IV SAB/Po 109/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółdzielni z siedzibą w O. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie rozpatrzenia roszczenia o sprzedaż nieruchomości na rzecz jej użytkownika wieczystego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Spółdzielni uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Pismem z dnia 4 kwietnia 2025 r. skarżąca Spółdzielni z siedzibą w O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy O.. Spółdzielnia wniosła o zobowiązanie Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia sprawy zgodnie z art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego. Do skargi dołączono pismo skarżącej z dnia 4 lipca 2024 r. kierowane do Burmistrza, w którym zwróciła się ona z roszczeniem o wykup wieczystego użytkowania gruntów. Do skargi dołączono także wniosek z 19 września 2024 r. o sprzedaż nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego w trybie art. 198g ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, ponieważ w kognicji sądów administracyjnych nie mieści się bezczynność w zakresie nierozpatrzenia wniosku z art. 198g ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Dz. U. z 2024 r. poz. 334). Wskazać należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: “P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został jednak w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o ktorych mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga na bezczynność organu jest pochodną dopuszczalności skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Podkreślenia przy tym wymaga, że kognicja sądów administracyjnych dotyczy wyłącznie takich sporów pomiędzy określonym podmiotem, a organem administracji publicznej, które powstały na gruncie stosunków administracyjnoprawnych. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżąca Spółdzielnia objęła skargą bezczynność Burmistrza mającą sprowadzać się do nierozpatrzenia wniosku wniesionego przez Spółdzielnię w trybie art. 198g ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145). Na mocy tego przepisu użytkownik wieczysty nieruchomości gruntowej w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1463) może wystąpić z żądaniem sprzedaży tej nieruchomości na jego rzecz (ust. 1). Uznać trzeba, iż przedstawione żądanie stanowi roszczenie o zawarcie umowy. Z analizy przywołanych wyżej przepisów wynika więc, że bezczynność w takiej sprawie nie podlega kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, bowiem nie mieści się w żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 P.p.s.a. i art. 4 P.p.s.a. Spory powstałe na tle takiej sprawy - z uwagi na jej cywilnoprawny charakter - nie podlegają właściwości sądu administracyjnego. Stronie zainteresowanej skorzystaniem z gwarancji sądowej ochrony omawianego prawa przysługuje wyłącznie powództwo do sądu powszechnego (zob. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 25.02.2025 r., II SAB/Go 154/24, LEX nr 3834273; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 404/24, LEX nr 3712475). Reasumując, skarga Spółdzielni na bezczynność Burmistrza w sprawie niniejszej jako wniesiona w sprawie, której przedmiot pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych, podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi (punkt 2 postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. Sąd odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.