I OZ 442/25

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-07-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Piotr Przybysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak wskazania numeru PESEL w skardze do sądu administracyjnego, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych, uzasadnia odrzucenie skargi, nawet jeśli numer ten znajduje się w aktach administracyjnych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak wskazania numeru PESEL w skardze, będącej pierwszym pismem strony w sprawie, stanowi brak formalny, który należy uzupełnić na wezwanie sądu. Niespełnienie tego wymogu w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 PPSA, skutkuje odrzuceniem skargi, niezależnie od tego, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych. Sąd podkreślił, że wymóg ten wynika wprost z przepisów PPSA i został potwierdzony w uchwale NSA.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie dotyczącą specjalnego zasiłku celowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, pod rygorem odrzucenia skargi. Po bezskutecznym upływie terminu, sąd odrzucił skargę. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc problemy zdrowotne i twierdząc, że PESEL jest znany. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 121/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 28 stycznia 2025 r., nr SKO.41/305/OS/2025 w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. T.W. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 28 stycznia 2025 r. nr SKO.41/305/OS/2025 w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 13 marca 2025 r. skarżąca została wezwana do wskazania numeru PESEL, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 1). Stosowne wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącej 31 marca 2025 r. (k. 12). W ustawowym terminie numer PESEL skarżącej nie został wskazany. Zaskarżonym postanowieniem z 23 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę skarżącej. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca podnosząc, że "stan zdrowia uniemożliwia udział jakikolwiek w sprawach skuteczny czy w ogóle (...)", a "PESEL znany od początku wymogu". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niewątpliwie wywiedziona na gruncie niniejszej sprawy skarga była dotknięta brakami formalnymi. Brak wskazania numeru PESEL skarżącej wymagał więc wszczęcia procedury naprawczej na mocy art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Jak bowiem stanowi art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pierwsze pismo strony w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Natomiast w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest odrzucić skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Pomimo skutecznego doręczenia skarżącej przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz pouczenie o skutkach ich nieusunięcia, skarżąca w zakreślonym siedmiodniowym terminie nie wskazała numeru PESEL. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu, o czym Sąd I instancji zasadnie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się wprost do zażalenia skarżącej należy stwierdzić, że numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych, a w przypadku jego braku winien być na wezwanie Sądu wskazany w zakreślonym terminie. Nie ma żadnego znaczenia, że numer ten znajduje się w aktach administracyjnych, gdyż np. widnieje na dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych. Z powołanego powyżej art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wyraźnie bowiem wynika, że jeżeli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w niniejszej sprawie), to powinno zawierać numer PESEL. Pogląd taki Naczelny Sąd Administracyjny wyraził też w uchwale z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22, o treści: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Skarżąca w treści zażalenia skupia się ponadto na swojej sytuacji zdrowotnej, co nie ma wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. Jedynie na marginesie zauważyć należy, że zostały podjęte czynności mające na celu rozpoznanie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże wobec bierności skarżącej wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania. W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło