II SA/Bd 846/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. o o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. M. O. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o wznowienie postępowania o obsadzenie składu sędziowskiego sędziami składającymi oświadczenie majątkowe niebudzące wątpliwości. Skarżący powołując się na sygnaturę akt sprawy II SA/Bd 1121/23 podniósł, że niewłaściwie obsadzony skład sędziowski wydał orzeczenie o którym nie został on powiadomiony. Na podstawie zarządzenia z dnia 30 września 2024 r. wezwano skarżącego do jednoznacznego określenia czy powyższe pismo jest: a) wnioskiem o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 2024 r. o sygn. II SA/Bd 1121/23, b) innym pismem procesowym – jeśli tak, to o co strona wnosi, - w terminie 7 dni od dnia doręczenia pod rygorem uznania, że jest to wniosek o wznowienie postępowania sądowego. Jednocześnie wyjaśniono skarżącemu, że w dniu 31 stycznia 2024 r. została do niego skierowana korespondencja zawierająca odpis sentencji wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie o sygnaturze II SA/Bd 1121/23. Mimo dwukrotnego awizowania przesyłka ta nie została przez skarżącego odebrana i pozostawiono ją w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia z dniem 16 lutego 2024 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 3 listopada 2024 r. wskazał, że wnosi o wznowienie postępowania ze względu na niewłaściwą obsadę sądu. Skarżący podniósł, że wydany wyrok jest niezgodny z prawem i świadczy o zupełnym niezapoznaniu się sędziów z dokumentami sprawy. W wykonaniu zarządzenia z dnia 12 listopada 2024 r., Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez wskazanie: - zaskarżonego orzeczenia oraz żądania jego uchylenia lub zmiany z oznaczeniem zakresu zaskarżenia, - wskazanie podstawy wznowienia tj. okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.), - uprawdopodobnienie okoliczności stwierdzających zachowanie trzymiesięcznego terminu liczonego od dnia dowiedzenia się o ww. podstawie wznowienia (art. 277 p.p.s.a.). Przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi wraz ze stosownym pouczeniem o rygorze odrzucenia skargi, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie została odebrana przez skarżącego mimo pozostawienia zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej i dwukrotnego awizowania (koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru i stwierdzeniem prawidłowego awizo k. 10 akt sądowych). Tym samym korespondencja ta została doręczona skarżącemu w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, w dniu 9 grudnia 2024 r. Skarżący w terminie 7 dni od dnia 9 grudnia 2024 r. ani do dnia wydania niniejszego postanowienia nie uzupełnił braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a.") w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania określone są w art. 271, art. 272 oraz art. 273 p.p.s.a. Wznowienia z powodu nieważności postępowania można żądać, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo, jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (art. 271 pkt 1) oraz - jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 2). Przyczyną wznowienia postępowania może być także przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1). Wznowienia postępowania można żądać także na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1) bądź też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2), a ponadto, w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3). Od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 p.p.s.a.), a ponadto zawierać, stosownie do art. 279 p.p.s.a., oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Elementy te pozwalają na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania. Podanie podstawy wznowienia następuje poprzez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271 - art. 273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast, uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (zob. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 677). Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Natomiast, w sytuacjach określonych w art. 272 § 1 i § 3 p.p.s.a. skargę winno się wnieść w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Z przywołanych regulacji wynika, że sąd w pierwszym etapie postępowania, działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., jest zobowiązany zbadać na posiedzeniu niejawnym, czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych elementów prowadzi do odrzucenia skargi. Dopiero spełnienie obu tych warunków zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania. Badanie, o którym mowa w art. 280, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze (por. Andrzej Kabat, Komentarz do art. 280 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z uwagi na fakt, iż skarżący w skardze o wznowienie postępowania, ani w piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2024 r., nie wskazał orzeczenia podlegającego zaskarżeniu oraz czy żąda jego uchylenia lub zmiany, a ponadto argumentacja przedstawiona nie uzasadniałaby w żadnym stopniu wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu, skarżący wezwany został do wskazania zaskarżonego orzeczenia oraz żądania jego uchylenia lub zmiany z oznaczeniem zakresu zaskarżenia, ustawowej podstawy wznowienia tj. okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.ps.a.) oraz do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie trzymiesięcznego terminu na wniesienie skargi o wznowienie, licznego od dnia dowiedzenia się o ww. podstawie wznowienia (art. 277 p.p.s.a.), w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie, korespondencja sądowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została doręczona skarżącemu w dniu 9 grudnia 2024 r. w trybie "zastępczym" na podstawie art. 73 p.p.s.a. Uregulowana w powołanym przepisie instytucja fikcji doręczenia sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Strona miała jednakże możliwość odbioru przesyłki, ale z niej nie skorzystała (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 410-411 wraz z powołanym tam orzecznictwem). Po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., ustanawia się fikcję prawną doręczenia. (...) Dokonane w tych okolicznościach doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej (B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, s. 303). Weryfikacja trybu doręczenia przeprowadzona na podstawie udokumentowanych na kopercie czynności operatora pocztowego nie budzi wątpliwości Sądu. W tej sytuacji siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania Sądu upłynął z dniem 16 grudnia 2024 r. (który to dzień nie był sobotą ani dniem wolnym od pracy). Jak wynika z akt sprawy skarżący w przypisanym terminie nie uzupełnił braków formalnych skargi. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.