I SA/Sz 278/23

WyrokWSA w Szczecinie2023-09-06

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczące nieistnienia obowiązku lub braku jego wymagalności, mogą być podstawą do kwestionowania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, która stała się ostateczna i nie została uchylona ani stwierdzona jej nieważność?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne ma charakter wykonawczy, a nie wymiarowy. Zarzuty zgłaszane w jego toku mogą dotyczyć jedynie okoliczności ściśle określonych w przepisach (np. art. 33 u.p.e.a.), a nie merytorycznego badania kwestii, które podlegały lub podlegają ocenie w postępowaniu jurysdykcyjnym lub sądowoadministracyjnym. Decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe, która stała się ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji, a jej istnienie i wymagalność nie mogą być kwestionowane w postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odrzucające zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku zapłaty podatku akcyzowego oraz braku jego wymagalności. Obowiązek ten wynikał z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, od której skarżący nie wniósł odwołania, a która stała się ostateczna. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału strony oraz brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi C. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2023 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. (dalej: "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie (dalej: "Organ I instancji") znak: [...] z [...] stycznia 2023 r. w sprawie zarzutów zgłoszonych przez C. Ż. (dalej: "Skarżący") w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Organ odwoławczy wskazał art. 123 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.2000 t.j.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 124, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a.; art. 1a pkt 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022.479; dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 6 lit. a, b, c, art. 34 § 2 pkt 1, art. 34 § 3 pkt 3 u.p.e.a., art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2022.2651 t.j.; dalej: "O.p."), § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2017 r. w sprawie wyznaczenia organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań Krajowej Administracji Skarbowej oraz określenia terytorialnego zasięgu ich działania (Dz.U. z 2019 r. poz. 2055; dalej: "rozporządzenie"). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-Ś. decyzją z [...] września 2022 r. znak: [...] określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w kwocie [...]zł. Organ uwzględnił złożoną deklarację dla podatku akcyzowego, w której Skarżący wskazał na tryb zwolnienia z akcyzy mienia przesiedleńczego wynikającego z przepisu art. 110 ustawy o podatku akcyzowym. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w związku z brakiem spełnienia warunku wynikającego ze wskazanego wcześniej przepisu, Naczelnik US W. Ś. postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. odmówił wydania zaświadczenia o zwolnieniu pojazdu z podatku akcyzowego, które z uwagi na braki formalne Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. pozostawił bez rozpatrzenia. Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś. Skarżący nie wniósł odwołania. Ponieważ Skarżący nie zapłacił zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego, wierzyciel – Naczelnik Trzeciego US w Szczecinie [...] października 2022 r. wystawił tytuł wykonawczy o nr [...], który przekazał celem realizacji do właściwego w sprawie organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. K. (dalej: "Organ egzekucyjny"). Pismem z [...] listopada 2022 r. zobowiązany wniósł zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, po zapoznaniu się z treścią ww. pisma Skarżącego z [...] listopada 2022 r., wezwał zobowiązanego do sprecyzowania żądania, tzn. do wskazania podstawy prawnej zgłoszonego zarzutu. W odpowiedzi zobowiązany wskazał, że podstawę dla zarzutu stanowi art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. Wymienionym postanowieniem z [...] stycznia 2023 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie oddalił zarzut nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, wystąpienia innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku bądź rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Rozpoznając wniesione przez Skarżącego zażalenie, Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie obowiązek zapłaty kary pieniężnej w kwocie [...]zł wynika z decyzji Naczelnika US W.-Ś. znak: [...] z [...] września 2022 r. Decyzja ta została wysłana na adres zobowiązanego, a dokładnie na ulicę [...] i uznana za doręczoną w trybie art. 150 § 4 O.p. Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, decyzja ta funkcjonuje w obrocie prawnym (nie została uchylona i nie stwierdzono jej nieważności), a więc wynikający z niej obowiązek istnieje. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z wymienionej decyzji Naczelnika US W.-Ś. wynika, iż zobowiązany nie spełnił warunków wynikających z art. 110 ustawy o podatku akcyzowym. Dlatego też postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. odmówiono zobowiązanemu wydania zaświadczenia o zwolnieniu pojazdu z podatku akcyzowego zaś zażalenie Skarżącego zostało pozostawione bez rozpatrzenia z powodu braków formalnych. Organ odwoławczy dodał, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, nie zaś wymiarowym. Dlatego też zarzuty składane w jego toku nie mogą służyć do merytorycznego badania kwestii, które podlegały lub podlegają ocenie wtoku postępowania jurysdykcyjnego lub sądowo administracyjnego. W związku z tym organ podtrzymał stanowisko Naczelnika Trzeciego US w Szczecinie, w którym oddalono zarzut nieistnienia obowiązku. Odnośnie do zarzutu braku wymagalności obowiązku, Organ odwoławczy wyjaśnił, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku akcyzowego zostało określone decyzją, od której zobowiązany nie wniósł odwołania, wskutek czego decyzja ta stała się ostateczna i podlega wykonaniu. W sprawie nie nastąpiło również odroczenie terminu wykonania obowiązku i nie rozłożono na raty spłaty należności pieniężnej. Według Organu odwoławczego z akt sprawy nie wynika również, aby wystąpiła okoliczność braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Z tego względu Organ odwoławczy utrzymał stanowisko Organu I instancji oddalające podniesiony zarzut oparty o przepis art. 33 § 2 pkt 6 lit. a, b i c u.p.e.a. Końcowo Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestie dotyczące uprawnień wierzyciela do dochodzenia należności w ramach egzekucji administracyjnej nie stanowią podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2017 r. w sprawie wyznaczania organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań Krajowej administracji skarbowej oraz określenia terytorialnego zasięgu ich działania wyznacza się Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie właściwego na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do wykonywania zadań wierzyciela należności pieniężnych, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy, w zakresie należności wskazanych w § 3 ust. 1 i 2 i ust. 3 pkt 3-6. Zgodnie z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, tj. w rozpoznawanej sprawie Naczelnik US w B. K., przekazał wierzycielowi, tj. Naczelnikowi Trzeciego US w Szczecinie, złożone przez zobowiązanego zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązany zaskarżył ww. postanowienie Organu odwoławczego skargą wniesioną do tutejszego Sądu postanowieniu temu zarzucając: 1) naruszenie przepisów u.p.e.a., w tym jej art. 33 i 34, wyrażające się w braku ustalenia nieistnienia obowiązku (co było obowiązkiem organu i co organ winien był uczynić z urzędu), jak również pozostałych przesłanek, które w żadnej mierze nie pozwalają na wszczynanie, prowadzenie i kontynuowanie postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu; 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 18t u.p.e.a. w zw. z art. 10 k.p.a., wyrażające się w naruszeniu przez organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, naczelnej zasady postępowania, tj. zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, w tym poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia [postanowień] bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań; 3) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 18t u.p.e.a. w zw. z art. 75 k.p.a., wyrażające się w nieprzeprowadzeniu przez organ żadnego z wnioskowanych przez stronę, w tym w składanych w zażaleniu, dowodów, a w konsekwencji zaniechanie ustalenia prawdziwego stanu rzeczy, który nie pozwalał na utrzymywanie postanowienia organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, bądź też o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1624 t.j.; dalej: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Ponadto, stosownie do art.135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przy czym, zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, albowiem przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2022.479 t.j. ze zm. dalej: "u.p.e.a."). W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a.). Spełnienie jednego tylko warunku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2013 r., II FSK 1043/11). Wskazać należy, iż stosownie do art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym jest środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności taksatywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z treścią przepisu art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Stosownie zaś do art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (§ 1). Zgodnie natomiast z art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (pkt 1); uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: w całości (pkt 2a); w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut (pkt 2b); stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym (pkt 3a); zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (pkt 3b). Zgodnie natomiast z art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Wyjaśnienia w pierwszej kolejności wymaga, że w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutu, organ nie rozpatruje sprawy pod względem merytorycznym, ani też nie może dokonywać oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Należy wyraźnie podkreślić, że postępowanie w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutu nakreślonego przez zgłaszającego ten zarzut. Nikt nie ma możliwości zastępowania strony w formułowaniu zarzutu ani tym bardziej ich modyfikowania. Organ w postępowaniu wywołanym wniesionym zarzutem, jest nim związany i zarzut ten ogranicza zakres orzekania. W rozpoznawanej sprawie Skarżący, pismem z dnia [...] listopada 2022 r. doprecyzowanym na wezwanie organu I instancji [...] grudnia 2022 r. wniósł zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, tj. zarzut: nieistnienia obowiązku oparty na art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (z powodu wycofania i anulowania procesu rejestracji przez Urząd Komunikacji we W. oraz wywozie powrotnym po tej negatywnej decyzji na terenie Niemiec oraz złożenia odwołania i zażalenia od decyzji NUS W.- Ś.). Organ I instancji po analizie pism Skarżącego zakwalifikował zarzut jako zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienia obowiązku) oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. a, b i c u.p.e.a. (brak wymagalności obowiązku). Sąd wskazuje, że w świetle art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, albo decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono bądź stwierdzono jej nieważność albo wygaśnięcie, względnie obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Tym samym Skarżący jako zobowiązany, wnosząc zarzut oparty na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (tak jak w sprawie), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). W ocenie Sądu, Skarżący okoliczności takich nie wykazał. Zauważyć należy, że stwierdzając bezzasadność ww. zarzutu Organ egzekucyjny, szczegółowo i zasadnie wyjaśnił, że obowiązek zapłaty podatku akcyzowego wynikał z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Ś. z [...] września 2022 r nr: [...] Decyzja została skierowana do Skarżącego na adres: [...] [...]. Skarżący nie odebrał decyzji po powtórnym awizowaniu i dlatego zgodnie z art. 150 § 4 O.p. zasadnie decyzję uznano za doręczoną w terminie upływu ostatniego dnia przechowywania jej w placówce pocztowej, tj. [...] września 2022 r. Od ww. decyzji Skarżący nie wniósł odwołania, zatem stała się ona ostateczna i podlegała wykonaniu. Ponadto powyższa decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego m.in. nie została stwierdzona jej nieważność lub wygaśnięcie. Słusznie również Organ odwoławczy uznał, że postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem wymiarowym, a wykonawczym. W związku z tym Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie pełni rolę wierzyciela i nie był uprawniony do badania istoty powstania zobowiązania. Określenie obowiązku jest bowiem domeną postępowania podatkowego. Również prawidłowo Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Skarżącego, w zakresie braku wymagalności zobowiązania wynikającego z ww. decyzji ostatecznej. Obowiązek wynikający z decyzji (aktów indywidualnych) staje się wymagalny w dwóch przypadkach: jeżeli decyzja, którą został nałożony stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku akcyzowego zostało określone Skarżącemu ww. decyzją, od której Skarżący nie wniósł odwołania. W skutek czego, decyzja ta stała się ostateczna i podlega wykonaniu. Ponadto w sprawie nie nastąpiło odroczenie terminu wykonania obowiązku, ani nie rozłożono na raty spłaty należności pieniężnej. Sąd zaznacza, że organ, który wydał decyzję wymiarową (tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-Ś.) nie jest właściwym do rozpoznania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W przypadku bowiem podatku akcyzowego jako należności pieniężnej scentralizowanej, do wykonywania zadań wierzyciel - na mocy § 4 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 lutego 2017 r. - został wyznaczony Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie. Zarzuty naruszenia art. 18t u.p.e.a. w związku z art. 10 § 1 i art. 75 k.p.a. w ocenie Sądu również nie zasługują na uwzględnienie. Formułując ww. zarzuty Skarżący wskazuje w istocie, że nie miał możliwości ustosunkowania się do stanowiska Wierzyciela, czym naruszono jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 K.p.a.) oraz na brak "ustalenia prawdziwego stanu rzeczy" na skutek braku przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżącego dowodów (art. 75 k.p.a.). Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak z kolei stanowi art. 18t u.p.e.a. w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale (Rozdział 1a Rejestr Należności Publicznoprawnych) stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wskazuje, że postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca nakazuje stosowanie przepisów k.p.a. z uwzględnieniem jego specyfiki, która polega przede wszystkim na przymusowym charakterze tego postępowania, a także na odpowiednim zastosowaniu tych przepisów. Oznacza to konieczność ich uwzględnienia z modyfikacjami pozwalającymi uniknąć sprzeczności pomiędzy ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a regulacjami k.p.a. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie sądu słusznie Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym znacznie ograniczone zastosowanie ma wynikająca z art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Postępowanie egzekucyjne jest bowiem co do zasady postępowaniem wykonawczym w stosunku do postępowania orzekającego unormowanego w k.p.a. oraz w ustawie Ordynacja podatkowa. Celem postępowania egzekucyjnego jest skuteczne zaspokojenie wierzyciela, poprzez wyegzekwowanie od dłużnika wierzytelności, której istnienie i wymagalność zostały uprzednio ustalone w stosownych procedurach postępowania orzekającego. Stąd ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 18 zawiera odesłanie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego z dyrektywami odpowiedniego ich stosowania oraz stosowania wówczas, gdy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. W praktyce oznacza to, iż tylko niektóre zasady postępowania administracyjnego można przenieść na grunt postępowania egzekucyjnego nie zmieniając ich brzmienia, inne należy stosować odpowiednio, jeszcze innych nie stosuje się w ogóle. Wskazać także należy, że ustawa egzekucyjna w wielu miejscach pozwala na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. W orzecznictwie wskazuje się, że zasada ta w ogóle nie znajduje zastosowania w tym postępowaniu (wyrok WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2005 r., III SA 3483/03). Zastosowanie art. 10 k.p.a. do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia. Organ egzekucyjny nie mógłby wykonać żadnej czynności, jeżeli nie miałby dowodu na skuteczne doręczenie zobowiązanemu i wierzycielowi informacji o zamierzonej do wykonania czynności. Organ jest natomiast zobowiązany do respektowania praw strony w zakresie wyznaczonym treścią art. 73 k.p.a. Na mocy tego przepisu strona jest uprawniona do wglądu w akta sprawy, może z nich sporządzać kopie, odpisy czy notatki, a w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony może żądać uwierzytelnienia kopii lub odpisów, czy też wydania jej uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy (por. wyrok WSA w Krakowie z 13 lipca 2016 r., I SA/Kr 2016/15, CBOSA). Sąd stwierdza, że wskazanym wyżej zasadom organy nie uchybiły. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie napotykał na żadne utrudnienia w zakresie dostępu do akt. Sam Skarżący również takiego zarzutu nie stawiał. Ponadto jak zasadnie wskazał Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, art. 10 k.p.a. odnosi się do wydania decyzji. Natomiast w art. 126 k.p.a. zawarte jest odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. względem postanowień (art. 10 k.p.a. nie został wymieniony w tym katalogu). Organ nie jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem postanowienia. Natomiast zobowiązany jest do przestrzegania praw strony w zakresie wyznaczonym treścią art. 73 k.p.a. Na mocy tego przepisu strona jest uprawniona do wglądu w akta sprawy, może z nich sporządzać kopie, odpisy czy notatki, a w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony może żądać uwierzytelnienia kopii lub odpisów. Odnosząc się z kolei do przepisu art. 75 k.p.a. również w tym zakresie Sąd nie stwierdził uchybień organu w zakresie skutkującym koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z ww. przepisem art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (§ 1). Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio (§ 2). Sąd zauważa, że Skarżący wprawdzie wskazał w zażaleniu z [...] lutego 2023 r. jako dowody dokumenty znajdujące się w aktach spraw prowadzonych przez Naczelnika U.S. W. – Ś. we W., Naczelnika Trzeciego US w Szczecinie i Naczelnika US w B. K., jednakże odniósł się w istocie do całej dokumentacji tych postępowań, de facto bez sprecyzowania, który konkretnie dowód na jaką konkretnie okoliczność powołuje. Przy czym Sąd podkreśla, że organ administracji nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w nieograniczonym zakresie lecz w granicach wyznaczonych zupełnością stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, która w kontrolowanym postępowaniu dotyczy zasadności zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienia obowiązku) oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. a, b i c u.p.e.a. (brak wymagalności obowiązku). W ocenie Sądu w powyższym zakresie Organy nie uchybiły ww. obowiązkom w zakresie ustalenia zupełnego stanu faktycznego, w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powodów wyżej opisanych Sąd kwalifikuje jako bezzasadne ww. zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie nie uchybiono przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło bowiem wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 124 § 2 K.p.a. w postanowieniu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono swoje stanowisko oraz wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa, ustosunkowano się także do zarzutów Skarżącego. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne. Wobec braku wpływu podnoszonych przez stronę okoliczności na prowadzone postępowanie egzekucyjne sąd uznał, że zarzuty były całkowicie bezzasadne, co skutkuje tym, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną. Orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło