I SA/Bk 101/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Marcin Kojło, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi Gminy Drohiczyn na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 8 stycznia 2025 r., nr 1/2025 w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania przypadającej do zwrotu oddala skargę. I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Decyzją z 16 października 2024 r. nr 40/2024 Zarząd Województwa Podlaskiego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 (dalej powoływany jako: "organ", "Zarząd Województwa", "Instytucja Zarządzająca") określił kwotę zobowiązania w wysokości 25.500,00 zł przypadającą do zwrotu od Gminy Drohiczyn (dalej powoływana jako: "Gmina", "skarżąca"), wypłaconą w związku z realizacją Projektu pn. "Ochrona nadbużańskiej różnorodności biologicznej na terenie miasta Drohiczyn" na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPPD.06.03.00-20-0044/23-00 z dnia 20 lipca 2023 r., zmienionej aneksem nr UDA-RPPD.06.03.00-20-0044/23-01 z dnia 4 kwietnia 2024 r. , wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków, tj. od 26 października 2023 r., do dnia zwrotu. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, przeprowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1605 ze zm., dalej jako: p.z.p.), na realizację zadania dotyczącego zakupu i montażu lamp hybrydowych do ogrodu sensorycznego, doszło do naruszenia przez skarżącą art. 128 ust. 1 w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 4, art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c), art. 16 i art. 17 ust. 2 p.z.p. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz.U z 2020 r. poz. 2415 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie MRPiT"), poprzez zaniechanie wezwania Wykonawcy - konsorcjum tworzonego przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (lider konsorcjum) i "M." A. M. w spadku, którego oferta została wybrana, do uzupełnienia aktualnego dokumentu w zakresie informacji z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) dotyczącej podmiotu zbiorowego (A. Sp. z o.o.), sporządzonej nie wcześniej niż 6 miesięcy przed jej złożeniem, którego to dokumentu skarżąca wymagała w celu potwierdzenia braku podstaw wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 4 p.z.p., a który to dokument jako podmiotowy środek dowodowy nie został przedstawiony przez Wykonawcę na wezwanie z dnia 17 października 2023 r. Oferta Wykonawcy, który nie potwierdził braku podstaw wykluczenia, powinna podlegać odrzuceniu. 2. W następstwie rozpatrzenia wniosku strony z dnia 31 października 2024 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z 8 stycznia 2025 r. nr 1/2025 Zarząd Województwa utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z § 10 ust. 1 i 2 oraz § 4 ust. 1 pkt 1,2 i 4 umowy o dofinansowanie Gmina zobowiązana była do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w ramach Projektu w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców, z uwzględnieniem procedur przewidzianych w p.z.p., jak też do ponoszenia wydatków zgodnie z przepisami prawa unijnego i prawa krajowego oraz stosownymi wytycznymi ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego wydanymi na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.), w tym w szczególności z Wytycznymi kwalifikowalności. Skarżąca zobligowana była wezwać Wykonawcę do uzupełnienia brakującego dokumentu, tj. informacji z KRK dotyczącej podmiotu zbiorowego, jakim jest A. Sp. z o.o., aby ustalić ponad wszelką wątpliwość, że wobec podmiotu zbiorowego sąd nie orzekł zakazu ubiegania się o zamówienia publiczne na podstawie ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz.U. z 2023 r. poz. 659 ze zm.). Organ stwierdził, że Gmina nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku, a co za tym idzie, udzieliła zamówienia Wykonawcy, który nie potwierdził braku podstaw wykluczenia i którego oferta powinna podlegać odrzuceniu, zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c) p.z.p. Zarząd Województwa wskazał, że brak weryfikacji Wykonawcy w sposób przewidziany w przepisach p.z.p. jest sprzeczny z zasadą uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz zasadą przejrzystości. Wykonawca, którego oferta wpłynęła jako jedyna, nie może być traktowany w sposób uprzywilejowany, wyrażający się tym, że pomimo niewykazania wymaganym przez skarżącą dokumentem, opisanym w treści SWZ, braku podstaw wykluczenia (nieprzedłożenia podmiotowego środka dowodowego), nie zostaje on wezwany do uzupełnienia brakujących dokumentów (ustanowione kryteria oceny wykonawców nie są egzekwowane przez skarżącą) i jego oferta zostaje przyjęta. 3. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Zarządu Województwa skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białystoku. Zaskarżając ją w całości zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 128 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 maja 2009 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1068 ze zm., dalej jako: "ustawa o KRK") poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że zaniechanie wezwania Wykonawcy do uzupełnienia aktualnego dokumentu w zakresie informacji z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącej podmiotu zbiorowego A. sp. z o.o. jest uchybieniem skutkującym nałożeniem na skarżącą 25% korekty finansowej, podczas gdy organy samorządu terytorialnego oraz inne organy wykonujące zadania publiczne – a takim organem jest skarżąca – w przypadkach kiedy jest to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na nie zadań, określonych w ustawie, może wystąpić o dostęp do KRK dla podmiotu zbiorowego; 2) art. 108 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 226 ust 1 pkt 2 lit. c) p.z.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że Wykonawca spełnia przesłanki do wykluczenia z postępowania, w sytuacji gdy Wykonawca w ostateczności przedłożył zaświadczenie z KRK, zgodnie z którym członkowie zarządu spółki A. nie figurują w rejestrze karnym, a zatem wobec Wykonawcy nie orzeczono zakazu ubiegania się o zamówienia publiczne; II. prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, polegające na przyjęciu a priori, że kolejne postępowanie (w związku z odrzuceniem oferty Wykonawcy) mogłoby doprowadzić do wybrania oferty bardziej korzystnej cenowo, w sytuacji gdy w toku postępowania wpłynęła tylko jedna oferta, zaś twierdzenia organu o ewentualnych ofertach bardziej korzystnych cenowo są czysto hipotetyczne; 2) art. 15 k.p.a. polegający na ograniczeniu postępowania odwoławczego do weryfikacji decyzji organu I instancji, zamiast ponownego wyjaśnienia i rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy; 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie przez organ odwoławczy i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy istniały podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. tj. uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi jej autor powołał się na treść art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o KRK wywodząc, że organ całkowicie pominął ww. przepis. Stwierdził, że w przypadkach, kiedy jest to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na zamawiającego zadań, określonych w ustawie, może wystąpić o dostęp do KRK dla podmiotu zbiorowego. Skoro powyższy środek dowodowy był dostępny w bazie danych - choć nie dla wszystkich jawnej, ale dostępnej dla skarżącej - a skarżąca na dzień badania tych dokumentów miała dostęp do podmiotowego środka dowodowego i mogła dokument ten pozyskać samodzielnie, to nie można zgodzić się z Instytucją Zarządzającą, że Beneficjent "udzielił zamówienia wykonawcy, który nie potwierdził braku podstaw wykluczenia", skoro do powyższych informacji skarżąca miała dostęp, a na dzień badania Wykonawca spełniał wymagania Gminy. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami. 4. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. 2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ prawidłowo ustalił wystąpienie nieprawidłowości przy realizacji projektu i w konsekwencji słusznie określił kwotę środków unijnych podlegających zwrotowi przez skarżącą Gminę. Poniżej Sąd przedstawia ocenę poszczególnych zarzutów skargi – zarówno materialnoprawnych, jak i dotyczących postępowania administracyjnego – dokonując analizy dowodów i subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod właściwe przepisy. 4. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów odnoszących się do prawa materialnego, tj. ocena, czy organ prawidłowo stwierdził naruszenie przepisów p.z.p. w postępowaniu przetargowym prowadzonym przez Gminę oraz czy prawidłowo zakwalifikował to naruszenie jako podstawę zwrotu części dofinansowania. Sąd stwierdza, że stanowisko organu jest prawidłowe. Z zebranych dowodów wynika, iż w toku realizacji projektu skarżąca Gmina – jako zamawiający – nie dopełniła wymogów wynikających z p.z.p., co skutkowało zachwianiem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. W szczególności zamawiający nie odrzucił oferty wykonawcy, który nie złożył w wyznaczonym terminie wymaganego oświadczenia lub dokumentu potwierdzającego spełnienie warunków udziału. Działanie takie było sprzeczne z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c p.z.p., zgodnie z którym "Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę, który nie złożył w przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub podmiotowego środka dowodowego, potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu". Bezsporne jest, że w realiach sprawy taka sytuacja miała miejsce – wykonawca nie dostarczył w terminie wskazanym przez zamawiającego (wezwaniem z dnia 17 października 2023 r.) określonych podmiotowych środków dowodowych, w tym informacji z Krajowego Rejestru Karnego wymaganej do wykazania braku podstaw wykluczenia z postępowania. Mimo to zamawiający nie odrzucił oferty tego wykonawcy i udzielił mu zamówienia, co stanowiło naruszenie nie tylko cytowanego art. 226 p.z.p., lecz także fundamentalnej zasady równego traktowania wykonawców wyrażonej w przepisach tej ustawy. Podkreślenia wymaga, że zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego należało do dokumentów żądanych od wykonawcy na potwierdzenie braku skazania osób uprawnionych do jego reprezentacji za określone przestępstwa (art. 108 ust. 1 pkt 1 i 2 p.z.p.) – wynika to wprost z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych. Nieprzedłożenie takiego dokumentu w terminie oznaczało, że zamawiający nie mógł zweryfikować, czy wybrany wykonawca spełnia warunki udziału i nie podlega wykluczeniu, a zatem – w świetle przytoczonego przepisu art. 226 p.z.p. – jego oferta powinna była zostać odrzucona. Gmina, kontynuując procedurę z udziałem tego wykonawcy (a nawet wzywając go do uzupełnienia dokumentów już po dokonaniu wyboru oferty najkorzystniejszej, co nastąpiło w niniejszym przypadku), postąpiła sprzecznie z przepisami p.z.p. oraz naruszyła wymóg zachowania transparentności postępowania przetargowego. Stanowiło to istotne uchybienie proceduralne w udzieleniu zamówienia. W ocenie Sądu powyższe ustalenia w pełni uzasadniają ocenę organu, iż doszło do naruszenia przepisów prawa zamówień publicznych przy realizacji projektu przez skarżącą Gminę. Należy zaznaczyć, że beneficjent środków unijnych jest zobowiązany wydatkować je zgodnie z prawem krajowym i unijnym, w tym w sposób zgodny z ustawą p.z.p., o ile znajduje ona zastosowanie. Obowiązek ten wynika zarówno z umowy o dofinansowanie projektu, jak i z Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków wydanych na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy wdrożeniowej z 11 lipca 2014 r. (tj. ustawy o zasadach realizacji programów polityki spójności 2014–2020). W przedmiotowej sprawie umowa o dofinansowanie w § 10 ust. 1 i 2 oraz § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 jednoznacznie zobowiązywała beneficjenta do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z zachowaniem uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, z uwzględnieniem procedur przewidzianych w p.z.p., a ponadto do ponoszenia wydatków zgodnie z przepisami prawa unijnego i krajowego oraz właściwymi wytycznymi ministra rozwoju regionalnego. Tylko wydatki spełniające te warunki mogły zostać uznane za kwalifikowalne, co wprost wynika z rozdz. 6.2 pkt 3 lit. b) Wytycznych – wydatek musi być "zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego". Skoro w omawianym postępowaniu doszło do opisanej wyżej nieprawidłowości w wyborze wykonawcy (sprzecznej z przepisami p.z.p. i zasadami konkurencyjności), to wydatki poniesione w ramach tak udzielonego zamówienia nie spełniają warunków kwalifikowalności. W konsekwencji stwierdzone uchybienie stanowi tzw. nieprawidłowość w wykorzystaniu środków unijnych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013, "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa Unii lub prawa krajowego dotyczącego jego stosowania, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem. W realiach niniejszej sprawy wszystkie przesłanki tej definicji zostały spełnione. Doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa krajowego służących ochronie funduszy UE (p.z.p.) w wyniku działania beneficjenta (zaniechania odrzucenia oferty niespełniającej wymogów formalnych), a naruszenie to mogło mieć negatywny wpływ na budżet Unii – poprzez sfinansowanie wydatków potencjalnie nieuzasadnionych, zagrożonych nierzetelnością wykonawcy lub też poprzez zakłócenie konkurencji, co z definicji stawia pod znakiem zapytania racjonalność wydatkowania środków. Należy podkreślić, że dla uznania danego uchybienia za nieprawidłowość nie jest wymagane wykazanie rzeczywistej szkody finansowej; wystarczające jest istnienie ryzyka takiej szkody (czyli możliwości uszczuplenia budżetu UE). Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, obowiązkiem organu jest wprawdzie ocena skutków stwierdzonego naruszenia w kontekście wpływu na budżet UE, lecz wpływ ten może mieć charakter potencjalny – samo naruszenie zasad wydatkowania funduszy, które stwarza zagrożenie dla interesów finansowych Unii, uzasadnia podjęcie korekty. Tak właśnie jest w rozpoznawanej sprawie: dopuszczenie do realizacji zamówienia publicznego z pominięciem ustawowych gwarancji transparentności i równej konkurencji oznacza, że część przekazanych środków unijnych została wykorzystana niezgodnie z przepisami. Rodzi to obowiązek finansowej reakcji ze strony instytucji zarządzającej, niezależnie od tego, czy w wyniku naruszenia doszło finalnie do wymiernej straty w projekcie. Innymi słowy – stwierdzenie nieprawidłowości implikuje obowiązek wyłączenia wydatków objętych tą nieprawidłowością z dofinansowania ze środków UE, co słusznie uczynił organ. 5. Mając na względzie powyższe, Sąd podziela stanowisko organu co do tego, że Gmina naruszyła procedury związane z realizacją projektu, a zatem zostały spełnione przesłanki zwrotu części dofinansowania. Stosownie do art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (u.f.p.), beneficjent ma obowiązek zwrócić środki otrzymane na realizację projektu m.in. w przypadku ich wykorzystania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Przez procedury te należy rozumieć nie tylko procedury określone w powszechnie obowiązującym prawie (unijnym i krajowym), ale również te wynikające z wiążącej strony umowy o dofinansowanie. Innymi słowy, obowiązek stosowania się do zasad realizacji projektu (w tym przestrzegania p.z.p. i wytycznych kwalifikowalności) jest integralnym elementem prawidłowego wydatkowania dotacji. Naruszenie takich procedur – co miało miejsce w niniejszej sprawie – skutkuje powstaniem obowiązku zwrotu części lub całości dofinansowania przez beneficjenta. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że postanowienia umowy o dofinansowanie i wytyczne programowe mogą przewidywać nałożenie korekty finansowej w razie stwierdzenia naruszeń prawa mających wpływ na projekt. Taka korekta polega właśnie na zmniejszeniu kwoty wydatków kwalifikowanych o wartość odpowiadającą nieprawidłowo wykorzystanym środkom. W świetle powyższego organ nie tylko był uprawniony, ale wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakładającej na skarżącą obowiązek zwrotu odpowiedniej części przekazanej dotacji. Co więcej, organ prawidłowo określił wysokość korekty finansowej i kwoty podlegającej zwrotowi. Z akt sprawy wynika, że instytucja zarządzająca zastosowała stawkę korekty odpowiadającą stwierdzonemu naruszeniu, zgodnie z obowiązującymi regulacjami. W szczególności organ kierował się rozporządzeniem Ministra Rozwoju w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych związanych z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych (tzw. rozporządzeniem w sprawie korekt finansowych z 2016 r., Dz.U. z 2018 r. poz. 971) oraz załączonym do niego taryfikatorem stawek procentowych. W decyzji organ szczegółowo powołał kategorię naruszenia i odpowiadającą jej stawkę procentową korekty, mieszczącą się w ramach określonych we wspomnianym rozporządzeniu i w Wytycznych Komisji Europejskiej (COCOF) dotyczących korekt finansowych. Sąd zwraca uwagę, że poprawne zastosowanie taryfikatora ma kluczowe znaczenie dla legalności decyzji – jak wynika chociażby z wyroku WSA w Białymstoku z 31.10.2017 r., I SA/Bk 553/17, wadliwe ustalenie wysokości korekty (np. arbitralne zastosowanie 100% korekty bez odniesienia do tabel stawek) stanowi naruszenie art. 184 ust. 1 u.f.p. oraz prawa unijnego, prowadząc do uchylenia decyzji. W niniejszej sprawie taka sytuacja jednak nie zachodzi. Korekta została wymierzona zgodnie z przyjętymi zasadami proporcjonalności – nie objęła całej dotacji, lecz jedynie tę część wydatków, której dotyczyło naruszenie, a jej wysokość odpowiada przewidzianej stawce za tego rodzaju uchybienie. Decyzja organu zawiera logiczne i przekonujące uzasadnienie doboru stawki korekty, co pozwala Sądowi stwierdzić, że nie doszło do przekroczenia granic uznaniowości ani błędu w subsumcji w tym zakresie. Innymi słowy, organ prawidłowo ustalił kwotę podlegającą zwrotowi wraz z odsetkami, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa krajowego i unijnego (ustawę o finansach publicznych oraz rozporządzenie 1303/2013) oraz postanowienia umowy o dofinansowanie i właściwe wytyczne programowe. 6. Podsumowując powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Organ trafnie zastosował zarówno normy prawa unijnego (dotyczące ochrony interesów finansowych UE i korekt finansowych), jak i prawa polskiego (p.z.p., u.f.p. oraz powiązane rozporządzenia), właściwie oceniając stwierdzone okoliczności jako nieprawidłowość rodzącą obowiązek zwrotu części dofinansowania. Orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie potwierdza słuszność takiego podejścia w analogicznych sprawach dotyczących zwrotu środków unijnych. Przykładowo, WSA w Białymstoku w wyroku z 25.11.2022 r., I SA/Bk 405/22 oddalił skargę gminy na decyzję nakładającą zwrot dotacji, gdy stwierdzono naruszenie Prawa zamówień publicznych przy realizacji projektu – sąd uznał tam, podobnie jak w niniejszej sprawie, że wydatki niezgodne z prawem nie mogą być finansowane ze środków UE. Naczelny Sąd Administracyjny w utrwalonej linii orzeczniczej również podkreśla, że beneficjent dotacji musi liczyć się z korektą finansową w razie złamania procedur, a decyzja określająca kwotę zwrotu ma charakter deklaratoryjny – obowiązek zwrotu powstaje z mocy prawa w chwili stwierdzenia wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem warunków umowy (zob. np. wyrok NSA z 17 kwietnia 2024 r., sygn. I GSK 644/20 i wyrok NSA z 18 czerwca 2024 r., sygn. I GSK 1283/20). Powyższe poglądy Sąd aprobuje i w pełni podziela w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy. 7. Zarzuty skarżącej kwestionujące prawidłowość postępowania administracyjnego również nie znajdują usprawiedliwienia. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeciwnie – z akt wynika, iż organ dochował wymaganych procedur administracyjnych. W toku postępowania wyjaśniającego Gmina miała zagwarantowane uprawnienia strony, w szczególności możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 10 § 1 k.p.a.) – okoliczności tej skarżąca nie neguje. Zarząd Województwa zgromadził obszerny materiał dowodowy, obejmujący dokumentację postępowania przetargowego przeprowadzonego przez Gminę Drohiczyn, treść umowy o dofinansowanie, korespondencję z beneficjentem oraz obowiązujące regulacje (w tym wytyczne programowe). Ustalenia faktyczne zostały poczynione w oparciu o powyższe dowody w sposób rzetelny i kompletny, zgodnie z wymogami art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Skarżąca w istocie nie zakwestionowała faktów ustalonych przez organ – takich jak przebieg postępowania przetargowego czy treść zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie – a jedynie dokonała odmiennej oceny prawnej tych faktów. Twierdzenia Gminy, jakoby naruszenie miało charakter nieistotny lub formalny, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym ani w obowiązujących przepisach. Organ słusznie ocenił stopień naruszenia procedur przetargowych jako poważny (godzący w podstawowe zasady p.z.p.), co odpowiada zastosowanej stawce korekty. Nie doszło przy tym do dowolnej oceny dowodów – w uzasadnieniu decyzji organy obu instancji szczegółowo omówiły, jakie fakty ustalono i na podstawie jakich dowodów, a następnie wyjaśniły, czemu owe fakty stanowią przesłankę zwrotu dofinansowania. Uzasadnienie decyzji spełnia zatem wymogi art. 107 § 3 k.p.a.: zawiera zarówno faktyczne podstawy rozstrzygnięcia, jak i ich prawno-materialną kwalifikację. 8. Sąd zauważa także, że postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków zostało przeprowadzone sprawnie i zgodnie z prawem. W szczególności, organ odwoławczy (Zarząd Województwa działający jako instytucja zarządzająca RPO) prawidłowo rozpoznał wniosek Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydając decyzję drugoinstancyjną z uzasadnieniem odpowiadającym wymogom kodeksu postępowania administracyjnego. Nie doszło do przedawnienia ani innych uchybień formalnych – decyzja została wydana w terminie i doręczona skarżącej, umożliwiając jej skorzystanie z prawa do skargi. Ewentualne zarzuty skargi dotyczące naruszenia procedur administracyjnych (np. art. 8, art. 9 czy art. 10 k.p.a.) Sąd ocenia jako nieudowodnione i gołosłowne – skarżąca nie wskazała konkretnych zaniechań organu, które miałyby przełożyć się na treść rozstrzygnięcia, a analiza akt nie ujawnia żadnych rażących nieprawidłowości w toku postępowania. W szczególności nie stwierdzono, by organ pominął istotny dowód czy też oparł się na dowodach nielegalnych; wszystkie kluczowe okoliczności zostały wyjaśnione. Zaskarżona decyzja jest również zgodna co do formy i kompetencji – wydał ją uprawniony organ (Zarząd Województwa jako instytucja zarządzająca programem) w przewidzianym prawem trybie administracyjnym. Reasumując, postępowanie administracyjne obydwu instancji przeprowadzono bez uchybień procesowych mogących mieć wpływ na wyniki sprawy, w związku z czym zarzuty skargi w tym zakresie należało ocenić negatywnie. 9. Po wszechstronnej analizie zarzutów skargi, materiału dowodowego i mającego zastosowanie prawa, Sąd stwierdza, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, właściwie zastosował przepisy prawa materialnego i nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Wydana decyzja odpowiada prawu – w szczególności uwzględnia ona relewantne przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych, ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, ustawy o finansach publicznych (w tym art. 184 ust. 1 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.), a także właściwe rozporządzenia: unijne tj. Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (Rozporządzenie nr 1303/2013) i krajowe: Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 18 grudnia 2020 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu dokonywania korekt finansowych związanych z nieprawidłowościami w projektach realizowanych z udziałem środków europejskich oraz Wytyczne Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dla programów finansowanych z funduszy polityki spójności na lata 2021–2027. Organ dochował też standardów wynikających z orzecznictwa sądowego w podobnych sprawach – w szczególności zastosował korektę finansową w sposób proporcjonalny i uzasadniony, zgodnie z wytycznymi wskazanymi w judykaturze. Nie znalazły potwierdzenia twierdzenia skargi o rzekomym braku podstaw do zwrotu środków czy o błędnej ocenie skutków naruszenia – przeciwnie, decyzja organu jest prawidłowa tak co do zasady (samego istnienia obowiązku zwrotu), jak i co do wysokości żądanej kwoty. 10. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.