VI SA/Wa 45/21
WyrokWSA w Warszawie2021-03-19
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik lotniczy, który nie przekazał danych PNR w ustawowych terminach, podlega administracyjnej karze pieniężnej, mimo podnoszonych przez niego zarzutów dotyczących procesu podłączenia do systemu KSI PNR i braku definicji "awarii" lub "siły wyższej" w ustawie PNR?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewoźnik lotniczy, który nie przekazał danych PNR w ustawowych terminach, zasadnie podlega administracyjnej karze pieniężnej. Zarzuty dotyczące procesu podłączenia do systemu KSI PNR oraz braku definicji "awarii" lub "siły wyższej" w ustawie PNR nie stanowiły podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, gdyż nie spełniały przesłanek określonych w art. 69 ustawy PNR. Brak ustanowionego połączenia technicznego między systemem KSI PNR a systemem przewoźnika w wymaganym terminie uniemożliwiał wystąpienie awarii.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika lotniczego A. S.A. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej nakładającą karę pieniężną w wysokości 40 000 zł za niedopełnienie obowiązku przekazania danych PNR dotyczących lotu z dnia 1 grudnia 2018 r. w ustawowych terminach. Przewoźnik podnosił zarzuty dotyczące m.in. niewłaściwego zastosowania przepisów k.p.a., sprzeczności przepisów ustawy PNR z prawem UE oraz błędnej wykładni pojęć "awaria" i "siła wyższa".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2021 r. sprawy ze skargi A.S.A. z siedzibą w [...], Grecja na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną do WSA w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2020r. Komendant Główny Straży Granicznej działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), oraz art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 65 ust. 1 i 4 oraz art. 67 ustawy
z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2019 r. poz. 1783) na przewoźnika lotniczego: A. S.A. 31, [...]str., 145 65 K., Grecja nałożył administracyjną karę pieniężną:
1. za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy
o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera w wysokości 20 000 zł,
2. za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy
o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera w wysokości 20 000 zł,
w łącznej kwocie 40 000 zł.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: w dniu [...] sierpnia 2019 roku Komendant Główny Straży Granicznej wszczął postępowanie administracyjne w związku z niedopełnieniem przez przewoźnika lotniczego A. S.A. obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 uPNR. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało skutecznie doręczone przewoźnikowi lotniczemu w dniu 09 września 2019 roku.
W toku prowadzonego postępowania zebrano materiał dowodowy wskazujący, iż lot [...] wykonany przez przewoźnika lotniczego A. S.A. w dniu [...] grudnia 2018 roku, z portu lotniczego [...] do portu lotniczego [...], o godz. 11:29 czasu polskiego, był lotem PNR zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 uPNR tj. był lotem statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start albo lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ prowadzący postępowanie wystąpił w dniu [...] października 2019 roku do Prezesa Zarządu Państwowych Portów Lotniczych w [...] z pytaniami dotyczącymi lotu [...] z dnia [...] grudnia 2018 roku.
W odpowiedzi z dnia 16 października 2019r. uzyskano informację, że lot był rozkładowy z 138 zarejestrowanymi pasażerami. Przedsiębiorstwo Państwowe Porty Lotnicze nie ma wiedzy na temat czy na lot były sprzedawane bilety lub była wprowadzona inna forma płatności, nie była też znana godzina przylotu do Aten.
W dniu 14 listopada 2019r. organ prowadzący postępowanie wystąpił do agenta obsługi naziemnej – W. Sp. z o.o. z pytaniami dotyczącymi lotu [...] z dnia 1 grudnia 2018r. W odpowiedzi z dnia 21 listopada 2019 r. poinformowano, że spółka nie obsługiwała danego lotu z uwagi na przejęcie obsługi przez innego agenta obsługi naziemnej.
W dniu 14 listopada 2019 r. organ wystąpił również do Prezesa Zarządu LS A. S.A. z prośbą o udzielenie informacji dotyczących przedmiotowego lotu. W odpowiedzi udzielonej w dniu 2 grudnia 2019r. poinformowano, że lot był rozkładowy, pasażerski a na pokładzie statku powietrznego znajdowało się 138 pasażerów. Ponadto obsługą systemu rezerwacyjnego dla przedmiotowego lotu było przedsiębiorstwo W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. a start z W. miał miejsce o godzinie 11:17. Nie jest znana godzina lądowania w porcie docelowym w [...].
Organ zwrócił się do firmy W. Sp. z o.o. w W., jako do podmiotu, który obsługiwał system rezerwacyjny dla badanego lotu. Nie otrzymano odpowiedzi na pismo, jednakże na podstawie korespondencji mailowej z p. M. K. ustalono, że przedsiębiorstwo W. Sp. z o.o. nie posiada informacji na temat lotu z dnia 01 grudnia 2018 roku.
W dniu 17 grudnia 2019r. organ prowadzący postępowanie zwrócił się do pełnomocnika strony postępowania z prośbą o udzielenie informacji dotyczących przedmiotowego lotu, co skutkowało kolejnym pismem przesłanym przez pełnomocnika, datowanym na dzień 22 stycznia 2020 roku.
W piśmie tym pełnomocnik strony postępowania, powołując się na informacje uzyskane od swojego mocodawcy wskazał, że A. S.A otrzymał dostęp do danych dotyczących pasażerów lotu [...] realizowanego w dniu 1 grudnia 2018r. z portu lotniczego [...] do portu lotniczego w [...] natychmiast z chwilą dokonywania przez poszczególnych pasażerów rezerwacji lub zakupu biletów, nie jest więc możliwe wskazanie jednego terminu. Ponadto poinformował, że pełna lista pasażerów jest udostępniona w systemie odpraw (check-in) na 48 godzin przed planowanym terminem odlotu i w takim czasie uzyskuje do niej dostęp agent obsługi naziemnej. Pełnomocnik wniósł także o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe w całości i uznanie wyliczonych faktów za znane organowi z urzędu i ustalone bez przeprowadzania dowodu.
Organ postanowił odnieść się do pisma pełnomocnika strony i na podstawie art. 77 § 4 kpa uznał za fakty znane z urzędu:
- wpis uczestnika na listę przewoźników dostosowujących się do przekazywania danych PNR na wniosek z 28 czerwca 2018;
- wybór przez uczestnika systemu [...] jako sposobu przekazywania danych PNR w w/w wniosku;
- treść decyzji 31 Przewodniczącego Międzyresortowego Zespołu do Spraw Zagrożeń Terrorystycznych z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie powołania Zespołu Zadaniowego do spraw opracowania oraz wdrożenia rozwiązań prawno-organizacyjnych oraz technicznych w celu wdrożenia w Polsce mechanizmu gromadzenia i przetwarzania danych PNR,
co zakomunikował stronie postępowania w piśmie z dnia 4 września 2020 r.
Pozostałe propozycje strony, zdaniem organu, nie spełniały przesłanek do uznania ich jako fakty znane organowi z urzędu, gdyż pełnomocnik w swoich propozycjach wysuwał tezy, że to Straż Graniczna przesyła dane PNR - co jest oczywiście sprzeczne ze stanem faktycznym, oraz że Straż Graniczna akceptowała wybór podmiotu [...] jako kontrahenta przewoźnika lotniczego odpowiedzialnego za współpracę w zakresie dotyczącym przesyłania danych PNR do JIP-ów, co również nie polega na prawdzie. Organ zauważył, że Straż Graniczna nie wpływała na decyzje przewoźników lotniczych w zakresie wyboru firm realizujących przekazywanie danych PNR do JIP.
Zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 67 § 1 kpa stronie umożliwiono czynny udział w każdym stadium postępowania, wgląd do akt sprawy, zapewniono prawo inicjatywy dowodowej oraz prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 27 października 2020r. organ wskazał, że przewoźnik lotniczy zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (dalej jako "uPNR") przewoźnik lotniczy, który nie przekazuje danych PNR do JIP w terminie, o którym mowa w art. 6 ust. 1, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł za każdy lot PNR, w którym takie naruszenie nastąpiło.
Natomiast w związku z art. 65 ust. 1 i 4 uPNR administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 64, nakłada się za niedopełnienie obowiązku przekazania danych PNR dla każdego z terminów określonych w art. 6 ust. 1. W przypadku wystąpienia więcej niż jednego z naruszeń, o których mowa w art. 64 ust. 1 lub 2 uPNR, podczas jednego lotu PNR, administracyjne kary pieniężne z tytułu tych naruszeń sumuje się. Suma administracyjnych kar pieniężnych nałożonych na podstawie art. 64 ust. 1 i 2 z tytułu jednego lotu PNR nie może przekroczyć wysokości 40 000 zł.
Przewoźnik lotniczy A. S.A nie przedstawił organowi prowadzącemu postępowanie informacji lub dokumentacji, które zwolniłyby go z odpowiedzialności podlegania w tym przypadku administracyjnej karze pieniężnej, zgodnie z art. 69 uPNR tj. wystąpienia działania siły wyższej, awarii KSI PNR lub awarii powstałej po stronie przewoźnika lotniczego, niezawinionej przez tego przewoźnika.
W ocenie organu prowadzącego postępowanie, zarzuty przedstawione przez pełnomocnika przewoźnika lotniczego A. S.A. dotyczące jego procesu podłączenia do systemu KSI PNR nie mieszczą się w określonych w art. 69 uPNR kategoriach zdarzeń, których wystąpienie pozwalałoby organowi na odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej. Organ prowadzący postępowanie nie znalazł przesłanek do zastosowania powyższego przepisu.
W toku prowadzonego postępowania ustalono, że przewoźnik lotniczy A. S.A był w posiadaniu listy pasażerów, a tym samym danych PNR, lotu nr [...] z portu lotniczego [...] do portu lotniczego [...] realizowanego w dniu 01 grudnia 2018 r. od 48 do 24 godzin przed planowanym odlotem. W piśmie z dnia 22 stycznia 2020 r. pełnomocnik strony wyjaśnił, że pełna lista pasażerów jest udostępniana w systemie odpraw (check-in) na 48 godzin przed planowanym terminem odlotu i w takim czasie uzyskuje do niej dostęp agent obsługi naziemnej oraz że A. S.A. otrzymał dostęp do danych pasażerów lotu [...] realizowanego w dniu 1 grudnia 2018 r. natychmiast z chwilą dokonywania przez poszczególnych pasażerów rezerwacji lub zakupów biletów. W konsekwencji tego posiadał również dane PNR przedmiotowego lotu po zakończeniu odprawy biletowo - bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład.
Wobec powyższego organ uznał, że przewoźnik lotniczy, nie przekazując danych PNR w ustawowym terminie, nie dopełnił obowiązku wynikającego z obu przesłanek art. 6 ust. 1 uPNR.
Organ wskazał, że w postępowaniu zbadano przesłankę określoną w art. 70 uPNR, która mówi, że administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia naruszenia, o którym mowa w art. 64 lub art. 66. Od dnia popełnienia naruszenia tj. 01 grudnia 2018 r. do dnia wydania niniejszej decyzji nie upłynęły 3 lata.
W związku z powyższym organ za zasadne uznał nałożenie na przewoźnika lotniczego A. S.A administracyjnych kar pieniężnych:
- w wysokości 20 000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 uPNR oraz
- w wysokości 20 000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 uPNR.
Pismem z dnia 9 grudnia 2020r. A. S.A. z siedzibą w [...], Grecja wniosła na powyższą decyzję skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 189d pkt 6 k.p.a., poprzez zaniechanie dokonania wszystkich istotnych ustaleń faktycznych
w zakresie charakteru przedmiotowego lotu - zwłaszcza tego czy odbywał się za wynagrodzeniem, a tym samym wysokości korzyści, które strona obciążona administracyjną karą pieniężną ewentualnie osiągnęła - pomimo, iż okoliczności te kształtują zakres zastosowania ustawy (a przepis art. 189d k.p.a. nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 72 uPNR), wobec czego zastosowanie przepisów uPNR przez organ miało charakter arbitralny i nie może być uznane za przejaw działania na podstawie i w granicach prawa, które to naruszenie ma charakter rażącego naruszenia prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
2) art. 105 § 1 k.p.a. polegające na jego niewłaściwym niezastosowaniu i braku umorzenia postępowania, pomimo iż organ nie ustalił, że zachodzą przesłanki zastosowania ustawy PNR, w tym zwłaszcza że lot został wykonany za wynagrodzeniem oraz pomimo że przepisy art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 65 ust. 1 i 4 oraz art. 67 ustawy PNR zastosowane przez organ są sprzeczny z prawem UE, wobec czego wydanie zaskarżonej decyzji było niedopuszczalne,
3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a to poprzez błędne a w każdym razie bezpodstawne ustalenie stanu faktycznego w sprawie polegające na przyjęciu przez organ, że:
a) Straż Graniczna nie brała udziału w procesie wdrażania systemu [...] do współpracy z Krajowym System Informacji PNR (KSI PNR)
b) Straż Graniczna przekazała Skarżącemu następujące pisma:
- pismo z 12 kwietnia 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.0402.39.2018),
- pismo z 22 maja 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.0402.58.2018),
- pismo z 29 maja 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.0402.57.2018),
- pismo z 28 sierpnia 2018 r. (KG-OŚ-III-SII.072.1.2018),
- inni przewoźnicy lotniczy, którzy korzystali z usług spółki A. S.A. rozpoczęli przekazywanie danych PNR do JIP przed zakończeniem tzw. okresu dostosowawczego, tj. przed 29 listopada 2018 r. (str. 6 uzasadnienia decyzji)
4) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6) oraz § 3 k.p.a. polegające na odmowie uznania za okoliczności znane organowi z urzędu następujących kwestii:
- brak wdrożenia systemu A. przez Straż Graniczną w sposób pozwalający na wykorzystanie go do przesyłania danych PNR przez Uczestnika przed dniem 7 sierpnia 2019 r.,
- brak zgromadzenia, nieanalizowanie ani nieprzetwarzanie w inny sposób przez Straż Graniczną danych PNR pasażerów przewoźników korzystających z systemu A. do dnia implementacji tego systemu, tj. do sierpnia 2019 r.,
- nieprzekazywanie danych PNR przez Straż Graniczną do JIP innych Państw Członkowskich w zakresie dotyczącym przewoźników korzystających z systemu A. do dnia implementacji tego systemu,
- brak wezwania przez Straż Graniczną uczestnika do przekazywania danych PNR
w inny sposób w przedłużonym okresie wdrażania systemu A., ani wskazania takiej możliwości, ani też zagrożenia karami za nieprzekazywanie danych PNR, przy równoczesnym braku kompletnego odniesienia się przez organ do ww. okoliczności, pomimo iż ze względu na ich urzędowy charakter strona w zasadzie nie ma możliwości prowadzeni w tym kierunku dowodu bez współpracy organu,
5) art. 8 k.p.a. poprzez działanie organu polegające na nałożeniu na stronę kary administracyjnej za naruszenie przepisów, w sytuacji gdy przez wiele miesięcy ten sam organ był świadom, że dane PNR nie są mu przekazywane za pośrednictwem systemu A. z przyczyn technicznych i akceptował ten stan, prowadząc korespondencję ze skarżącym w której nie wzywał go do przekazywania danych PNR w inny sposób i nie wskazując, że dochodzi do jakiegokolwiek naruszenia,
6) art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dn. 6 marca 2018 r. - prawo przedsiębiorców (dalej jako "prawo przedsiębiorców") poprzez ich niezastosowanie w procesie ustalenia treści normy prawnej przewidującej wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 69 pkt 1) i 2) uPNR, a to w zakresie pojęć "awarii" oraz "siły wyższej", mimo że nie zostały one zdefiniowane w Ustawie PNR ani innych powiązanych aktach prawnych, a zatem ich wykładnia rodzi wątpliwości, które organ powinien był rozstrzygnąć na korzyść strony, tj. skarżącego,
7) art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu poinformowania skarżącego przez organ o tym, że uznał za znane z urzędu następujące okoliczności oraz nieujawnienie ich w aktach sprawy administracyjnej, pozbawiając tym samym skarżącego możliwości odniesienia się do ich treści przed wydaniem decyzji:
a) przekazanie przez Straż Graniczną skarżącemu następujących pism:
- pismo z 12 kwietnia 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.0402.39.2018),
- pismo z 22 maja 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.0402.58.2018),
- pismo z 29 maja 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.0402.57.2018),
- pismo z 28 sierpnia 2018 r. (KG-OŚ-III-SII.072.1.2018),
b) okoliczność jakoby inni przewoźnicy lotniczy, którzy korzystali z usług spółki A. S.A. rozpoczęli przekazywanie danych PNR do JIP przed zakończeniem tzw. okresu dostosowawczego, tj. przed 29 listopada 2018 r. (str. 6 uzasadnienia decyzji).
8) art. 10 ust. prawa przedsiębiorców - poprzez jego niezastosowanie w sprawie do rozstrzygnięcia na korzyść Skarżącego wątpliwości dot. stanu faktycznego w zakresie charakteru lotu oraz przyczyn nieprzekazania danych PNR,
II. naruszenie prawa materialnego poprzez, odpowiednio, błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
9) art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 maja 2019 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (dalej jako "Ustawa PNR") w zw. z art. 5 ust. 1 tejże w zw. z art. 64 ust. 1 tejże w zw. z art. 2 pkt 13) ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze ("prawo lotnicze"), polegające na błędnej wykładni, względnie niezastosowaniu, ww. przepisów w zakresie pojęcia "przewozu lotniczego", które zostało zdefiniowane w prawie lotniczym jako lot lub seria lotów wykonywanych "za wynagrodzeniem", której to przesłanki organ nie zbadał i nie uwzględnił w ogóle w swojej analizie, w konsekwencji bezpodstawnie i arbitralnie czyniąc ustalenie, że lot nr A3871 z dn. 1 grudnia 2018 r. był lotem PNR w rozumieniu Ustawy PNR, co doprowadziło do wydania decyzji bez podstawy prawnej, które to naruszenie ma charakter rażącego naruszenia prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ewentualnie
10) art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 65 ust. 1 i 4 oraz art. 67 Ustawy PNR w zw. z art. 14 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dn. 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR)
w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania ("Dyrektywa PNR") w zw. z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez nałożenie administracyjnej kary pieniężnej na skarżącego na podstawie przepisu ustawowego, który jest sprzeczny z przepisem dyrektywy na skutek jej nieprawidłowej implementacji do porządku krajowego, polegającej na wprowadzeniu przepisu przewidującego kary za naruszenia niezawinione przez adresata normy sankcjonowanej (co - nawet w przypadku prawidłowej implementacji - wymagałoby dodatkowo oceny przez pryzmat art. 189d pkt 1 k.p.a., niedokonanej
w przedmiotowej decyzji), w tym za naruszenia spowodowane działaniami lub zaniechaniami organu nakładającego karę, wobec czego organ był zobligowany odmówić zastosowania przepisu przewidującego nałożenie kary zgodnie z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które to naruszenie ma charakter rażącego naruszenia prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
11) art. 64 ust. 1 pkt 1) ustawy PNR w zw. z art. 69 pkt 1) i 2) tejże samodzielnie, jak również w zw. z art. 11 § 1 ustawy z dn. 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity z 2019 roku, Dz. U. poz. 1292 ze zm.) oraz także art. 189d pkt 1 i 4 k.p.a. polegające na ich niewłaściwej wykładni w zakresie przesłanek wyłączających możliwość nałożenia kary administracyjnej w postaci "siły wyższej" oraz "awarii KSI PNR", co doprowadziło do błędnego niezastosowania przepisów wyłączających możliwość nałożenia kary administracyjnej oraz nałożenia rzeczonej kary na skarżącego,
12) art. 69 pkt 2) uPNR w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r.
o stanie klęski żywiołowej polegające na ich niewłaściwej wykładni w zakresie pojęcia "awarii" użytego w art. 69 pkt 2) uPNR, które organ błędnie i bezpodstawnie wyłożył na podstawie definicji zawartej w ustawie o stanie klęski żywiołowej, mimo braku stosownego odesłania ustawowego ani braku związku między tymi aktami prawnymi.
W związku w powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego oraz zwrot kosztów postępowania.
Skarżąca wniosła o sformułowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE, w trybie art. 267 TFUE, w przedmiocie zgodności systemu sankcji przewidzianego w ustawie PNR z przepisami dyrektywy PNR.
W uzasadnieniu strona rozwinęła podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2019 poz.2325).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Główny Straży Granicznej którą organ nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera w wysokości 20.000 zł.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera określa zasady i warunki przekazywania przez przewoźników lotniczych danych dotyczących przelotu pasażera oraz przetwarzania tych danych w celu wykrywania i zwalczania przestępstw
o charakterze terrorystycznym i innych przestępstw lub przestępstw skarbowych oraz zapobiegania im i ścigania ich sprawców, a także podmioty właściwe w tych sprawach.
Obowiązek przekazania danych PNR (dane dotyczące przelotu pasażera) do JIP (Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach) został nałożony na przewoźnika lotniczego, który organizuje lot PNR. Przewoźnik przekazuje do JIP dane PNR dotyczące pasażerów tego lotu, spośród kategorii danych PNR, które gromadzi w trakcie prowadzonej przez siebie działalności w celu dokonania rezerwacji lub realizacji przewozu lotniczego (art.5 ust. 1).
Przekazywanie danych PNR przez przewoźników lotniczych do JIP odbywa się nieodpłatnie (art. 5 ust.2).
Terminy przekazywania danych PNR określone zostały w art. 6 uPNR. Zgodnie z art. 6 ust 1 dane PNR są przekazywane przez przewoźników lotniczych do JIP w następujących terminach:
1) od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu PNR oraz
2) niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład.
Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 uPNR przewoźnik lotniczy, który nie przekazuje danych PNR do JIP w terminie, o którym mowa w art. 6 ust. 1, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł za każdy lot PNR, w którym takie naruszenie nastąpiło.
Jednocześnie stosownie do treści art. 65 ust. 1 i 4 uPNR administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 64, nakłada się za niedopełnienie obowiązku przekazania danych PNR dla każdego z terminów określonych w art. 6 ust. 1.
W przypadku wystąpienia więcej niż jednego z naruszeń, o których mowa w art. 64 ust. 1 lub 2 uPNR, podczas jednego lotu PNR, administracyjne kary pieniężne z tytułu tych naruszeń sumuje się. Suma administracyjnych kar pieniężnych nałożonych na podstawie art. 64 ust. 1 i 2 z tytułu jednego lotu PNR nie może przekroczyć wysokości 40 000 zł.
Jak ustalono w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego lot [...] wykonany przez przewoźnika lotniczego A. S.A. w dniu 1 grudnia 2018 roku, z portu lotniczego [...] do portu lotniczego [...], o godz. 11:29 czasu polskiego, był lotem PNR zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 uPNR tj. był lotem statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start albo lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jak ustalono przewoźnik lotniczy A. S.A był w posiadaniu listy pasażerów, a tym samym danych PNR, lotu nr [...] z portu lotniczego [...] do portu lotniczego [...] realizowanego w dniu 01 grudnia 2018 r. od 48 do 24 godzin przed planowanym odlotem. Potwierdził to pełnomocnik strony skarżącej w piśmie z dnia 22 stycznia 2020 r. pełnomocnik strony wyjaśnił, że pełna lista pasażerów jest udostępniana w systemie odpraw (check-in) na 48 godzin przed planowanym terminem odlotu i w takim czasie uzyskuje do niej dostęp agent obsługi naziemnej oraz że [...] S.A. otrzymał dostęp do danych pasażerów lotu [...] realizowanego w dniu 1 grudnia 2018 r. natychmiast z chwilą dokonywania przez poszczególnych pasażerów rezerwacji lub zakupów biletów. W konsekwencji tego posiadał również dane PNR przedmiotowego lotu po zakończeniu odprawy biletowo - bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład.
Wobec powyższego, zdaniem sądu, organ zasadnie uznał, że przewoźnik lotniczy, nie przekazując danych PNR w ustawowym terminie, nie dopełnił obowiązku wynikającego z obu przesłanek art. 6 ust. 1 uPNR a w konsekwencji istniała podstawa do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej.
Jednocześnie skarżący A. S.A będący przewoźnikiem lotniczym, nie przedstawił organowi prowadzącemu postępowanie informacji lub dokumentacji, które zwolniłyby go z odpowiedzialności podlegania w tym przypadku administracyjnej karze pieniężnej, zgodnie z art. 69 uPNR tj. wystąpienia działania siły wyższej, awarii KSI PNR lub awarii powstałej po stronie przewoźnika lotniczego, niezawinionej przez tego przewoźnika.
W ocenie sądu organ zasadnie uznał, że zarzuty dotyczące jego procesu podłączenia do systemu KSI PNR nie mieszczą się w określonych w art. 69 uPNR kategoriach zdarzeń, których wystąpienie pozwalałoby organowi na odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej. Okoliczności związane z procesem podłączenia przewoźnika A. S.A do systemu KSI PNR, nie noszą cech awarii, o której mowa w art. 69 pkt 2 uPNR oraz nie noszą cech siły wyższej, o której mowa w art. 69 pkt 1 uPNR. Jak zauważył organ w wymaganym ustawą PNR terminie przekazania danych dotyczących lotu nr [...], nie było ustanowionego połączenia technicznego między systemem KSI PNR, a systemem przewoźnika lotniczego A. S.A., tym samym połączenie to nie mogło ulec awarii.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, iż w organ w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz reguły postępowania określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Z powyższych względów zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego, w całości nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ rozstrzygający sprawę działał na podstawie i w granicach przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia ogólnych zasad wyrażonych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 15 kpa. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po wyczerpującym i prawidłowym zebraniu, a następnie rozpatrzeniu, materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 77 i art. 80 kpa).
Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym.
Z uwagi na powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło