I SA/Gl 542/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 marca 2024 r. nr 5882 480000/71/0003170/2024 480000/71/183907/2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Przedmiotem skargi B.B. (dalej: "zobowiązana" lub "skarżąca") jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. (następnie: "ZUS") z 11 marca 2024 r., nr 5882 480000/71/0003170/2024 480000/71/183907/2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Stan sprawy. 8 listopada 2023 r. ZUS doręczył skarżącej odpisy dwóch tytułów wykonawczych z 6 września 2023 r. o numerach TW1480023008201 oraz TW1480023008202, które obejmowały (kolejno) składkę na ubezpieczenia społeczne i składkę na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2023 r W pismach datowanych na 13 listopada 2023 r., a wniesionych 15 listopada 2023 r., zobowiązana zgłosiła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tych tytułów wykonawczych. Wskazała, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, egzekucja jest niedopuszczalna, a tytuły wykonawcze nie spełniają prawem przewidzianych wymogów. Ponadto – z ostrożności – podniosła zarzut przedawnienia. W uzasadnieniu zaakcentowała, że od 21 grudnia 2018 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Wytknęła też brak wykazania doręczenia jej wymaganego upomnienia. W związku z tym wniosła o uchylenie tytułów wykonawczych i umorzenie postępowania egzekucyjnego po uprzednim jego zawieszeniu do czasu rozpatrzenia zarzutów. 4 grudnia 2023 r. ZUS zawiesił postępowanie egzekucyjne. Tego samego dnia ZUS skierował do zobowiązanej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zarzutów poprzez określenie ich istoty i przedstawienie dowodów je uzasadniających. Powołał przy tym brzmienie art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, ze zm.; dalej: "u.p.e.a."). W odpowiedzi z 22 grudnia 2023 r. zobowiązana oznajmiła, że zgłasza zarzuty na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 oraz – z ostrożności – art. 33 § 2 pkt 2 i 4-6 u.p.e.a. Zarazem wskazała, że z uwagi na brak profesjonalnej wiedzy prawnej nie jest w stanie dokładnie doprecyzować treści swego żądania i ustosunkować się do wezwania. Dlatego poprosiła o uwzględnienie wszystkich żądań, jakie w niniejszej sprawie przysługują jej na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Podtrzymała też w całości zarzuty z 13 listopada 2023 r. Postanowieniem z 15 stycznia 2024 r., nr 5617/TW 480000/71/0003170/2024 ZUS jako niezasadne ocenił zarzuty wniesione przez zobowiązaną na podstawie art. 33 § 2 pkt 1, 2 i 4-6 u.p.e.a. W piśmie z 7 lutego 2024 r. skarżąca zażądała ponownego rozpatrzenia sprawy. Zaskarżonym postanowieniem z 11 marca 2024 r. ZUS utrzymał w mocy swe postanowienie z 15 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu wskazał, że zobowiązana pozostaje czynnym przedsiębiorcą, a podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła jej deklaracja rozliczeniowa. Zarazem podkreślił, że upomnienie doręczono skarżącej 21 sierpnia 2023 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki. Wskazał również, że egzekwowane należności nie zostały uiszczone ani umorzone, nie uległy przedawnieniu i są wymagalne. W skardze zobowiązana podniosła, że postanowienie z 11 marca 2024 r. jest bezpodstawne, stanowi błędną interpretację przepisów egzekucyjnych i sankcjonuje nieprawidłowe zajęcie należności pieniężnej. W związku z tym wystąpiła o uchylenie tego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zażądała też umorzenia postępowania albo przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ZUS. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą takiego zarzutu jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Art. 33 § 5 u.p.e.a. stanowi, że zarzut wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Przy tym wniesienie zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.). W świetle art. 34 § 1 u.p.e.a. wniesiony zarzut organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi (§ 1) celem wydania postanowienia, w którym wierzyciel (§ 2): 1) oddala zarzut; 2) uznaje zarzut: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Na takie postanowienie wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Jeżeli natomiast postanowienie to wydaje ZUS, to właściwym środkiem zaskarżenia jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przy czym termin do jego złożenia wynosi siedem dni zgodnie z art. 83c ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350; dalej: "u.s.u.s."). Zarzuty w niniejszej sprawie zostały wniesione na podstawie art. 33 § 2 pkt 1, 2 i 4-6 u.p.e.a. Skarżąca eksponowała w nich to, że od 21 grudnia 2018 r. nie wykonuje już działalności gospodarczej. W związku z tym w pierwszej kolejności odnotować należało, że skarżąca nadal pozostaje aktywnym przedsiębiorcą, w szczególności prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie została wykreślona. Natomiast podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła złożona przez nią deklaracja rozliczeniowa. Tym samym jako chybione ocenić trzeba było zarzuty z art. 33 § 2 pkt 1-2 u.p.e.a. O niezasadności zarzutu z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. przesądził fakt, że w aktach egzekucyjnych znajduje się dowód doręczenia upomnienia skarżącej. Z dokumentu tego wynika, że przesyłkę tę skarżąca odebrała 21 sierpnia 2023 r., co w tytułach wykonawczych zostało odnotowane. Dostrzec też trzeba, że tytuły wykonawcze obejmują składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2023 r., a zatem odnoszą się do należności, w przypadku których nie upłynął jeszcze pięcioletni termin przedawnienia określony w art. 24 pkt 4 u.s.u.s. Z akt sprawy nie wynika, by zobowiązania te zostały wykonane lub umorzone. Zebrany materiał źródłowy nie pozwala również na stwierdzenie braku ich wymagalności. Wykluczało to więc możliwość uznania zasadności zarzutów z art. 33 § 2 pkt 5-6 u.p.e.a. Wreszcie uwadze nie mogło umknąć, że kwestia niedopuszczalności egzekucji czy braku spełniania przez tytuł wykonawczy prawem przewidzianych wymogów nie mieści się w katalogu zarzutów z art. 33 § 2 u.p.e.a. i tym samym nie może stanowić podstawy do wniesienia tego środka zaskarżenia. Okoliczności te mają natomiast znaczenie dla umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a.). Sąd z urzędu nie dostrzegł jednak, by wystąpiły one w rozpatrywanym przypadku. Powyższe skutkować musiało uznaniem, że zaskarżone postanowienie ZUS odpowiada prawu. Determinowało to konieczność oddalenia skargi wniesionej przez zobowiązaną, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.).