonej decyzji spełnia wymogi określone przepisami prawa. Z uwagi na brak zasadności zgłoszonych zarzutów oraz wobec niedopatrzenia się jakichkolwiek mogących mieć wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego lub procesowego, a tym bardziej o charakterze istotnym, skargę – jako nieuzasadnioną – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalono w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło