III SA/Gd 85/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-05-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczelnia prawidłowo skreśliła studenta z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczeń semestrów w terminie, pomimo złożenia przez studenta wniosku o urlop losowy przed doręczeniem decyzji o skreśleniu i przed jej uprawomocnieniem?Ratio decidendi
Uczelnia naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Wniosek studenta o urlop losowy, złożony przed doręczeniem decyzji o skreśleniu i przed jej uprawomocnieniem, powinien zostać rozpoznany przez uczelnię przed wydaniem decyzji o skreśleniu. Udzielenie urlopu losowego mogłoby zapobiec skreśleniu studenta z listy studentów.Stan faktyczny
Student M.M. został skreślony z listy studentów przez Prodziekana Akademii Marynarki Wojennej z powodu nieuzyskania zaliczeń semestrów w terminach. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prorektora. Student w odwołaniu argumentował, że okoliczności rodzinne (opieka nad chorą matką) oraz udział w projektach uniemożliwiły mu terminowe zaliczenia. Wniósł również o urlop losowy. Student złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak umożliwienia mu czynnego udziału w postępowaniu i nierozpatrzenie wniosku o urlop.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Prorektora oraz poprzedzającą ją decyzję Prodziekana i zasądził od Prorektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2025 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Prorektora ds. Kształcenia i Studenckich Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 29 listopada 2024 r. nr 57/2024 w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prodziekana ds. Kształcenia i Studenckich Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 14 października 2024 r. nr 116/WME/2024 2. zasądza od Prorektora ds. Kształcenia i Studenckich Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte na rzecz skarżącego M.M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prodziekan ds. kształcenia i studenckich Wydziału Mechaniczno-Elektrycznego Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte decyzją nr 116/WME/2024 z dnia 14 października 2024 roku, działając jako właściwy organ uczelniany pierwszej instancji, skreślił M. M. studenta studiów niestacjonarnych pierwszego stopnia, 3 rok, semestr 6, roku akademickiego 2023/2024 na kierunku [...] z listy studentów z powodu nie uzyskania zaliczenia semestrów 4, 5, 6 w określonych terminach.
M. M. wniósł od powyższej decyzji odwołanie wnosząc o jej uchylenie oraz przyznanie urlopu losowego na semestr 6 (z wpisem na semestr 5 w semestrze zimowym roku akademickiego 2024/2025). Wniósł nadto o przedłużenie terminu oddania karty różnic programowych o rok, tj. do dnia 31.01.2025 r. W uzasadnieniu odwołania student powołał się na konieczność sprawowania opieki nad chorą matką, a także wskazał na inne wydarzenia (tj. udział w projekcie i konferencji) będące powodem braku zaliczenia semestrów w określonych terminach.
Decyzją z dnia 29 listopada 2024 r. nr 57/2024 Prorektor ds. Kształcenia I Studenckich Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną powołał przepisy art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3, w związku z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1571) zwanej dalej ustawą, art.107 § 1, w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. § 81 ust. 2 Statutu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte, oraz § 43 ust. 2 pkt 1 i § 48 ust. 2 pkt 6 i ust. 3 Regulaminu studiów Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte zatwierdzonego Decyzją nr 190/DSW/2023 Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2023 r., zwanego w dalszej części "Regulaminem studiów". W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 11 pkt 1 Regulaminu studiów - jednym z podstawowych obowiązków studenta jest terminowe wywiązywanie się z wymagań przewidzianych w programie studiów. Podaniem z dnia 23 lutego 2023 r. M. M. wniósł o wznowienie studiów na kierunku [...] w trybie niestacjonarnym na semestrze 4 roku akademickiego 2022/2023. Student jednocześnie zobowiązał się do uregulowania opłaty za trwający semestr do końca marca 2023 r., pod rygorem skreślenia z listy studentów. Decyzją nr 41/2023/WME Prodziekana ds. kształcenia i studenckich Wydziału Mechaniczno-Elektrycznego Akademii Marynarki Wojennej z dnia 23.02.2023 r. wyraził zgodę M. M. na wznowienie studiów na II roku, semestrze 4 na Wydziale Mechaniczno-Elektrycznym, na kierunku [...], studiach niestacjonarnych pierwszego stopnia, w roku akademickim 2022/2023, jednocześnie zobowiązując studenta do uzupełnienia różnic programowych wynikających ze zmian w programach studiów do dnia 31 stycznia 2024r. M. M. w przeszłości dwukrotnie został skreślony z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczeń semestrów oraz dwukrotnie otrzymał zgodę na wznowienie studiów (w 2018 r. i 2021 r.). Po wznowieniu studiów, student nie rozliczył wszystkich rygorów dydaktycznych z semestru 4, w związku z czym podaniem z dnia 23 października 2023 r. wniósł o przedłużenie terminu rozliczenia sesji z dwóch przedmiotów: M. M. uzyskał wpis warunkowy na kolejny semestr na podstawie zgody Prodziekana z terminem zaliczenia przedmiotów do dnia 15 grudnia 2023 r.
Kolejno w dniu 29 stycznia 2024 r. student złożył dwa podania, w których wniósł o przedłużenie terminu oddania karty różnic programowych do dnia 31 marca 2024 r. oraz przedłużenie sesji letniej 2022/2023 do końca kolejnej sesji zimowej 2023/2024, z uwagi na nierozliczenie dwóch przedmiotów w terminie. W odpowiedzi na oba podania otrzymał informację, że decyzja Prodziekana WM-E zostanie podjęta po uregulowaniu zaległości finansowych wobec uczelni. Terminowe wnoszenie opłat jest jednym z obowiązków studenta wskazanych w Regulaminie studiów Akademii Marynarki Wojennej (§ 11 ust. 1 pkt 11 Regulamin studiów) oraz wynikające z podpisanej przez studenta umowy o warunkach odpłatności za świadczone usługi edukacyjne na studiach niestacjonarnych. Student zobowiązał się do uregulowania wszystkich zaległości finansowych wobec uczelni do dnia 29.02.2024 r.
M. M. wnioskiem z dnia 5 marca.2024 r. zwrócił się ponownie do Prodziekana WM-E o przedłużenie sesji zimowej 2023/2024 do dnia 15 kwietnia 2024r., uzasadniając wniosek natłokiem obowiązków służbowych oraz usprawiedliwiając się stałym kontaktem z nauczycielami prowadzącymi przedmioty w zakresie ich zaliczenia. Student nie uzyskał jednak zgody z uwagi na brak uregulowania płatności do dn. 29 lutego 2024 r., zgodnie z wcześniejszą deklaracją, oraz brak rozliczenia semestru 4 z dwóch przedmiotów. Student będąc wpisanym warunkowo na semestr 5 nie wypełnił rygorów dydaktycznych dla tego semestru, mając zaległości z 4 przedmiotów.
W związku z brakiem uregulowania zaległych opłat w stosunku do studenta wszczęto procedurę skreślenia z listy studentów. Decyzją nr 44/WME/2024 Prodziekana ds. kształcenia i studenckich Wydziału Mechaniczno-Elektrycznego z dnia 08 marca 2024 r. skreślono Pana M. M. z listy studentów z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją nr 50/2024 Prorektora ds. kształcenia i studenckich z dnia 19 kwietnia 2024 r.
W związku z przywróceniem na listę studentów, podaniem z dnia 27 maja 2024r. Student zawnioskował do Prodziekana WM-E o przedłużenie sesji zimowej 2023/2024 (dla semestru 5) do dnia 15 listopada 2024 r., uzasadniając powstałe zaległości udziałem w konkursie DRONIADA 2024 i innymi obowiązkami zawodowymi, które w ocenie Studenta kolidowały z uczestnictwem w zajęciach, otrzymując zgodę na ich rozliczenie do dnia 30 czerwca 2024 r. Prodziekan WM-E wydając zgodę wskazał, że student zobowiązany jest uzupełnić i rozliczyć zaległości z semestru 4, a wskazany termin zaliczenia jest terminem ostatecznym.
W okresie tym u Studenta wystąpiły jednak kolejne zaległości wynikające z warunkowego wpisu na semestrze 6. Student wnioskował do nauczycieli prowadzących przedmioty o możliwość ich zaliczenia na podstawie osiągniętych wyników prezentowanego projektu. Nie wszyscy prowadzący wyrazili jednak na to zgodę. Student w treści odwołania wskazał, że w zakresie zaliczenia trzech przedmiotów z różnic programowych, t.j.: "Czujniki i elementy wykonawcze", "Maszyny i napędy elektryczne" oraz "Techniki cyfrowe" uznać należy je za częściowo zaliczone. Nauczyciele prowadzący te przedmioty, nie potwierdzili jednak aby kontakt ze strony studenta związany był z końcowym zaliczeniem przedmiotów. Faktycznie, składowe przedmiotów (tj. ćwiczenia i laboratoria) zostały zaliczone, natomiast student nie przedłożył dokumentów świadczących o rzeczywistej możliwości rozliczenia powyższych przedmiotów na podstawie projektu.
Z informacji uzyskanych przez organ wynika, że stan na dzień zakończenia sesji poprawkowej dlatego semestru, przypadający na dzień 15 października 2024 r. to 6 przedmiotów z oceną niedostateczną i jeden z niedopuszczeniem. Dodatkowo pozostają 3 nierozliczone przedmioty z różnic programowych, 2 nierozliczone z semestru 4, oraz 4 nierozliczone przedmioty dla semestru 5.
Po otrzymaniu przez studenta zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów M. M. podaniem z dnia 15 października 2024 r. zawnioskował o udzielenie mu urlopu dziekańskiego w roku akademickim 2024/2025. Regulamin studiów AM W nie przewiduje jednak takiego rodzaju urlopu. Zgodnie z § 40 ust. 1 i 2 studentowi może zostać udzielony urlop zdrowotny, szkoleniowy, losowy, które mogą być krótkoterminowe (do 2 miesięcy) lub długoterminowe (do 12 miesięcy).
Student przed upływem wyznaczonego terminu do zaliczenia semestru 4 czy 5 nie wnioskował o żaden ze wskazanych urlopów, czy też o możliwość powtarzania semestru z uwagi na liczne zaległości.
W odwołaniu od decyzji o skreśleniu z listy studentów M. M. wniósł o przyznanie mu urlopu losowego na semestrze 6, jednak zgodnie § 40 ust. 7 Regulaminu studiów - urlopów tych może udzielić prodziekan właściwego wydziału na pisemny wniosek zainteresowanego - a nie sam prorektor. Wniosek ten został skierowany zatem do niewłaściwego organu. Urlop nie może zostać jednak udzielony za okres miniony, o co wnioskował M. M.. W żadnym z poprzednio formułowanych podań student nie wystąpił z wnioskiem o udzielenie mu jakiegokolwiek z urlopów przewidzianych Regulaminem studiów. Student nie zwrócił się także z wnioskiem o powtarzanie przedmiotu.
Należy także wskazać, iż w żadnym z podań poprzedzających odwołanie od decyzji o skreśleniu z listy studentów M. M. nie przywoływał okoliczności związanych ze stanem zdrowia swojej matki oraz koniecznością udzielania jej pomocy w codziennych pracach, co mogłoby kolidować z prawidłowym wykonywaniem obowiązków akademickich. Wszelkie inne okoliczności powołane przez Studenta w odwołaniu, a związane z jego uczestnictwem w konkursach, czy konferencjach pojawiły się już w trakcie trwania roku akademickiego i uzasadniać powinny wystąpienie ze stosownymi wnioskami bezpośrednio po wystąpieniu tychże zdarzeń.
Organ drugiej instancji wskazał, że dostrzega zaangażowanie studenta w rozwijanie wiedzy i zainteresowań, jednak nie mogą one stanowić podstawy do uchylenia decyzji o skreśleniu z listy studentów. Terminowe wywiązywanie się z wymagań przewidzianych w programie studiów jest jednym z podstawowych obowiązków studenta. Uczelnia wielokrotnie wychodziła naprzeciw jego oczekiwaniom, umożliwiając mu kilkukrotnie wznowienie studiów, przedłużanie terminów zaliczenia, czy przedłużanie ustalonych wcześniej terminów wyrównania różnic programowych. M. M. nie wykorzystał jednak możliwości danych przez Akademię.
W myśl art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy oraz § 43 ust. 2 pkt 1 Regulaminu studiów zaistniała podstawa formalna do skreślenia M. M. z listy studentów z uwagi na brak uzyskania zaliczenia we wskazanym terminie. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skreślenia z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie ma charakter fakultatywny i podejmowane jest w ramach uznania administracyjnego. Organ poddał analizie i rozważył wszystkie przyczyny występujące po stronie studenta, a które mogłyby usprawiedliwiać niedopełnienie ciążących na nim obowiązków. W ocenie organu, student miał obiektywną możliwość uzyskiwania zaliczeń.
M. M. wniósł skargę na powyższą decyzję, domagając się uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji błędne ustalenia faktyczne, naruszenie przepisów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obejmujące.
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie:
- art. 7 kpa i art. 77 k p a., poprzez m in. zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia dla mnie negatywnego,
- art. 7a kpa, poprzez m.in. wskazanie, że w regulaminie nie występuje rodzaj "urlopu dziekańskiego" oraz, że wniosek został skierowany do niewłaściwego organu,
- art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i zaniechanie odniesienia się do całokształtu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w szczególności nierozpatrzenie wniosku o urlop z dnia 15 października 2024 r. oraz jego sprecyzowania i uzasadnienia w odwołaniu, pominięcia mojej sytuacji rodzinnej wraz z zaoferowanymi dowodami,
- art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez m.in. błędne uznanie, że po mojej strome zaistniała obiektywna możliwość uzyskiwania zaliczeń,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia, którym to dowodom Prorektor przyznał walor wiarygodności, a którym tego waloru odmówił i z jakich przyczyn,
- art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego mojego interesu w konsekwencji skreślenie mnie z listy studentów,
- art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia decyzji i niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się wydając decyzję, niedoniesienie się do wszystkich dowodów i okoliczności przedstawionych w odwołaniu, nieuzasadnienie tego pominięcia, w tym nieudzielenie mu urlopu losowego lub możliwości powtarzania semestru,
- art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 kpa., z art. 7a k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i nierozpatrzenie w sposób wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie konkretnej sytuacji rodzinnej skarżącego oraz faktu wniesienia przez niego wniosku z dnia 15 października 2024 r. i uszczegółowienia go wraz z uzasadnieniem i dowodami w odwołaniu,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z § 43 ust. 2 pkt 1 Regulaminu studiów AMW poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i skreślenie go z listy studentów w sytuacji, gdy Prorektor mógł zastosować względem mnie inne środki postępowania.
- § 40 ust. 5 oraz § 41 ust. 2 Regulaminu studiów w zw. z art. 85 ust. 1 pkt 3 ustawy, poprzez ich niezastosowanie, ewentualnie
- § 19 ust. 1 pkt 2 Regulaminu studiów w zw. z art. 75 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie (niewezwanie skarżącego do sprecyzowania wniosku z dnia 15 października 2024 r.) i pozostawienie tego wniosku bez rozpatrzenia, pomimo, iż w dacie tej skarżący miał status studenta (w oparciu o art. 110 § 1 k.p.a.),
- § 43 ust. 2 pkt 1 Regulaminu studiów, poprzez podjęcie decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów w sytuacji, gdy regulamin studiów przewiduje inne możliwości działania w przypadku wystąpienia okoliczności losowych, które na dłużej uniemożliwiają studentowi udział w zajęciach i zostaną przez niego udokumentowane, to jest urlop, powtarzanie semestru.
W uzasadnieniu swej skargi skarżący wskazał, że na początku roku akademickiego (przed zakończeniem sesji poprawkowej, przypadającej na dzień 15 października 2024 r.), wyjaśniając mailowo swoją sytuację, wystąpił z zapytaniem do dziekanatu, czy musi pisać podanie o urlop. Ponieważ nie otrzymał odpowiedzi, napisał podanie o "urlop dziekański". W dniu 16 października na internetowym profilu studenta ukazała się informacja, że podanie do prodziekana o udzielenie urlopu w związku z wydaną decyzją o skreśleniu z lisy studentów - podanie pozostawiono bez rozpatrzenia.
W myśl obowiązującej w prawie administracyjnym zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, którą wywieść można z treści art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Oznacza to, że z chwilą doręczenia jej stronie, decyzja administracyjna wiąże organ i wchodzi do obrotu prawnego. Decyzja z dnia 14 października 2024 r., o skreśleniu z listy studentów doręczona została skarżącemu listem poleconym dnia 28 października 2024 r. Zatem podanie o urlop nie powinno być pozostawione bez rozpatrzenia, ponieważ do chwili odebrania decyzji organu pierwszej instancji – skarżący miał status studenta. Poza tym organ nie wzywał skarżącego do wyjaśnienia i sprecyzowania jego wniosku o "urlop dziekański". Dopiero w uzasadnieniu spornej decyzji podniesiono, że regulamin nie przewiduje takiego rodzaju urlopu. Z ostrożności jedynie w odwołaniu od decyzji, z uwagi na powstałą sytuację, skarżący podał regulaminową nazwę wnioskowanego urlopu ("urlop losowy") oraz okoliczności, które uniemożliwiły mu w pełni terminowe uzyskanie zaliczeń oraz konieczność złożenia wniosku o uzyskanie urlopu losowego wraz z uzasadnieniem i dowodami. Organ drugiej instancji podniósł, że zgodnie z § 40 ust. 7 Regulaminu studiów - urlopów tych może udzielić prodziekan właściwego wydziału na pisemny wniosek zainteresowanego - a nie sam prorektor, a tym samym wniosek został skierowany do niewłaściwego organu. Zdaniem skarżącego jeżeli organ, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazać je powinien do organu właściwego.
Podanie z dnia 15 października 2024 r. dotyczyło roku akademickiego 2024/2025, tj. okresu, który jeszcze nie minął, w przeciwieństwie do twierdzeń organu, że dotyczył okresu minionego. Podanie to zostało złożone przed terminem wejścia decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów - do obrotu prawnego. Na samym wstępie odwołania od decyzji skarżący sprecyzował nazwę urlopu i opisał swą sytuację oraz przyczyny, które uniemożliwiły mu w pełni terminowe uzyskanie zaliczeń oraz konieczność złożenia wniosku o uzyskanie urlopu losowego. Przepis § 41 ust. 2 Regulaminu studiów precyzuje, że urlop może być udzielony w dowolnym momencie roku akademickiego.
Sytuacja rodzinna skarżącego (przewlekła choroba matki, pogłębiające się u niej stany depresyjne) jest dla niego bardzo trudna. Jednocześnie skarżący dokłada wszelkich starań aby uczestniczyć w różnych programach i konferencjach naukowych oraz ukończyć studia na AMW.
Zgodnie z treścią art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wynika, że decyzja o skreśleniu z listy studentów jest decyzją uznaniową. W tym przypadku wystąpiły okoliczności usprawiedliwiające nieuzyskanie przez skarżącego zaliczeń semestrów 4, 5, 6 roku akademickiego 2023/2024 na kierunku [...] w określonych terminach, co może świadczyć o przekroczeniu granic uznania administracyjnego przez organ. Organ nie wyjaśnił wszechstronnie i bezstronnie wszystkich okoliczności sprawy w tym konkretnym przypadku. Skreślenie z listy studentów jest bowiem bardzo daleko idącą i dotkliwą sankcją, a szczególnie w sytuacji skarżącego, ponieważ zamyka mu całkowicie drogę do kontynuowania studiów na Akademii Marynarki Wojennej. Organy uczelni, wydając decyzję o skreśleniu z listy studentów obowiązane są zatem szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że student dopuścił się naruszenia obowiązków pomimo przedstawionych przez studenta okoliczności usprawiedliwiających ich niedopełnienie.
Ponadto prawa i obowiązki obowiązujące na uczelni, w tym także studentów, nie wynikają tylko z przepisów powszechnie obowiązujących (ustaw i aktów normatywnych wykonawczych), ale i ze statutów oraz regulaminów zakładowych. Regulamin studiów AMW w § 43 ust. 2 pkt 1 zawiera regulację, zgodnie z którą skreślenie z listy studentów następuje właśnie w przypadku określonym w art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy. Regulamin studiów w § 19 ust. 1 pkt 2 stanowi o tym, że w stosunku do studenta, który nie uzyskał zaliczenia semestru studiów, prodziekan może podjąć decyzję o powtarzaniu przez studenta niezaliczonego semestru lub zgodnie z zapisami § 40 Regulaminu studiów udzielić studentowi urlopu losowego odpowiednio. Wniosek o "urlop dziekański" z dnia 15 października 2024 r. nie został w żaden sposób rozpatrzony, pomimo wniesienia go w regulaminowym terminie. Nie wezwano skarżącego również do sprecyzowania tego wniosku.
Skarżący wykazał i udowodnił powody, które uniemożliwiły mu uzyskanie zaliczeń w terminie i należało je potraktować jako okoliczności usprawiedliwiające, jednocześnie dając mu możliwość np. powtarzania semestru. Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony (art. 81a § 1 k.p.a.). Zatem organ, uznając w zaskarżonej decyzji, że zaistniała obiektywna możliwość uzyskania przeze mnie zaliczeń, tym samym utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji o skreśleniu skarżącego z listy studentów, naruszył powyższe przepisy oraz przekroczył granice uznania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym datowanym dnia 18 kwietnia 2025 r. skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, polegające na zaniechaniu poinformowania go o wszczęciu postępowania i na tym etapie pozbawienie go możliwości przedstawienia sytuacji rodzinnej, sprecyzowania rodzaju wnioskowanego urlopu, co mogło mleć istotny wpływ na wynik sprawy.
Informację taką skarżący uzyskał telefonicznie. Obowiązek organu powiadomienia studenta o wszczęciu postępowania o skreśleniu z listy studentów wynika zarówno z k.p.a. jak i z umowy łączącej strony. Dopiero na etapie odwoławczym skarżący miał możliwość przedstawienia okoliczności usprawiedliwiających niezaliczenie przedmiotów w terminie, czy prawidłowego nazwania wnioskowanego urlopu.
Uznaniowe skreślenie z listy studentów zależy od wykazania przez organ, że w konkretnej sprawie nie było możliwe pozostawienie studenta na studiach, bo stoi temu na przeszkodzie interes społeczny (ogólny). Organ musiałby więc wyjaśnić, jakie to wartości przemawiają za skreśleniem z listy studentów i dlaczego pozostawienie na studiach nie jest możliwe, Należy pamiętać, że uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu z listy studentów oznacza, że organ uczelni, orzekając w konkretnej sprawie, może, ale nie musi. skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednakże dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie już należy wskazać, że zgodnie z art. 108 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce sprawa skreślenia z listy studentów wymaga załatwienia w formie decyzji administracyjnej. Wskutek braku odmiennych regulacji zawartych w ustawie należy przyjąć, że organy uczelni wyższej zobowiązane są do stosowania wprost regulacji kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach kończących się wydaniem decyzji administracyjnej.
Regulamin studiów Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte przewiduje w §40 możliwość udzielenia studentowi urlopu losowego – w tym od zajęć z możliwością przystąpienia do weryfikacji uzyskanych efektów uczenia się. Zgodnie zaś z §40 ust. 5 Regulaminu urlopu losowego udziela się studentowi w przypadku wystąpienia okoliczności losowych, które na dłużej uniemożliwiają udział w zajęciach i zostaną przez niego udokumentowane. Zatem urlop losowy jest jednym z środków, do których może uciec się student w przypadku wystąpienia okoliczności losowych, uniemożliwiających mu udział w zajęciach i bieżące zaliczanie kolejnych przedmiotów. Skarżący złożył wniosek o urlop, który określił jako "dziekański" jeszcze przed doręczeniem mu decyzji organu I instancji o skreśleniu go z listy studentów z powodu braku określonych. Decyzja ta zatem w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o urlop nie tylko nie uzyskała statusu ostateczności ale w ogóle nie weszła do obrotu prawnego. Dopiero zaś ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu (art.130 §1 k.p.a.). Zatem rzeczą organu uczelni, do którego w tej sytuacji wpłynął wniosek skarżącego (nadal studenta) o urlop było w tej sytuacji nadanie mu właściwego biegu, to znaczy przekazanie go do organu właściwego do jego rozpoznania. Organ ten powinien wyjaśnić o jakiego rodzaju urlop zamierza się ubiegać student i rozpoznać ten wniosek przed uzyskaniem przez decyzję o skreśleniu z listy studentów statusu ostateczności. Skarżący w złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji sprecyzował, że wnosi o przyznanie mu prawa do urlopu losowego. Także i ten wniosek nie został jednak we właściwy sposób rozpoznany. Jest to istotne, gdyż uzyskanie przez skarżącego prawa do urlopu losowego i umożliwienie mu "przystąpienia do weryfikacji uzyskanych efektów uczenia się" mogłoby doprowadzić do wyrównania przypisanych mu zaległości, które skutkowały wydaniem decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Zgodnie z art. 61 §4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu należy zawiadomić strony. Przepis art. 10 §1 k.p.a., stanowi zaś, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wymogom zawiadomień, o których mowa w powołanych wyżej przepisach nie czynią zadość wpisy umieszczane na profilu studenta w wewnętrznym systemie uczelnianym. Przepisy k.p.a., wśród możliwych sposobów doręczeń dokonywanych przez organy nie przewidują takiej formy prowadzenia korespondencji w ramach sformalizowanego postępowania administracyjnego. Skoro tak, to nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu wobec niego postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów ani o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.
Gdyby skarżący został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu wobec niego postępowania i o możliwości wypowiedzenia się, to jeszcze przed wydaniem decyzji o skreśleniu go z listy studentów miałby możliwość złożenia wniosku o urlop losowy. Urlop ten, jak wynika z regulaminu może zostać przez studenta wykorzystany na przystąpienie do weryfikacji uzyskanych efektów uczenia się, a zatem zdawania egzaminów i zdobywania zaliczeń.
Prawidłowe zastosowanie przepisów art. 61 §4 k.p.a. art. 10§1 k.p.a. mogłoby zatem doprowadzić do złożenia przez skarżącego wniosku o urlop losowy w trakcie którego podjąłby próbę nadrobienia zaległości. Zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 8 i 9 k.p.a. organy uczelni winny wyjaśnić intencje skarżącego i umożliwić mu ubieganie się o uzyskanie takich studenckich uprawnień, jakie wynikają z regulaminu studiów.
Naruszenie przez organy uczelni wyższej przepisów postępowania miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zdaniem Sądu wniosek skarżącego o urlop powinien zostać rozpoznany przez organy uczelni przed uzyskaniem przez decyzję w przedmiocie skreślenia studenta z listy studentów statusu ostateczności. Udzielenie skarżącemu urlopu losowego stałoby bowiem na przeszkodzie jego skreśleniu z listy studentów. Organy przed wydaniem decyzji winny rozważyć zasadność jego wniosku. Wniosek o udzielenie urlopu nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, lecz zasadność ewentualnej odmowy zostałaby poddana kontroli sądu administracyjnego w przypadku, gdyby w konsekwencji została wydana decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów.
W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 134 p.p.s.a. uchylając decyzje organów obu instancji. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organy uczelniane rozważą aktualną sytuację skarżącego, a o ile podtrzymywać będzie wniosek o przyznanie prawa do urlopu losowego ocenią zasadność tego wniosku. Sposób rozstrzygnięcia tej kwestii mieć będzie wpływ, w kontekście aktualnej sytuacji skarżącego na ocenę, czy zasadne jest kontynuowanie postępowania w sprawie jego skreślenia z listy studentów.
O kosztach postępowania, wobec uwzględnienia skargi w całości, sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło