II OZ 882/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 24/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. P. i H. P. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2023 r. nr 1162/2024 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 24/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku. W uzasadnieniu Sąd podał, że w jego ocenie, w realiach niniejszej sprawy wnioskodawca nie wykazał wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania. Skarżące wskazały jedynie, że koszty wykonania aktu są znaczne, tymczasem wydatek ten może okazać się zbędny w sytuacji, gdy skarga zostanie uwzględniona. Nie wskazano przy tym jakie to wysokie koszty wiążą się z wykonaniem postanowienia, nie oszacowano ich nawet w przybliżeniu. Nie wskazano również jaka jest sytuacja finansowa strony skarżącej i jak poniesienie takich kosztów mogłoby na nią wpłynąć, w odniesieniu do przesłanki wystąpienia znacznej szkody. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. P., wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Żaląca podniosła, że wykonanie dokumentacji legalizacyjnej spowoduje znaczne straty materialne po stronie żalącej i strata ta może okazać się nieodwracalna, a przy tym zupełnie niepotrzebna. Strona podniosła, że utrzymuje się z wykonywania zawodu nauczyciela, natomiast koszt dokumentacji mieści się w przedziale od pięciu do piętnastu tysięcy złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). W orzecznictwie NSA powszechnie wskazuje się, że wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w istocie może stanowić przyzwolenie na dalsze prowadzenie prac, mimo stwierdzonej samowoli budowlanej. Działanie takie stałoby w oczywistej sprzeczności z regulacją Prawa budowlanego dotyczącą czasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych (por. postanowienia NSA: z 28 sierpnia 2024 r., II OZ 430/24; z 7 lipca 2024 r., II OZ 397/24; z 21 kwietnia 2022 r., II OZ 228/22). Powyższe oznacza, że podstawa do wstrzymania wykonania takiego aktu musi być jeszcze bardziej rygorystyczna niż ogólne zasady wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej muszą przekraczać zwykły zakres szkody wynikający z wykonania zaskarżonego aktu - co w niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało wykazane. Samo wykonanie dokumentacji na koszt strony postępowania nie może być uznane za skuteczny argument, bowiem prowadziłoby do konieczności automatycznego wstrzymania wszystkich postanowień wydanych w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do kosztów takiej dokumentacji Sąd nie posiada żadnych danych, które obrazowałyby rzeczywistą sytuację w sprawie. Strona oświadczyła jedynie, że utrzymuje się z wykonywania zawodu nauczyciela. Z tej informacji nie wynika jakie są średnie dochody żalącej ani czy posiada ona oszczędności umożliwiające jej pokrycie kosztów dokumentacji, których wysokość – na co należy zwrócić uwagę – strona oparła na podstawie wiadomości z Internetu i analizy wśród bliżej nieokreślonych lokalnych architektów. W orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślano, że rolą sądu nie jest wyręczanie strony w uprawdopodobnieniu przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.