II SA/Sz 294/22

WyrokWSA w Szczecinie2022-07-14

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Patrycja Joanna Suwaj, Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę 29 obiektów typu "domek holenderski", pomimo twierdzeń skarżącego o sprzedaży części z nich i tym samym braku ich fizycznego istnienia na nieruchomości w momencie wydawania decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy nie zweryfikował twierdzeń skarżącego o sprzedaży części obiektów, co miało istotne znaczenie dla zastosowania przepisu o nakazie rozbiórki, który dotyczy obiektów istniejących. Niewyjaśnienie tej kluczowej okoliczności stanowiło naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 15, 77, 80 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę 29 przyczep typu "domek holenderski" postawionych bez pozwolenia na budowę. Po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach sądów, które potwierdziły kwalifikację tych obiektów jako tymczasowych obiektów budowlanych wymagających pozwolenia, organ I instancji wydał decyzję o rozbiórce z powodu niewywiązania się z nałożonych obowiązków legalizacyjnych. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. błędną kwalifikację obiektów oraz fakt, że część z nich została już sprzedana i wydana kupującym, co oznaczało, że na nieruchomości pozostało mniej niż 29 obiektów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2022 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2022 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332, ze zm.; zwanej dalej: "ustawą") nałożył na R. O. (powoływanego dalej jako: "skarżący", "strona") obowiązek wstrzymania robót budowlanych związanych z budową 29 przyczep typu "domek holenderski", na nieruchomości przy ul. [...] w P. , gm. K., na terenie działki nr [...] oraz nałożył obowiązek wykonania, w terminie do dnia 15 stycznia 2018 r., czynności mających na celu doprowadzenie wybudowanych bez pozwolenia na budowę obiektów do stanu zgodnego z prawem, tj.: - przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości P. lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu, - przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego wybudowanych obiektów wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (dalej: "ZWINB") postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017 r., po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że przedmiotowe obiekty są nietrwale związane z gruntem, co oznacza, że stanowią tymczasowe obiekty budowlane z art. 3 pkt 5 ustawy, jako drugi rodzaj takich obiektów, tj. obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, których budowa nie została wymieniona w art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy, zwolnionych z uzyskania pozwolenia na budowę i wymagających zgłoszenia właściwemu organowi. Organ stwierdził przy tym, że pozwolenia na budowę wymaga także zlokalizowanie na działce przyczepy, która pod względem funkcjonalnym spełnia warunki do uznania jej za tymczasowy obiekt budowlany, o ile wykazane zostanie, że przeznaczona i wykorzystywana jest np. na cele mieszkalno-rekreacyjne (obiekt letniskowy). Organ odwoławczy podkreślił, że dla terenu zajętego przez kwestionowaną inwestycję nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zaś inwestor nie przedłożył decyzji właściwego organu, z której wynikałoby, że teren przeznaczony jest pod sytuowanie na nim tymczasowych obiektów budowlanych, stanowiących eksponaty wystawowe, niespełniących jednocześnie jakichkolwiek funkcji użytkowych. Natomiast organy nadzoru budowlanego nie mogą żądać od inwestora przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy w inny sposób, jak poprzez wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 albo art. 71 a ust. 1 ustawy (który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania). R. O. wniósł skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, kwestionując dokonaną przez organ kwalifikację przedmiotowych obiektów. Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 190/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. O. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 15 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów. W uzasadnieniu Sąd na wstępie wskazał, że sporna między stronami jest kwalifikacja "domków holenderskich", jako obiektów budowlanych. Sąd odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego stwierdził, że niepołączona trwale z gruntem przyczepa typu "domek holenderski" jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy. Sąd nie zgodził się ze skarżącym, że domki holenderskie posadowione na jego nieruchomości nie podlegają reżimowi ustawy Prawo budowlane, gdyż stanowią przyczepy w rozumieniu art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1260, ze zm.). Zdaniem Sądu uprawnione było zatem przyjęcie przez organy, że ustawione na działce skarżącego "domki holenderskie", nie spełniające w chwili kontroli organu funkcji transportowo-komunikacyjnej, są obiektami budowlanymi. Sąd podkreślił przy tym, że domki holenderskie wyposażone są w kuchnię, wc i pokoje oraz w instalacje elektryczne i sanitarne. Przedmiotowe obiekty budowlane ustawione są w alejach utwardzonych kostką betonową, w sposób zorganizowany, odpowiadający usytuowaniu obiektów wcelach rekreacyjno-wypoczynkowych (typowych dla miejscowości nadmorskich). Tym samym, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń organu, które doprowadziły do podjęcia zaskarżonego postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej. Rozpoznając sprawę na skutek złożonego środka zaskarżenia Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2131/18 oddalił skargę kasacyjną R. O. od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny przyjął za zasadny pogląd o zakwalifikowaniu spornego obiektu do tymczasowych obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, jako wyodrębniony konstrukcyjnie z przestrzeni poprzez posiadane ściany i zadaszenie (czyli stanowi całość techniczno- użytkową), a nadto nietrwale związany z gruntem, co wynika z ustaleń pracowników organu oraz sporządzonej dokumentacji fotograficznej (nie posiada fundamentów, jest postawiony na betonowych płytach), co czyni zasadnym zastosowanie w niniejszej sprawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia 11 sierpnia 2021 r., wydaną na podstawie art. 48 ust.1 pkt 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.ll. z 2020 r. poz. 290, dalej: "ustawa"), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. w związku z niewywiązaniem się R. O. z wykonania obowiązków wynikających z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] polegających na przedłożeniu dokumentów mających na celu doprowadzenie wybudowanych 29 (ustawionych) bez pozwolenia na budowę obiektów typu "domek holenderski" na nieruchomości przy ul. [...] w P. gm. K., na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] nakazał skarżącemu rozbiórkę 29 obiektów - przyczep kempingowych typu "domek holenderski" wybudowanych bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że na budowę powyższych domków inwestor winien mieć decyzję o pozwoleniu na budowę. Ponieważ inwestor nie dopełnił tego obowiązku i nie uzyskał pozwolenia na budowę przyczep typu domek holenderski, stało się to podstawą do wszczęcia postępowania w zgłoszonej sprawie. W rozpatrywanym przypadku zastosowano art. 48 ust. 2. ww. ustawy Prawo budowlane, zobowiązując inwestora do przedłożenia dokumentów mających na celu doprowadzenie wybudowanych obiektów do stanu zgodnego z prawem. Mając na względzie, że skarżący nie wykonał obowiązku nałożonego na niego postanowieniem z dnia 31 października 2017 r. nakazano mu rozbiórkę 29 obiektów typu "domek holenderski", stanowiących własność skarżącego, wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją R. O. złożył od niej odwołanie, w którym zarzucił rażące naruszenie przepisów: 1) art. 3 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez błędną wykładnię i uznanie ruchomości w postaci mobilnych przyczep kempingowych w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym, nie wyposażonych w żadne instalacje zapewniające możliwość ich użytkowania - za obiekty budowlane w rozumieniu ww. przepisów Prawa budowlanego, podczas gdy przyczepy kempingowe nie podlegają reżimowi Prawa budowlanego, nie są trwale związane z gruntem, nie zostały wzniesione z użyciem materiałów budowlanych, nie są wyposażone w żadne instalacje zapewniające możliwość ich użytkowania, które wystawione zostały na nieruchomości wyłącznie jako eksponat/przedmiot sprzedaży i podlegają regulacjom ustawy Prawo o ruchu drogowym, a 14 spośród wymienionych w decyzji 29 domków już zostało sprzedanych i wydanych kupującym, a zatem nie znajdują się na przedmiotowej nieruchomości; 2) art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - przez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że przyczepy kempingowe są przyczepami w rozumieniu w/w przepisu, a nie obiektami budowlanymi w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego; 3) art. 48 ust. 2 w zw. z art. 28 i art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2a, 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - przez ich błędne zastosowanie lub błędną wykładnię i zastosowanie w stosunku do rzeczy ruchomych (przyczep kempingowych w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym nie wyposażonych w żadne instalacje umożliwiające korzystanie z nich), które nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w konsekwencji nie podlegają reżimowi tej ostatniej ustawy, a ponadto nawet gdyby uznać, że ww. przyczepy podlegają reżimowi Prawa budowlanego, to błędnie uznano, że wymagały one pozwolenia na budowę. Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie decyzją z dnia 14 lutego 2022r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U.2020, poz. 1333) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. włącznie. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r., do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. ustawa Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 tj. ustawy Prawo budowlane, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W dalszej części uzasadnienia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania w tym wskazano, że postanowieniem z dnia 31 października 2017 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2021 r., PINB w G. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w określonym terminie wymaganych prawem dokumentów legalizacyjnych. Pomimo tego, że wymagalność ww. postanowienia nie została wstrzymana, a wyznaczony termin upłynął już dawno, inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów legalizacyjnych, kwestionując jednocześnie zasadność przedmiotowego postępowania legalizacyjnego. W takiej sytuacji organ II instancji za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie organu powiatowego o nakazie rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych, na podstawie art. 48 ust.1 pkt 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w odwołaniu, stwierdzono, że nie wnoszą one niczego nowego do sprawy i stanowią one wyłącznie powtórzenie dotychczasowej argumentacji pełnomocnika inwestora - uznanej za chybioną zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 18 kwietnia 2018.r., sygnatura akt: II SA/Sz 190/18, jak i Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt: II OSK 2131/18. Nie zgadzając się z powołaną decyzją R. O., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 3 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez błędną wykładnię i uznanie ruchomości w postaci mobilnych przyczep kempingowych w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym, nie wyposażonych w żadne instalacje zapewniające możliwość ich użytkowania, żadne przyłącza jakichkolwiek mediów - za obiekty budowlane w rozumieniu ww. przepisów Prawa budowlanego, podczas gdy przyczepy kempingowe nie podlegają reżimowi Prawa budowlanego, nie są trwale związane z gruntem, nie zostały wzniesione z użyciem materiałów budowlanych, nie są wyposażone w żadne instalacje zapewniające możliwość ich użytkowania, żadne przyłącza, wystawione zostały na nieruchomości wyłącznie jako eksponat/ przedmiot sprzedaży i podlegają regulacjom ustawy Prawo o ruchu drogowym, a 14 spośród wymienionych w decyzji przyczep już zostało sprzedanych i wydanych kupującym i nie znajdują się na przedmiotowej nieruchomości; 2) art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - przez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że przyczepy kempingowe są przyczepami w rozumieniu ww. przepisu, a nie obiektami budowlanymi w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego; 3) art. 48 ust. 2 w zw. z art. 28 i art. 29 ust. 1 pkt 1 a, 2a, 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - przez ich błędne zastosowanie lub błędną wykładnię i zastosowanie w stosunku do rzeczy ruchomych (przyczep kempingowych w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym nie wyposażonych w żadne instalacje umożliwiające korzystanie z nich), które nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w konsekwencji nie podlegają reżimowi tej ostatniej ustawy, a ponadto nawet gdyby uznać, że ww. przyczepy podlegają reżimowi Prawa budowlanego, to błędne uznanie, że wymagały one pozwolenia na budowę; 4) art. 29 ust. 2 pkt 22 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - przez ich błędne niezastosowanie, podczas gdy nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowe przyczepy kempingowe stanowią obiekty budowlane w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, to w związku z tym, że pełnią one jedynie funkcję eksponatów przeznaczonych na sprzedaż, tj. skarżący gromadzi, przechowuje domki na ww. nieruchomości jako ekspozycja i wystawia na sprzedaż, gdyż na tym polega jego działalność, a po sprzedaży domek jest zabierany przez nabywcę (spośród wymienionych w decyzji 29 domków zostały już sprzedane i wydane nabywcom 14 domków, pozostało 15. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 22 ustawy, nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia: budowa tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak też o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa sądowego. W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola sprawy, dokonana według wskazanego kryterium, skutkowała uwzględnieniem skargi. Przedmiotem skargi jest decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącemu rozbiórkę 29 obiektów - przyczep kempingowych typu "domek holenderski" wybudowanych (ustawionych) na nieruchomości przy ul. [...] w P. , na terenie działki nr ew. [...] stanowiącej własność skarżącego - bez pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020, poz. 1333, w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., powoływanej dalej jako: "ustawa"). Stosownie do art. 48 ust. 4 ustawy w przypadku niespełniania w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Decyzja rozbiórkowa została wydana wobec niewywiązania się skarżącego z obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 31 października 2017 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ww. ustawy, polegających na przedłożeniu w określonym terminie wymaganych dokumentów legalizacyjnych. Wydanie rozstrzygnięcia zostało poprzedzone ustaleniem, że budowa spornych obiektów, które zostały zakwalifikowane do tymczasowych obiektów budowlanych wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ustawy. W ocenie Sądu, stanowisko organów w tym zakresie należy uznać za prawidłowe, bowiem kwestia zakwalifikowania "domków holenderskich" posadowionych na nieruchomości skarżącego do tymczasowych obiektów budowlanych została przesądzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie II OSK 2131/18, wydanego wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej R. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 190/18 oddalającego jego skargę na postanowienie organu II instancji w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów. Wobec powyższego za nieuzasadnione należy uznać stanowisko skarżącego, że domki holenderskie posadowione na jego nieruchomości są przyczepami w rozumieniu art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.). Podobnie brak jest podstaw do podzielenia argumentacji skargi zgodnie z którą nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowe przyczepy kempingowe stanowią obiekty budowlane to pełnią one funkcję eksponatów wystawowych, na posadowienie których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę albo dokonanie zgłoszenia. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że do podniesionych kwestii odniósł się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w powołanym wyżej wyroku z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie II SA/Sz 190/18. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Z kolei organy administracji publicznej mają obowiązek prowadzić postępowanie zgodnie z przepisami prawa (art. 6 k.p.a.). Przepis art. 7 k.p.a. wskazuje na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. Wyrażony w art. 77 k.p.a. ustawowy nakaz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego musi być utożsamiany z obowiązkiem podjęcia wszelkich niezbędnych czynności mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego. Zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby wydane orzeczenie wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, który musi przekonywać o słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Ocena powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Mając powołane regulacje na względzie należy stwierdzić, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Celowym w tym miejscu jest wskazanie, że zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że konieczne jest uchylenie decyzji organu II instancji. Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a. organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. W szczególności na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził, a w rezultacie dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. W okolicznościach niniejszej sprawy organ II instancji prowadząc postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki miał obowiązek bezspornego ustalenia ilości posadowionych na nieruchomości skarżącego obiektów. Ma to istotne znaczenie dla zastosowania normy określonej w art. 48 ust. 1 ustawy. Tymczasem Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie zupełnie nie dostrzegł, a w rezultacie nie odniósł się do podniesionej w odwołaniu kwestii (powtórzonej następnie w skardze) dotyczącej sprzedaży części "domków holenderskich". Zgodnie z oświadczeniem strony spośród objętych nakazem rozbiórki, wymienionych w decyzji organu I instancji 29 domków, 14 zostało już sprzedanych i wydanych kupującym, co oznacza, że na nieruchomości pozostało jedynie 15 obiektów. Tymczasem organ odwoławczy nie zweryfikował powyższych twierdzeń skarżącego, nie przeprowadził w tym zakresie własnego postępowania, a w rezultacie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji nakazujące rozbiórkę 29 tymczasowych obiektów budowlanych. Przy założeniu, że zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 ustawy nakaz rozbiórki może obejmować wyłącznie istniejące obiekty, zdaniem Sądu zasadnicza dla sprawy okoliczność dotycząca ilości obiektów, co do których powinien być skierowany ww. nakaz nie została należycie wyjaśniona przez organ odwoławczy. Powyższe stanowiło o naruszeniu przez ZWINB w Szczecinie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 15, art. 77, art. 80 k.p.a., a w rezultacie art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd uznano zasadność powtórzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 wskazanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło