II SA/Sz 157/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. Burmistrz B. S., działając na podstawie art. 104, art. 127a §1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej "k.p.a."), art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 2 pkt 2 lit.a, art. 64 i art. 64a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm.; dalej "u.p.s.") wydał w dniu 19 września 2024 r. decyzję nr MGOPS.SPS.5016.68.2024.JM, w której: 1. ustalił A. P. odpłatność za pobyt jej córki A. P. w Domu Pomocy Społecznej (DPS) w R. w następujący sposób: - [...] zł za okres od 1.06.2024 r. do 30.06.2024 r.; - [...] zł za okres od 1.07.2024 r. do 31.07.2024 r.; - [...] zł za okres od 1.08.2024 r. do czasu ustania potrzeby; 2. odmówił A. P. zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt córki w DPS wobec braku przesłanek do zastosowania ulgi. Organ I instancji podał, że A. P. została skierowana do Domu Pomocy Społecznej w R. na czas nieokreślony, nie dłużej niż do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w C. sprawy o umieszczenie w domu pomocy społecznej bez wymaganej zgody, gdzie nadal przebywa. Koszt pobytu w DPS w R. wynosi [...] zł miesięcznie. A. P. ponosi odpłatność w wysokości 70% swojego dochodu (zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s.), która nie pokrywa pełnego kosztu pobytu w DPS. W tej sytuacji do wniesienia opłaty za podopiecznego DPS zobowiązane są osoby wymienione w art. 61 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.s. A. P. (dalej "skarżąca") jako matka podopiecznej DPS zobowiązana jest do wniesienia ww. opłaty za córkę. Organ I instancji wskazał, że skarżąca odmówiła podpisania umowy na wnoszenie ww. opłaty. Organ I instancji podał, że pismem z 17.07.2024 r. (błędna data – winno być 26.07.2024 r. – dopisek Sądu) skarżąca nie zgodziła się na odpłatność za pobyt córki w DPS w kwocie zaproponowanej przez organ i wniosła o częściowe zwolnienie z opłaty proponując, że będzie wnosić opłatę w wysokości [...] zł. Organ I instancji wyjaśnił, że w sytuacji gdy w czasie prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia opłaty za pobyt w DPS wpłynie wniosek o zwolnienie z ww. opłaty to należy w jednym postępowaniu rozstrzygać o ustaleniu i wysokości opłaty oraz o ewentualnym zastosowaniu ulg w spłacie. Zaznaczył, że decyzja w przedmiocie zwolnienia czy to częściowego czy w całości wydawana jest w granicach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ może, ale nie musi zwolnić osoby nawet w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających zwolnienie. Ponadto to na stronie leży ciężar udowodnienia okoliczności, na które się powołuje jako przesłanki do zwolnienia. Organ I instancji podał, że wezwał skarżącą do wykazania okoliczności przemawiających za zastosowaniem zwolnienia. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła zaświadczenie lekarza rodzinnego o stanie zdrowia, wyniki badań RTG, wykazała bieżące koszty kredytu hipotecznego, koszty opłat za media oraz kalkulację kosztów dojazdu do pracy. Według organu I instancji, nie wystąpiły przesłanki do zwolnienia skarżącej z przedmiotowej opłaty. W ocenie organu, sytuacja strony nie jest szczególnie trudna. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 18.06.2024 r. wynikało, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, utrzymuje się z dochodu, który za maj 2024 r. wyniósł [...] zł - zgodnie z przedstawionym angażem z dnia 9.05.2024 r. obecne wynagrodzenie brutto strony oscyluje wokół kwoty [...]zł. Problemy zdrowotne i finansowe skarżącej nie są na tyle dotkliwe, że uniemożliwiałyby ponoszenie opłat za pobyt córki w domu pomocy społecznej. Wydatki przedstawione przez stronę, jak opłaty telekomunikacyjne, za energię, czy nawet związane z koniecznością spłaty kredytu za mieszkanie, nie należą do wydatków szczególnych, gdyż są ponoszone przez większość innych rodzin. Ponadto, w zestawieniu z wynagrodzeniem pobieranym przez stronę, ponoszone wydatki nie stanowią nadmiernego obciążenia uniemożliwiającego ponoszenie opłaty za pobyt córki w domu pomocy społecznej w wysokości określonej w decyzji. Skarżąca nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Organ stwierdził, że wymienione przez stronę schorzenia nie uniemożliwiają jej wykonywania pracy zawodowej. W ocenie organu, okoliczności te nie wpływają na finansowe możliwości strony w partycypowaniu w kosztach utrzymania córki w DPS. Organ I instancji wyjaśnił również, że fakt nieutrzymywania kontaktów z córką nie ma wpływu na obowiązek ponoszenia opłaty za jej pobyt w DPS. Zdaniem organu I instancji, zastosowanie zwolnienia w postaci odpłatności w wysokości [...] zł godziłoby w interes społeczny. Bezpodstawnie przerzucałoby bowiem na ogół społeczeństwa koszty utrzymania córki skarżącej w DPS, przenosząc część opłaty obciążającej stronę na gminę. Wskazał, że ustawodawca nie uzależnił obowiązku ponoszenia opłat przez krewnych (wstępnych i zstępnych) od okoliczności subiektywnych, takich jak wzajemne stosunki w rodzinie. Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzuciła organowi nierozważenie w sposób prawidłowy zebranego materiału dowodowego. Podkreśliła swoją trudną sytuację finansową i rodzinną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wydało w dniu 14 stycznia 2025 r. decyzję nr SKO.4110.2136.2024, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść art. 61 ust.1, ust. 2, ust. 2d, ust. 2e, ust. 2f u.p.s. Wskazał, że przepisy u.p.s. określają krąg osób, w stosunku do których można orzec o obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu opieki społecznej, z którego wynika kolejność, w jakiej wymienione osoby ponoszą odpłatność za ten pobyt. O regule kolejności nie ma mowy w sytuacji wystąpienia obowiązku ponoszenia opłat przez kilkoro zstępnych. Każdy z nich ma taki sam obowiązek ponoszenia opłat, a jedynie różnicować ich może kryterium dochodowe. W sytuacji, gdy występują w sprawie zstępni, którzy potencjalnie mogą być obciążeni kosztami opłat, to organ winien prowadzić postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty na pobyt. Ustalając wysokość opłaty w drodze decyzji organ ma uwzględnić dwojakiego rodzaju ograniczenia: po pierwsze, ograniczenia dochodowe, nawiązujące do kryterium dochodowego, po drugie, "możliwości", o których mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., przez które należy rozumieć zdolność do ponoszenia obciążeń finansowych związanych z pobytem krewnego w DPS, w perspektywie sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej zobowiązanego. Wysokość opłaty za pobyt w DPS jest skonkretyzowana indywidualnie wobec każdej osoby zobowiązanej. Przed wydaniem decyzji organ winien zaproponować stronie zawarcie umowy, i aby udowodnić, że taka okoliczność miała miejsce, organ winien zgromadzić na potwierdzenie tego faktu stosowne dowody. Prawidłowy sposób ustalenia opłaty winien polegać na obliczeniu wysokości dochodu na osobę w rodzinie podmiotu zobowiązanego w sposób określony w art. 6 pkt 3 u.p.s., tj. przez podzielenie sumy dochodów członków rodziny przez ilość członków rodziny, a następnie odjęciu od tej kwoty sumy odpowiadającej 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wynik powyższego działania matematycznego (o ile stanowi liczbę dodatnią) stanowić będzie górną granicę opłaty jaką obciążyć można daną osobę zobowiązaną. Organ odwoławczy podał, że ustawodawca przewidział możliwość całkowitego, bądź częściowego zwolnienia z opłaty zgodnie z art. 64 u.p.s. Wskazał również, że w aktualnym stanie prawnym istnieje możliwość orzekania o zwolnieniu od opłat łącznie z ustaleniem tej odpłatności, o ile strona złoży w tym zakresie stosowny wniosek na tym etapie postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że jedną z zasad wyrażonych w ustawie o pomocy społecznej jest także zasada finansowania pomocy społecznej ze środków publicznych. Państwo i samorządy terytorialne nie tylko mają obowiązek wykonywania zadań pomocy społecznej, ale muszą również ponosić związane z tym obciążenia finansowe. Jest to jedna z podstawowych cech odróżniających pomoc społeczną od ubezpieczeń społecznych, które w znacznej części finansowane są ze składek. Uzupełnieniem powyższej zasady jest zasada odpłatności, określająca udział beneficjentów w pokrywaniu kosztów świadczeń pomocy społecznej. Obowiązki rodzinne wyprzedzają zatem powinności Państwa. Jeżeli istnieją osoby, które zgodnie z obowiązkiem alimentacji mogą dostarczyć osobie potrzebującej niezbędnych środków utrzymania, to ich powinności wyprzedzają świadczenia z pomocy społecznej. Decydujące znaczenie przy ustalaniu odpłatności ma sytuacja finansowa zobowiązanego, której ustalenie odpłatności za pobyt członka rodziny możliwe jest nie tylko na przyszłość, ale i z datą wsteczną. Brak jest przy tym jakichkolwiek racjonalnych podstaw do przerzucania na organy Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, których odpowiedzialność jest tylko subsydiarna, ciężaru utrzymywania osób korzystających z prawa pobytu w domach pomocy społecznej, w sytuacji istnienia osób zobowiązanych do ich utrzymywania w pierwszej kolejności, których sytuacja materialna pozwala na ponoszenie takich kosztów. Organ odwoławczy podał, że w przypadku odmowy zawarcia umowy przez krewnego zobowiązanego do ponoszenia opłaty, wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w DPS ustala w drodze decyzji organ gminy. Wymaga to ustalenia nie tylko sytuacji dochodowej zobowiązanego, ale również jego "możliwości", przez które należy rozumieć zdolność do ponoszenia obciążeń finansowych związanych z pobytem krewnego w DPS, w perspektywie sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej zobowiązanego. Organ odwoławczy wskazał, że wywiad środowiskowy jest szczególnego rodzaju środkiem dowodowym służącym ustaleniu okoliczności mających bezpośredni wpływ na ustalenie m.in. obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w DPS. Organ odwoławczy podał, że koszt pobytu w DPS w Rejowcu wynosi [...] zł miesięcznie. Córka skarżącej na czas wydania decyzji organu I instancji ponosi odpłatność w wysokości 70% swojego dochodu, tj. [...] zł, która nie pokrywa pełnego kosztu utrzymania mieszkańca domu. Różnica między kosztem utrzymania mieszkańca ([...] zł), a odpłatnością wpłacaną przez córkę skarżącej ([...] zł) wynosi [...] zł. Ustalając możliwości finansowe rodziców organ I instancji podzielił kwotę różnicy na połowę przyjmując, że po [...] zł wpłacać będzie zarówno B. P. (decyzja z dnia 17.09.2024 r. nr [...]) oraz skarżąca. Skarżąca odmówiła podpisania umowy z organem I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że łączny dochód skarżącej miesięcznie wynosi [...] zł (skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo). Obciążenia finansowe wynoszą: kredyt [...] zł, leki [...] zł, energia [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, czynsz [...] zł, opłata za tv + Internet [...] zł, PZU [...] zł, dojazdy do pracy [...] zł, OC [...] zł. Skarżąca posiada lokal mieszkalny własnościowy, działkę rekreacyjną 600 m˛, samochód osobowy Toyota Yaris - rocznik 2011. Skarżąca przedłożyła: zaświadczenie z 28.08.2024 r. lekarza rodzinnego o stanie zdrowia, z którego wynika, że choruje przewlekle na ucisk korzeni nerwów rdzeniowych; wyniki badań RTG z 4.04.2019 r. stawów kolanowych potwierdzających nieznaczne przewężenie szpar stawowych; wynik badania z 21.11.2022 r. kości udowej z rozpoznaniem osteoporozy, co według niej uzasadniało konieczność leczenia i rehabilitacji. Skarżąca cierpi też na insulinoodporność i ma problemy z gospodarką hormonalną. Podała również, że wspólnie z siostrą opiekuje się 90-letnią schorowaną mamą. Ponadto do 2023 r. opiekowała się, wychowywała i kształciła syna do czasu ukończenia przez niego studiów w czasie trwania, których miał on wypadek, co wymagało znacznej pomocy z jej strony. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że opłata za pobyt córki w DPS została należycie ustalona w zgodzie obowiązującymi przepisami i brak było podstaw do częściowego zwolnienia strony z ponoszenia tej opłaty. Sytuacja majątkowa skarżącej jest dobra i w ocenie organu, brak jest przeszkód aby mogła uiszczać opłatę za pobyt córki w DPS bez uszczerbku dla własnych finansów. Organ odwoławczy podał, że każda rodzina musi opłacać czynsz, rachunki za energię i prąd, ponosić koszty wszelkiego rodzaju ubezpieczeń, nabywać żywność, leki, kontrolować stan zdrowia, spłacać jakieś kredyty. Pomoc w sprawowaniu opieki nad matką, czy też pomoc synowi nie jest czymś wyjątkowym, ponieważ na większości osób spoczywają pewne obowiązki rodzinne i alimentacyjne, więc i w tym zakresie sytuacja strony nie różni się zbytnio od innych rodzin. Ponadto wskazane przez skarżącą okoliczności zdrowotne nie wykluczyły jej z życia zawodowego. Zwolnienie może przysługiwać osobie, gdy koszty jej utrzymania uniemożliwiają ponoszenie opłaty, a taka sytuacja nie wystąpiła w przypadku strony. Skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję i wskazała na rażące naruszenie obowiązków rodzinnych przez córkę, która zerwała rodzinne więzi z nią i bratem. Skarżąca opisała niewłaściwe zachowania córki względem niej. Wskazała, że podjęła kroki w celu rozwiązania stosunku przysposobienia. Podniosła również, że z uwagi swoją sytuację majątkową nie jest w stanie uiszczać kwoty, ujętej w decyzji bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny na dowód czego przedstawiła wyliczenie ponoszonych przez siebie wydatków. Według skarżącej, organ nie dokonały prawidłowej analizy zebranego materiału dowodowego w zakresie sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji oraz o częściowe zwolnienie jej z obowiązku wnoszenia przedmiotowej opłaty, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje: Spór dotyczy odmowy zwolnienia skarżącej przez organ z części opłat za pobyt córki w DPS. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.s., obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Stosownie do 61 ust. 2 u.p.s., opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2. W przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 (art. 61 ust. 2d u.p.s.). W przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (art. 61 ust. 2e u.p.s.). Wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, o której mowa w ust. 2e, ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia (art. 61 ust. 2f u.p.s.). Na podstawie art. 64 u.p.s., osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli: 1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce; 2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych; 3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia; 4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko; 5) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu; 6) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu; 7) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty. Zgodnie z art. 64a u.p.s., osobę obowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty, na jej wniosek, pod warunkiem że przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu tego mieszkańca władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona lub prawomocne orzeczenie sądu o skazaniu tego mieszkańca za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego popełnione na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, jej zstępnego, małoletniego lub pełnoletniego nieporadnego ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny rodzeństwa lub jej rodzica, chyba że skazanie uległo zatarciu. Zwolnienia te obejmują zstępnych osoby zwolnionej z opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej. Z akt wynika, że pomiędzy skarżącą a A. P., która przebywa w DPS trwa nadal stosunek przysposobienia. Przedmiotową opłatą obciążona została skarżąca i jej były mąż. Skarżąca odmówiła podpisania umowy z Gminą odnośnie ponoszenia kosztów opłaty za pobyt córki w DPS, prawidłowo zatem organ wszczął postępowanie w zakresie ustalenia tej opłaty w drodze decyzji. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, organ ustalił zatem ww. opłatę w oparciu o art. 61 ust. 2 pkt 2 lit.a w zw. z ust. 2e i 2f. u.p.s. W ocenie Sądu, było to działanie prawidłowe. Odrębną kwestią jest przyznanie przez organ stronie prawa do całkowitego lub częściowego zwolnienia z ponoszenia przedmiotowej opłaty. Przyjmuje się, że istnieje możliwość rozpoznania wniosku strony o zwolnienie jej z należnych opłat złożonego w toku postępowania o ustalenia ww. opłat. Organ jest wówczas zobowiązany do orzeczenia o zwolnieniu z opłat w decyzji ustającej ich wysokość. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W toku postępowania administracyjnego skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wykazujących rażące naruszenie przez córkę obowiązków rodzinnych, w tym prawomocnych orzeczeń sądu dotyczących skazania córki za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego popełnione na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, które organ zobowiązany byłby wziąć pod uwagę przy rozpoznaniu wniosku skarżącej o zwolnienie z ww. opłat. Brak było zatem do zastosowania przez organ art. 64 pkt 7 i art. 64a u.p.s. Wniosek skarżącej o zwolnienie z opłaty organ rozpoznawał na podstawie art. 64 pkt 2 u.p.s., analizując jej sytuację finansową i osobistą, którą ocenił jako dobrą. Ponoszone przez skarżącą wydatki nie odbiegają od wydatków ponoszonych przez inne osoby. Według organów, nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zwolnienie skarżącej z ponoszenia ww. opłaty. Wskazać należy, że decyzja w przedmiocie zwolnienia z opłat jest tzw. decyzją uznaniową. Uznanie administracyjne polega na tym, że przed wydaniem decyzji, organ winien zbadać i wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, które mogą mieć dla sprawy istotne znaczenie. Motywy decyzji o charakterze uznaniowym nie mogą być bowiem dowolne, muszą mieć związek ze sprawą oraz opierać się na przesłankach o charakterze prawnym. Uprawnienie do działania w ramach uznania administracyjnego oznacza, że na gruncie analizowanego przypadku, do uznania organu pozostawiono stwierdzenie istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi w postaci zwolnienia. Zgodnie z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku rozstrzygania sprawy administracyjnej organ wydający orzeczenie, także w swych motywach musi uwzględniać obowiązujący porządek prawny. Swoboda uznania organu administracji jest ograniczona tym, że organ stosujący prawo jest zobowiązany mieć na względzie w toku postępowania "interes społeczny i słuszny interes obywateli", o których mowa w art. 7 k.p.a. (por. Janusz Borkowski [w:] Barbara Adamiak Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2011, str. 396-397). Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia również organu od obowiązku przeprowadzenia postępowania w prawidłowy sposób. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wydanie decyzji musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych. Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim ocena, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje natomiast prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wybór rozstrzygnięcia wymyka się kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach celowościowych, rzetelnościowych, gospodarnościowych i innych tego typu determinantach pozaprawnych. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organ nie przekroczył granic swobodnego uznania. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego, ani materialnego. Posiada uzasadnienie faktyczne i prawne. Okoliczność, że skarżąca oczekiwała innego rozstrzygnięcia nie świadczy o naruszeniu przepisów przez organ. Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nadmienić należy, że w przypadku zmiany okoliczności faktycznych (np. pogorszenia się stanu zdrowia, utraty pracy, rozwiązania przysposobienia, innych ważnych powodów) skarżąca może wystąpić do organu z odpowiednim wnioskiem. Mając na uwadze powyższe. Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.