II OZ 900/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 maja 2025 r. sygn. akt II SAB/Gd 14/25 o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi A.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie w sprawie robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt II SAB/Gd 14/25 zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi A.M. (dalej: "skarżący") na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie (dalej: PINB) w sprawie robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący pismami z dni: 17 października 2024 r. i z 23 grudnia 2024 r. zwrócił się o podjęcie działań kontrolnych i nadzorczych w sprawie zmniejszenia obszaru biologicznego, budowy zapór wodnych i osuwiskowych i zwiększenia zagrożeń stanu środowiska na działkach nr [...] i [...] (przed podziałem stanowiących działkę nr [...]) w [...], gm. [...]. W piśmie z dnia 13 stycznia 2025 r. PINB poinformował skarżącego, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego ramach nadzoru budowlanego w trybie art. 48 i art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, ze zm.) w sprawie umniejszenia obszaru biologicznego, budowy zapór wodnych i osuwiskowych i zwiększenia zagrożeń stanu środowiska na wskazanych działkach, ponieważ zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. Utwardzenie powierzchni gruntu na działce budowlanej również nie wymaga ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 4 pkt 4 Prawa budowlanego). Sąd pierwszej instancji wskazał, że po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 24 lutego 2025 r., na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 w związku z art. 264 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), wniósł o podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały wyjaśniającej: "Czy z uwagi na dyspozycję art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, ze zm.) możliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego na wniosek podmiotu, który żąda od organu podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny ?". W przypadku negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie, Prezes NSA wniósł o wyjaśnienie: "Czy organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, obowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, czy też wystarczającym jest poinformowanie pismem wnioskodawcy o podjętych działaniach ?". Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt II OPS 2/25 i wyznaczono skład siedmiu sędziów do rozpoznania sprawy. Zatem, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zawiesił postępowanie z urzędu, bowiem rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym o sygn. akt II OPS 2/25 w zakresie postawionych pytań prawnych. Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 7 maja 2025 r. wniósł skarżący domagając się uchylenia powyższego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przez odesłanie zawarte w art. 193 zdanie pierwsze in principio P.p.s.a. przywołany przepis stosuje się odpowiednio do postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że odpowiedź na postawione przez Prezesa NSA pytania prawne jest istotna dla oceny, czy zaistniał stan bezczynności w sprawie. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyjaśnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny wskazanych przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych. W szczególności kluczową kwestią w sprawie jest zagadnienie związane z możliwością wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego na wniosek podmiotu, który żąda od organu podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny oraz forma prawna poinformowania o braku takiej możliwości. W efekcie należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że od rozstrzygnięcia tego zagadnienia prawnego zależy rozpoznanie skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.