II GZ 183/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6145/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 września 2023 r. nr KOC/1370/Ru/23 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 6145/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 września 2023 r. nr KOC/1370/Ru/23 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zostały powołane zdarzenia i fakty, które uprawdopodobniałyby okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu okolicznością taką nie była podróż skarżącego do ciotki, przez którą pełnomocnik nie miał kontaktu ze skarżącym i nie przekazał mu informacji o obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Sąd podniósł, że skarżący wnosząc skargę posiadał wiedzę o konieczności uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł (informacja zawarta w pouczeniu zaskarżonej decyzji). Ponadto od dnia odbioru postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2024 r., tzn. od dnia 20 czerwca 2024 r., skarżący miał wiedzę o braku uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – skarżącemu został przyznany jedynie pełnomocnik z urzędu, a nie został uwzględniony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący ponadto dysponował danymi pełnomocnika z urzędu, zgodnie z informacją Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 20 czerwca 2024 r. Dodatkowo dane kontaktowe zostały podane skarżącemu przez samego pełnomocnika, co wynika z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że wyjazd skarżącego do ciotki mógł zostać zaplanowany tak, aby ograniczyć możliwość ewentualnych negatywnych skutków procesowych pobytu poza miejscem zamieszkania. Brak kontaktu skarżącego z pełnomocnikiem z uwagi na wyjazd do ciotki nie stanowił zdaniem Sądu okoliczności, która wyłączałaby winę strony w zaniechaniu dokonania czynności w ustawowym terminie i pozwalała na jego przywrócenie. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wykazał, że uchybienie terminu zostało spowodowane zdarzeniami, czy też stanami od niego niezależnymi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. W., wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu zażalenia skarżący ponownie przedstawił powody niedotrzymania terminu wniesienia wpisu sądowego od skargi. Podkreślił, że na niedopilnowanie spraw miały wpływ jego sytuacja majątkowa i zdrowotna. Dodał, że gdyby w postanowieniu o odmowie zwolnienia go z kosztów sądowych zawierało pouczenie o obowiązku ich poniesienia, to postarałby się je spełnić. Skarżący wyjaśnił, że tak jak wskazywał we wniosku o przywrócenie terminu, powodem jego niedochowania była podróż, w trakcie której nie miał kontaktu z pełnomocnikiem, któremu doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji odnośnie oceny o braku zaktualizowania się przesłanek do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 września 2023 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nastąpiło bez jego winy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Skarżący powinien należycie zadbać o swoje interesy, w tym wykonywać stosowne czynności procesowe w wyznaczonym terminie. Zasadnie Sąd I instancji podniósł, że skarżący w toku sprawy został w dwukrotnie pouczony o obowiązku uiszczenia wpisu od skargi – po raz pierwszy w pouczeniu zawartym w zaskarżonej decyzji i po raz drugi w wezwaniu Sądu z dnia 12 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminu podróż skarżącego, o której nie wiedział jego pełnomocnik, co stanowiło przyczynę braku kontaktu między nimi. Należy podkreślić, że pismem z dnia 20 czerwca 2024 r. poinformowano skarżącego o tym, że przyznano mu prawo pomocy w formie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W piśmie tym znajdowały się dane kontaktowe wyznaczonego adwokata – w tym numer telefonu i adres poczty elektronicznej. Skarżący – w ramach należytego dbania o własne interesy – od momentu otrzymania tych informacji powinien pozostawać w stałym kontakcie z profesjonalnym pełnomocnikiem i poinformować go o planowanej podróży, która według informacji zawartej we wniosku o przywrócenie terminu, rozpoczęła się dopiero dnia 21 września 2024 r. Jeśli między poinformowaniem skarżącego o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu (czerwiec), a początkiem podróży (wrzesień) nie doszło do nawiązania stałego kontaktu między tymi osobami, to świadczy tylko o niedbałości strony w prowadzeniu swoich spraw. Ponadto szczególnego znaczenia przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego nabiera w niniejszej sprawie również to, że wymóg należytego dbania o interesy strony odnosi się do fachowego pełnomocnika, który w sposób profesjonalny powinien zadbać o interesy strony. Zatem tylko obiektywne okoliczności i zdarzenia, występujące bez winy strony (pełnomocnika), które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu cudzych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie, będą uzasadniały przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał – zarówno we wniosku jak i zażaleniu - że podniesione okoliczności stanowiły przeszkodę uniemożliwiającą dokonywanie czynności procesowych, w tym uiszczenia wpisu od skargi. Za prawidłowe zatem należy uznać stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.