III OSK 961/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-06-17

Skład orzekający: sędzia NSA Piotr Korzeniowski, sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka ponosi odpowiedzialność za opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, jeśli złożyła wniosek o nowe pozwolenie przed wygaśnięciem poprzedniego, a nowe pozwolenie zostało wydane po wygaśnięciu starego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka ponosi odpowiedzialność za opłatę podwyższoną. Sąd stwierdził, że spółka, składając wniosek o nowe pozwolenie wodnoprawne tuż przed wygaśnięciem poprzedniego, powinna była przewidzieć możliwość opóźnienia w jego wydaniu i wystąpić o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Brak takiego wniosku oraz fakt poboru wód bez wymaganego pozwolenia uzasadniają nałożenie opłaty podwyższonej.
Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. złożyła wniosek o nowe pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych przed wygaśnięciem poprzedniego, jednak nowe pozwolenie zostało wydane dopiero po jego wygaśnięciu. W okresie między wygaśnięciem starego a wydaniem nowego pozwolenia, spółka pobierała wody podziemne. Dyrektor Zarządu Zlewni nałożył na spółkę opłatę podwyższoną za ten okres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki na tę decyzję. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne nieuwzględnienie okoliczności uzasadniających miarkowanie lub odstąpienie od opłaty podwyższonej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od M. sp. z o.o. na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 796/21 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 6 sierpnia 2021 r. nr 65/D/ZUO/2021 w przedmiocie opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od M. sp. z o.o. z siedzibą w C. na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 16 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Lu 796/21 po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. (dalej: spółka, skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ, Dyrektor Zarządu Zlewni) z 6 sierpnia 2021 r. nr 65/D/ZUO/2021 w przedmiocie opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z 6 sierpnia 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni określił spółce opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych za I kwartału 2021 r. (od 1 stycznia 2021 r. do 20 stycznia 2021 r.). W skardze na opisaną decyzję, spółka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy zasadnie organ określił skarżącej spółce opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych za I kwartału 2021 r. (od 1 stycznia 2021 r. do 20 stycznia 2021 r.) dokonywany bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji, gdy skarżąca spółka w dniu 27 listopada 2020 r., tj. przed wygaśnięciem poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego, złożyła wniosek o wydanie nowego pozwolenia i pozwolenie to zostało wydane 29 grudnia 2020 r. i zaczęło obowiązywać od 21 stycznia 2021 r. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie zaszła taka okoliczność, która przy zastosowaniu norm konstytucyjnych sprzeciwiałaby się określeniu stronie skarżącej podwyższonej opłaty. Przede wszystkim nie można bowiem w okolicznościach rozpatrywanej sprawy uznać, że wniosek skarżącej został złożony z wyprzedzeniem, które umożliwiłoby organowi nie tylko wydanie decyzji przed wygaśnięciem poprzedniego pozwolenia (co też nastąpiło), lecz wprowadzenie go do obrotu prawnego. Jednocześnie nie można także przyjąć, że przyczyną zaistniałej sytuacji była tylko i wyłącznie opieszałość organu, na co cały czas wskazuje skarżąca spółka. Zdaniem Sądu I instancji, spółka występując z wnioskiem właściwie tuż przed końcem upływu ważności pozwolenia wodnoprawnego, mogła i - co więcej jako podmiot zawodowo zajmujący się przedmiotową materią - powinna przewidzieć, że ostateczne zakończenie postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego może nie zakończy się w oczekiwanym terminie. W skardze kasacyjnej spółka, reprezentowana przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 i 2 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.), zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając mu: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania: a. art. 189d pkt 4-5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.: dalej: k.p.a.) w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a, ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.; dalej: p.w.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. - przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające miarkowanie lub odstąpienie od opłaty podwyższonej, tj. w szczególności okoliczności wystąpienia przez spółkę z wnioskiem o wydanie nowej decyzji w faktycznie najkrótszym możliwym terminie i ponad miesiąc przed zakończeniem obowiązywania dotychczasowego pozwolenia, okoliczności wydania decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego przez organ przed upływem okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia oraz okoliczności rozpoznania odwołania od decyzji wniesionego przez podmiot nieposiadający legitymacji do jego wniesienia, a w konsekwencji, że skarżąca kasacyjnie w znikomym stopniu przyczyniła się do długości okresu, w którym pobierała wody podziemne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego; b. art. 189d pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a, p.w. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające miarkowanie lub odstąpienie od opłaty podwyższonej, tj. okoliczności, że zaprzestanie działalności zaopatrywania ludności w wodę pitną byłoby niezgodne z ważnym interesem publicznym, faktu że działanie skarżącej kasacyjnie nie wywołało szkody dla środowiska jako wartości chronionej, oraz okoliczności zaprzestania naruszenia prawa przez skarżącą kasacyjnie poprzez wystąpienie z wnioskiem o wydanie i uzyskanie nowej decyzji w faktycznie najszybszym możliwym terminie; c. art. 189d pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a, p.w. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające miarkowanie opłaty podwyższonej, w tym okoliczności podnoszonych przez skarżącą kasacyjnie w toku postępowania, tj. okoliczności, że przez ponad 30 lat skarżąca kasacyjnie nie naruszała przepisów skutkujących nałożeniem opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego; 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: a. art. 108 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. - przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że klauzulę natychmiastowej wykonalności decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego nadaje się wyłącznie na wniosek, podczas gdy przesłanką jej nadania był ważny interes społeczny (a nie interes strony), którą organ administracji publicznej bierze pod uwagę z urzędu - co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż Sąd przyjął, że brak nadania klauzuli natychmiastowej wykonalności wynikał z braku w jego ocenie obligatoryjnego wniosku strony, a w konsekwencji nie jest to okoliczność uzasadniająca miarkowanie opłaty podwyższonej, co poskutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku; b. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. - przez zaniechanie zbadania i rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego pod względem tego, czy okoliczności podnoszone przez skarżącą kasacyjnie w skardze uzasadniały miarkowanie lub odstąpienie od wymierzenia opłaty podwyższonej poprzez pominięcie twierdzeń i dowodów podniesionych przez skarżącą kasacyjnie - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd I instancji uchylił się od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego rozpatrzenia znajdującego się w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji przyjął niezasadnie, że okoliczności podnoszone przez spółkę pozostają bez wpływu na fakt wymierzenia opłaty podwyższonej, co poskutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku; c. art. 141 § 4 p.p.s.a. - przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku polegające poprzez lakoniczne wskazanie podstaw prawnych wydanego rozstrzygnięcia w sporządzonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uzasadnieniu, w szczególności niewskazanie dlaczego, w ocenie Sądu, okoliczności podnoszone przez skarżącą kasacyjnie w toku postępowania nie stanowią okoliczności uzasadniających miarkowanie lub odstąpienie od opłaty podwyższonej. Mając na uwadze powyższe zarzuty: na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, i c, p.p.s.a. - wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty przez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organu oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy, tj. poprzez odstąpienie od wymierzenia opłaty podwyższonej, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. - wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, na podstawie art. 179a p.p.s.a. - wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz z orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego przez Sąd I instancji z uwagi na to, iż podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Jednocześnie, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., złożono oświadczenie, że skarżący kasacyjnie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Zarządu Zlewni, reprezentowany przez r.pr., wniósł o: 1) oddalenie w całości skargi kasacyjnej; 2) zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności co do zasady rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych). Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 2.a. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 108 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. - przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że klauzulę natychmiastowej wykonalności decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego nadaje się wyłącznie na wniosek, podczas gdy przesłanką jej nadania był ważny interes społeczny (a nie interes strony), którą organ administracji publicznej bierze pod uwagę z urzędu, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż Sąd przyjął, że brak nadania klauzuli natychmiastowej wykonalności wynikał z braku w jego ocenie obligatoryjnego wniosku strony, a w konsekwencji nie jest to okoliczność uzasadniająca miarkowanie opłaty podwyższonej, co poskutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że zgodzić należy się z Sądem I instancji, że spółka ponosi pełną odpowiedzialność za nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dopiero w dniu 21 stycznia 2021 r., a nie w dacie wydanie decyzji (29 grudnia 2020 r.), co uchroniłoby ją od konsekwencji finansowych określonych zaskarżoną decyzją. Organ prowadząc postępowanie nie analizuje bowiem konsekwencji nieudzielenia pozwolenia wodnoprawnego, nie posiada wiedzy w zakresie potrzeb i możliwości technicznych spółki w zakresie zapewnienia ciągłości dostaw wody dla mieszkańców. Co więcej, organ nie może ponosić odpowiedzialności za fakt, że podmiot swoim działaniem lub zaniechaniem może doprowadzić do sytuacji zaprzestania dostaw wody dla mieszkańców. Ma rację Sąd I instancji, że spółka powinna ocenić czy brak pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód i zaprzestanie poboru wody stanowi zagrożenie dla wypełnienia obowiązków, które na niej ciążą. Dlatego to spółka powinna przywołać wszystkie przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i wystąpić o nadanie decyzji takiego rygoru, tym bardziej mając na uwadze datę wystąpienia z wnioskiem o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że skarżąca spółka mając natomiast świadomość zbliżania się do końca pozwolenia wodnoprawnego oraz tego, że korzystanie z usług wodnych bez pozwolenia wodnoprawnego grozi podwyższonymi opłatami, na żadnym etapie postępowania nie podnosiła o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z takim wnioskiem spółka wystąpiła dopiero 21 stycznia 2021 r. i w tym dniu wniosek ten został przez organ uwzględniony stosownym postanowieniem. Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2.b. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. - przez zaniechanie zbadania i rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego pod względem tego, czy okoliczności podnoszone przez skarżącą kasacyjnie w skardze uzasadniały miarkowanie lub odstąpienie od wymierzenia opłaty podwyższonej poprzez pominięcie twierdzeń i dowodów podniesionych przez skarżącą kasacyjnie, - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd I instancji uchylił się od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego rozpatrzenia znajdującego się w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji przyjął niezasadnie, że okoliczności podnoszone przez spółkę pozostają bez wpływu na fakt wymierzenia opłaty podwyższonej, co poskutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że Sąd I instancji nie uchylił się od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego rozpatrzenia znajdującego się w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji zasadnie uznał, że okoliczności podnoszone przez Spółkę pozostają bez wpływu na fakt wymierzenia opłaty podwyższonej. W trafnej ocenie Sądu I instancji, spółka występując z wnioskiem właściwie tuż przed końcem upływu ważności pozwolenia wodnoprawnego, mogła i - co więcej jako podmiot zawodowo zajmujący się przedmiotową materią - powinna przewidzieć, że ostateczne zakończenie postępowanie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego może nie zakończy się w oczekiwanym terminie. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ administracyjny prowadzący postępowanie jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz podjąć wszelkie starania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania decyzji zgodnej z prawem. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i ocenionego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako niezbędnego warunku wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 k.p.a.). Organ nie naruszył ww. przepisów. Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ nie zwalnia bowiem strony postępowania od współdziałania w jego realizacji. Jest to widoczne zwłaszcza wtedy, gdy dany środek dowodowy pozostaje w wyłącznej gestii strony, zaś dotychczasowe twierdzenia organu mają wystarczające oparcie w już zebranym materiale. W praktyce wynikająca z art. 77 § 1 k.p.a. określana jest mianem zasady koniecznego współdziałania organu i strony w wyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy. Z całą pewnością organy zebrały materiał dowodowy, który był wystarczający i kompletny dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Sąd I instancji zasadnie wskazał, że od momentu wygaśnięcia dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego strona korzystała z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że oceniając zdolność organu do załatwienia sprawy w określonym terminie nigdy nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru, co w szczególności powinna wiedzieć skarżąca spółka. Konieczne jest bowiem uwzględnienie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i faktycznym). Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 2.c. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. - przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku poprzez lakoniczne wskazanie podstaw prawnych wydanego rozstrzygnięcia w sporządzonym przez WSA w Lublinie uzasadnieniu, w szczególności niewskazanie dlaczego, w ocenie Sądu, okoliczności podnoszone przez skarżącą kasacyjnie w toku postępowania nie stanowią okoliczności uzasadniających miarkowanie lub odstąpienie od opłaty podwyższonej. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd I instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Jeżeli wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy, to tym bardziej zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej, której prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organ stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 25 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 273/22). Konfrontując tę część rozważań z treścią zarzutu kasacyjnego i jego uzasadnieniem Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji w prawidłowy sposób ocenił prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organu umożliwiając tym samym przeprowadzenie kontroli zaskarżonego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. W drugiej kolejności wskazać należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt 1. a.b.c. petitum skargi kasacyjnej. Uwzględniając komplementarny charakter tych zarzutów, które wszystkie art. 189d, k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny odniesie do tych zarzutów łącznie. Zarzuty podnoszące naruszenie prawa materialnego sprowadzają się w istocie do podnoszonej przez spółkę i nieuwzględnionej przez organ możliwości miarkowania opłaty podwyższonej. Wyjaśnić należy, że opłata podwyższona, mimo, że może mieć charakter sankcyjny nie jest administracyjną karą pieniężną. W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją z 6 sierpnia 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni określił spółce opłatę podwyższoną, a nie wymierzył spółce administracyjnej kary pieniężnej. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 300 ust. 1 p.w. do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, według którego "Norma z art. 300 ust. 1 Prawa wodnego odsyła do odpowiedniego stosowania działu III Ordynacji podatkowej. Dział III Ordynacji podatkowej nie reguluje przesłanek wymierzenia zobowiązania podatkowego (lub odpowiednio administracyjnej kary pieniężnej) oraz dyrektyw jej wymierzenia. W tym znaczeniu odesłanie do działu III Ordynacji podatkowej nie wyłącza stosowania przepisów działu IVa, k.p.a. dotyczących wymiaru administracyjnej kary pieniężnej do przedmiotowej opłaty podwyższonej. Wyłączenie to wynika natomiast bezpośrednio z przepisów Prawa wodnego. Zasady wymiaru opłaty podwyższonej zostały bowiem wprost wskazane w art. 281 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa wodnego (...)". Brak jest zatem podstaw do stosowania w takim wypadku dyrektyw wymierzania administracyjnej kary pieniężnej z art. 189d pkt 2 i 4 k.p.a., ponieważ te mogą mieć zastosowanie w sytuacji, w której administracyjna kara pieniężna jest ustawowo określana w formie tzw. "widełek", a więc w której organ ma możliwość ustalenia administracyjnej kary pieniężnej w określonej wysokości w ustawowo unormowanym zakresie" (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1524/21). Według M. Mazurkiewicza, technika legislacyjna dotycząca administracyjnych kar pieniężnych bliższa jest prawu daninowemu niż administracyjnemu (Mazurkiewicz: Opłaty i kary pieniężne w systemie ochrony środowiska w Polsce, Wrocław 1986, s. 107-109. Również J. Małecki zalicza kary pieniężne do instytucji prawnofinansowych (Por. J. Małecki: Prawnofinansowe instrumenty ochrony i kształtowania środowiska, Poznań 1982, s. 22). J. Małecki opiera na specyficznej konstrukcji sankcji finansowej. Gdy zatem zakres przedmiotowy podlegający sankcji jest normatywnie ukształtowany we wskazany sposób, można mówić o występowaniu instytucji sankcji prawnofinansowej niezależnie od gałęzi prawa. W niniejszej sprawie organ decyzją działając na podstawie art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1 i art. 273 ust. 6, art. 280 pkt 1 lit. a w zw. z art. 281 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 i 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.) - określił spółce opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych za I kwartału 2021 r. (od 1 stycznia 2021 r. do 20 stycznia 2021 r.). W niniejszej sprawie brak było zatem podstaw do stosowania dyrektyw wymierzania administracyjnej kary pieniężnej z art. 189d pkt 2 i 4 k.p.a. Wobec powyższego skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło