II SA/Gd 1263/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-04-24

Skład orzekający: Jolanta Górska, Krzysztof Kaszubowski, Justyna Dudek-Sienkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, wydanej w sytuacji braku reakcji dłużnika na wezwanie do stawiennictwa w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, stanowi rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie stanowi rażącego naruszenia prawa, nawet jeśli dłużnik nie reagował na wezwania do stawiennictwa. Skuteczne doręczenie wezwania w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) i brak reakcji dłużnika na nie, w połączeniu z potwierdzoną bezskutecznością egzekucji, uzasadnia uznanie go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Obowiązek aktualizacji adresu spoczywa na dłużniku.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Słupsku zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Słupska o uznaniu P. G. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa, wskazując, że organ I instancji nie podjął wystarczających działań w celu ustalenia zamiaru dłużnika w unikaniu kontaktu. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że brak możliwości przeprowadzenia wywiadu z dłużnikiem, mimo skutecznego wezwania w trybie zastępczym, uzasadniał wydanie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego w Słupsku.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ Dnia 24 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Słupsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 25 października 2024 r. nr SKO.421.944.2023 w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie uznania za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. Prokurator Rejonowy w Słupsku zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie uznania za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 9 stycznia 2019 r. Prezydent Miasta Słupska (dalej jako: "Prezydent", "organ I instancji"), działając m. in. na podstawie art. 5 ust. 3, 3a, 3b, art. 8b i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1300 ze zm.; dalej jako: "ustawa") orzekł o uznaniu P. G. (dalej jako: "strona", "dłużnik") za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz osoby uprawnionej: M. O. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wezwany w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania od niego oświadczenia majątkowego dłużnik nie stawił się na wezwanie, co skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego. W toku postępowania strona ponownie nie stawiła się na wezwanie, a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że bezpośrednio przed wydaniem decyzji w okresie ostatnich 6 miesięcy strona nie wywiązała się z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% bieżących alimentów. Z tego powodu, zdaniem organu, zostały spełnione przesłanki uzasadniające uznanie strony za uchylającą się od alimentów. Decyzja została doręczona dłużnikowi alimentacyjnemu zastępczo. W piśmie z dnia 11 października 2023 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Słupsku (dalej jako: "Prokurator", "skarżący") złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej jako: "Kolegium") sprzeciw od decyzji Prezydenta, zarzucając jej rażące naruszenie prawa, a mianowicie art. 5 ust. 3 ustawy polegające na niezastosowaniu tego przepisu przejawiające się uznaniem P. G. za uchylającego się od alimentów pomimo niewystąpienia przesłanek o jakich mowa w tym przepisie. Zdaniem Prokuratora, organ I instancji ograniczył się jedynie do wezwania strony do stawienia się w celu złożenia oświadczenia oraz odebrania wywiadu alimentacyjnego, a także do ustalenia, czy strona nie odbywa kary pozbawienia wolności. Organ nie podjął jednak żadnych działań zmierzających do ustalenia, czy nieodebranie korespondencji było zamierzone, czy też dłużnik alimentacyjny pod wskazanym adresem nie mieszka. Tylko bowiem w wypadku odebrania korespondencji i niestawienia się, albo celowego jej nieodebrania można byłoby uznać, że działanie dłużnika jest świadome i zmierza do uniemożliwienia wykonania czynności z jego udziałem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, decyzją z dnia 25 października 2024 r., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu, przywołując treść przepisu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") wskazało, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdza, by kwestionowana decyzja rażąco naruszała prawo. Kolegium wyjaśniło, że dłużnik alimentacyjny został zastępczo wezwany do stawienia się w celu odebrania od niego wywiadu alimentacyjnego i - nie stawiając się - uniemożliwił jego przeprowadzenie. W związku z powyższym organ I instancji był - zdaniem Kolegium - uprawniony do wszczęcia postępowania, a po ustaleniu, że nie zachodzą przesłanki o jakich mowa w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, do wydania decyzji o uznaniu P. G. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Kolegium opowiedziało się jednocześnie za wykładnią, zgodnie z którą brak możliwości przeprowadzenia wywiadu z dłużnikiem alimentacyjnym jest równoznaczny z uniemożliwieniem przeprowadzenia wywiadu. Zdaniem Kolegium inna interpretacja prowadziłaby do oceny okoliczności faktycznych wykraczających poza ramy postępowania unieważnieniowego, przynależnych prędzej postępowaniu wznowieniowemu, w którym dopuszczalne byłoby badanie świadomości, wiedzy, bądź nie o postępowaniu, na czym zasadzają się zarzuty sprzeciwu. W ocenie Kolegium brak jest również podstaw do uznania, że w sprawie został rażąco naruszony przepis art. 3 ust. 3a ustawy w sytuacji zasadnej podstawy do wszczęcia postępowania dotyczącej uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu. Przepis art. 3 ust. 3a ustawy ma zastosowanie dopiero po wszczęciu postępowania i nie może stanowić podstawy do oceny podstaw zastosowania art. 3 ust. 3 pkt 1 -3 ustawy. W sprawie wykazano, stosownym zaświadczeniem, bezskuteczność egzekucji związaną z brakiem regulowania należności w kwocie i okresie wynikającym z powyższego przepisu. Całościowe odczytywanie przepisu art. 5 ust. 3 i ust. 3a pozwala na wydanie decyzji o odmowie uznania za dłużnika alimentacyjnego (względnie o umorzeniu postępowania) tylko, gdy okaże się, że dłużnik regulował alimenty bieżące zgodnie z art. 5 ust. 3a ustawy. Wtedy tylko odpadają przesłanki procesowe wydania decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W ocenie Kolegium prezentowanej oceny nie zmienia fakt, że doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a następnie decyzji, nastąpiło w trybie zastępczym, na podstawie art. 44 k.p.a. na znany organowi I instancji adres. Analiza awizowania przesyłek kierowanych do strony, w tym decyzji, nie uprawnia do podważania skuteczności doręczenia korespondencji. Kolegium nie stwierdziło jednocześnie przesłanek upoważniających do stwierdzenia, że zmianie uległ adres do doręczeń poczty, osoby która unika regulowania alimentów. Reasumując Kolegium wskazało, że w dacie wydania decyzji wystąpiły przesłanki obligujące do uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (prawidłowym było wszczęcie postępowania - art. 5 ust. 3 ustawy; nie ustalono przesłanek pozwalających na odstąpienie od wydania decyzji - art.5 ust. 3 a ustawy). Argumentacja podniesiona w sprzeciwie zdaniem organu nie przekonuje, że w sprawie doszło w sposób oczywisty i niedwuznaczny do naruszenia przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Inne stanowisko, podzielające zarzuty sprzeciwu, sprowadzałoby się do argumentacji ocennej oderwanej od postaw zastosowania ustawy i jej wykładni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów polegające na niezastosowaniu tego przepisu, przejawiające się odmową stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta o uznaniu P. G. za uchylającego się od alimentów pomimo tego, że w dniu orzekania przez organ I instancji nie występowały przesłanki uzasadniające uznanie go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, o jakich mowa w tym przepisie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ I instancji nie przeprowadził dowodów zmierzających do ustalenia zamiaru dłużnika alimentacyjnego w zniweczenia działań organu nie dlatego, że rozważając ich przeprowadzenie jednak tego zaniechał, lecz dlatego, że uznał, podobnie jak Kolegium, że ich przeprowadzenie nie jest konieczne, bo samo nieodebranie korespondencji przez dłużnika oznacza uniemożliwienie przez niego przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, co wynika z treści uzasadnienia decyzji Prezydenta. Z tych względów, w ocenie Prokuratora, organ I instancji wydając przedmiotową decyzję obraził przepis art. 5 ust. 3 ustawy, a nie dopuścił się zaniechania w zakresie zbierania dowodów. Skarżący nie podzielił także stanowiska Kolegium, zgodnie z którym, podstawą wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest jedynie poczynienie ustaleń o jakich mowa w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobnom uprawnionym do alimentów. Bez zaistnienia przesłanek o jakich mowa w art. 5 ust. 3 ustawy organ nie może wszcząć postępowania, a tym samym również przesłanki wymienione w tym przepisie stanowią podstawę wydania decyzji. Zdaniem Prokuratora inne rozumienie tego przepisu prowadziłoby do wniosków, że to co nakazuje wszczęcie postępowania nie ma wpływu na końcowe rozstrzygnięcie sprawy, choćby w zakresie przedmiotowym. W ocenie skarżącego takie stanowisko jest sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania. Końcowo skarżący podkreślił, że konsekwencje wydania przez Prezydenta decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od alimentów spowodowały uruchomienie procedury denuncjacji (art. 5 ust. 3a ustawy) skutkującej wszczęciem karnego postępowania przygotowawczego. Tym samym miało wpływ na życie dłużnika alimentacyjnego, gdyż naraziło go na konsekwencje wynikające z ryzyka poniesienia odpowiedzialności karnej, czy też stosowania wobec niego w toku postępowania środków przymusu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium podniosło, że zarzuty skargi dotyczące kwestii braku wiedzy o postępowaniu po stronie dłużnika alimentacyjnego, dotyczą bardziej podstaw zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc przesłanki wznowienia postępowania, o czym jednak organ nie mógł orzekać w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 25 października 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Słupska z 9 stycznia 2019 r. o uznaniu P. G. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja Kolegium została wydana na skutek wniesienia przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Słupsku sprzeciwu od wskazanej wcześniej decyzji Prezydenta Miasta Słupska. Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.). Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest rozstrzygnięcie o tym, czy określony akt stosowania prawa kończący postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne zawiera kwalifikowane wady prawne wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym organ nie przechodzi natomiast do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. Tak więc ocena dokonywana przez organ administracji w postępowaniu nieważnościowym dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym (tu: sprzeciwem) decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie jest natomiast przedmiotem postępowania nieważnościowego ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta decyzją kontrolowaną. W postępowaniu nieważnościowym działanie organu nadzoru powinno być zatem nakierowane wyłącznie na poszukiwanie najcięższych (kwalifikowanych) wad prawnych w kontrolowanej decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli zostaną ujawnione, nie mogą być w postępowaniu nieważnościowym uwzględnione, bowiem nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 13 lutego 2025 r., I OSK 86/22). Podkreślić przy tym należy, że procedując w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ administracji dysponuje kompetencją stricte kasacyjną, a co więcej - zawężoną katalogiem podstaw nieważnościowych (por. M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 156). W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Słupska po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. 2018 r. poz. 554 ze zm.; dalej jako: "u.p.o.u.a.") decyzją z 9 stycznia 2019 r. uznał P. G. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Z uzasadnienia decyzji wynika, że podstawą takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że dłużnik nie stawił się celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego, a także brak jakiejkolwiek wpłaty tytułem spłaty zadłużenia. Tym samym, P. G. nie wywiązywał się w każdym miesiącu z ciążących na nim zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Dłużnik alimentacyjny został wezwany do MOPR w S. celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego zawierającego pouczenie o konsekwencjach niestawiennictwa pismem z 22 listopada 2022 r., które zostało mu doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku z 1 sierpnia 2018 r. o bezskuteczności egzekucji wynika, że P. G. zalega z płatnością rat alimentów w kwocie 400 zł miesięcznie, a należności wierzyciela alimentacyjnego na dzień wystawienia zaświadczenia wynosiły 13 583,38 zł. Należy wskazać, że stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Przepis art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. stanowi natomiast, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Istota sporu w niniejszym postępowaniu sprawdza się do rozstrzygnięcia tego, czy wydanie decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, w sytuacji braku reakcji osoby (dłużnika) na wezwanie do stawiennictwa celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że P. G. jest dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 3 u.p.o.u.a. Bezskuteczność egzekucji skutkowała koniecznością weryfikacji sytuacji dłużnika. Art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a. określa przesłanki wszczęcia postępowania w przedmiocie uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań. Jedną z takich przesłanek jest uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. W przedmiotowej sprawie organ doręczył stronie wezwanie do stawiennictwa w celu przeprowadzenia takiego wywiadu w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze). Wezwanie zostało wysłane na adres wskazany przez Komornika Sądowego prowadzącego egzekucję alimentów w zaświadczeniu potwierdzającym brak wpłat należności alimentacyjnych za okres ostatnich 6 miesięcy. Przesyłka została dwukrotnie awizowana, co skutkuje domniemaniem doręczenia. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 761 § 3 k.p.c. (egzekucja dotyczyła alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Słupsku) dłużnik, który został zawiadomiony o wszczęciu egzekucji, obowiązany jest do powiadomienia w terminie 7 dni organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca swego pobytu, trwającej dłużej niż jeden miesiąc. O obowiązku tym oraz o skutkach jego zaniedbania poucza się dłużnika przy zawiadomieniu go o wszczęciu egzekucji. Zaświadczenie Komornika Sądowego stanowi dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości (art. 76 k.p.a.). Oznacza to, że organy administracji publicznej są w pełni uprawnione do uznania tego adresu za aktualny i nie ma potrzeby dokonywania weryfikacji tej informacji. Jak wynika bowiem z treści art. 761 § 3 k.p.c., to na dłużniku alimentacyjnym spoczywa obowiązek aktualizacji danych adresowych. Podjęta przez organ administracji próba poszukiwania aktualnego adresu zamieszkania (wystąpienie do Centralnego Zarządu Służby Więziennej o udzielenie informacji czy P. G. przebywa w areszcie śledczym lub zakładzie karnym) była zbędna. Mając na względzie zarówno treść wskazanego wyżej przepisu k.p.c. oraz cel i charakter postępowania o uznanie za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, stwierdzić należy, że to na dłużniku spoczywa obowiązek współpracy zarówno z organem egzekucyjnym jaki i organami administracji odpowiedzialnymi za podejmowanie czynności zmierzających do wypełnienia zobowiązań alimentacyjnych, natomiast w ramach tej współpracy mieści się niewątpliwie informacja o aktualnym adresie zamieszkania. Wysłane do dłużnika alimentacyjnego zawiadomienie o wszczęciu postępowania również zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. albowiem mimo podwójnego awizowania P. G. nie odebrał pisma z placówki pocztowej. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę brak odpowiedzi i niestawiennictwo celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego mimo skutecznego wezwania oznacza niewywiązanie się z obowiązku współpracy z organem. W świetle art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a., takie zachowanie uzasadnia uznanie strony za uchylającą się od obowiązku alimentacyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 sierpnia 2022 r., I SA/Wa 2429/21; wyrok NSA z 7 grudnia 2022 r., I OSK 101/20). W konsekwencji, kierując pisma w zwykłym postępowaniu administracyjnym na adres wskazany przez Komornika Sądowego organy administracji nie uchybiły przepisom postępowania, a skoro dłużnik ich nie odbierał – zaktualizowała się możliwość uznania ich za doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Następstwem nie odbierania przez stronę kierowanej do niej korespondencji było prowadzenie postępowania bez jej udziału. W ocenie Sądu prawidłowość działania organów administracji w zakresie ustalenia adresu nie może budzić wątpliwości, tym bardziej, że ten sam adres wskazał Prokurator jako miejsce zamieszkania uczestnika postępowania. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy uznanie, że dłużnik uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odebranie od niego oświadczenia majątkowego, wbrew stanowisku Prokuratora, nie nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisu art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało okoliczności usprawiedliwiających bezskuteczność egzekucji i brak wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego. Nie stwierdzono także negatywnej przesłanki do wydania decyzji, wskazanej w art. 5 ust. 3a ustawy. W tych okolicznościach brak było podstaw do stwierdzenia, że decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się od obowiązku alimentacyjnego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło