II SAB/Wa 175/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P. W. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w kwocie 1000 (słownie: tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz P. W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił Prezydentowi Miasta P., zwanemu dalej "organem", bezczynność przy rozpatrywaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej - sformułowanego w piśmie z [...] listopada 2024 r. W skardze zarzucono organowi naruszenie: - art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) - poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej, względnie odmowę jej udostępnienia ze względów nieprzewidzianych w ustawie, - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o informacji" - poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wniesiono o: - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku bądź stwierdzenie, że dopuścił się on bezczynności, oraz że miała ona postać rażącego naruszenia prawa, - wymierzenie organowi grzywny w wysokości nie mniejszej niż 1 650 zł – 50 zł za każdy dzień bezczynności od dnia upływu terminu na rozpoznanie wniosku (20 listopada 2024 r.) do dnia wniesienia skargi. W uzasadnieniu skargi wskazano: - [...] listopada 2024 r. Wnioskodawca zwrócił się do organu - za pośrednictwem poczty elektronicznej - o udostępnienie informacji publicznej: "1) Czy organy miasta P. (w tym Rada Miasta lub Prezydent Miasta) zasięgali lub przygotowywali opinie lub analizy, względnie konsultowały się z innymi podmiotami, w przedmiocie zgodności lub niezgodności z prawem konkurencji lub regułami pomocy publicznej wniesienia do spółek Sekcja Piłki Ręcznej – [...] S.A. oraz [...] S.A. (obie z siedzibą w P.) wkładów pieniężnych z zasobów miasta z przeznaczeniem na podwyższenie kapitałów zakładowych tych spółek? 2) W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1, w jakiej formie udzielane lub przygotowywane były te opinie, analizy lub konsultacje i kto był ich autorem? 3) W przypadku, gdy treść opinii, analiz lub konsultacji, o których mowa w pkt 2, zostały utrwalone, chociażby w części, na piśmie - treść tych informacji.", - [...] listopada 2024 r. Wnioskodawca otrzymał skan pisma organu; w piśmie autor informuje: - "przekazywanie środków finansowych [...] do spółek [...] S.A. i Sekcja Piłki Ręcznej [...] S.A. jest realizacją uchwał budżetowych podejmowanych w tym zakresie przez Radę Miasta P."; - ,,[w]sparcie finansowe działalności ww [...] spółek odbywa się na podstawie analizy wyników ekonomiczno-finansowych spółek i w dużej mierze służy realizacji istotnych celów [...] jakimi są promocja miasta, kultury fizycznej, sportu i aktywnego stylu życia dla mieszkańców miasta [...] a także organizacji możliwości rozwoju sportowego dla dzieci i młodzieży"; - ,,[w]iele spółek sportowych w całej Polsce wspieranych jest przez jednostki samorządu terytorialnego z uwagi na fakt, iż nie spełniają zasad finansowania", - tego samego dnia, na adres poczty elektronicznej nadawcy pisma oraz na adres ogólny - służący kierowaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej – Wnioskodawca skierował wiadomość: "Dziękuję za przekazane pismo [...], jednak w żadnym stopniu nie odpowiada ono na mój wniosek z dnia [...] listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przypominam, że pytałem w nim o formę i treść opinii dotyczących zgodności dekapitalizowania dwóch spółek z regułami pomocy publicznej i prawem konkurencji.[...]", - do dnia złożenia skargi (datowana [...] grudnia 2024 r.) Wnioskodawca nie otrzymał żadnej innej korespondencji ze strony organu, - lektura pisma z [...] listopada 2024 r. wskazuje, że nie stanowi ona odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; organ nie udostępnił jakiejkolwiek informacji wskazanej w trzech punktach wniosku: nie poinformował o fakcie i formie zasięgania opinii, analiz lub konsultacji w sprawie objętej wnioskiem, a także nie udostępnił treści ewentualnych opinii analiz lub konsultacji; jego odpowiedź całkowicie rozmija się zatem z treścią wniosku i w jakimkolwiek jej fragmencie nie może być uznana za realizację żądania udostępnienia informacji publicznej z [...] Listopada 2024 r., - w takiej sytuacji organ nie rozpoznał wniosku o dostęp do informacji publicznej w przewidzianym terminie; pozostaje wobec tego w bezczynności, - organ rozmyślnie unika udzielenia wnioskowanej informacji - aby opinia publiczna nie była w stanie ustalić, czy dokapitalizowanie spółek nastąpiło "obiektywnie i w zgodzie z prawem"; organ ma świadomości społecznego zainteresowania przeznaczaniem środków z budżetu Miasta na kluby piłkarskie; próbuje jednak celowo "zamieść sprawę pod dywan"; niezależnie zatem od tego, że organ od ponad miesiąca pozostaje w bezczynności, lekceważąca i wymijająca odpowiedź na wniosek o dostęp do informacji publicznej ma charakter rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano: - skargę jest bezprzedmiotowa albowiem organ - pismem z [...] listopada 2024 r. udzielił Wnioskodawcy odpowiedzi wobec żądania udostępnienia informacji publicznej z [...] listopada 2024 r. i zadane w nim pytania; stanowi to realizację obowiązku udostępnienia informacji publicznej - zgodnie z obowiązującym terminem, - następnie - pismem z [...] stycznia 2025 r. - organ ponownie udzielił pisemnej odpowiedzi na wniosek w tożsamej sprawie (załączono kopie odpowiedzi), - w związku z tym nie jest uprawnione stanowisko Wnioskodawcy, jakoby organ pozostawał bezczynny, - skoro żądane informacje udzielono [...] listopada 2024 r. a następnie [...] stycznia 2025 r., bezprzedmiotowe staje się orzekanie o zobowiązaniu organu do udzielenia informacji zaś postępowanie należy umorzyć – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm). Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności - w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym obowiązany do udzielenia informacji powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź obowiązany podmiot nie dysponuje w ogóle żądaną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny - w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji. Nie budzą wątpliwości istotne okoliczności sprawy. Organ należy do obowiązanych do udzielania informacji publicznej - tak art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji - żądane w pkt 1 i 2 wniosku dane stanowią zaś informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 danego aktu - dotyczą bowiem procedur i warunków rozporządzenia majątkiem publicznym. Wobec skierowania do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ten - w terminie zakreślonym art. 13 ust. 1 ustawy o informacji - udzieli w odpowiedzi. W ocenie Wnioskodawcy jednak jego żądania nie zrealizowano - nie udostępniając wiadomości, o które wnosił. W takiej sytuacji, Sąd nie mógł uwzględnić wniosku organu o umorzenie postępowania – w formie postanowienia - wobec załatwienia sprawy przed wniesieniem skargi. W danym zakresie występuje bowiem spór, czy wniosek w istocie uprzednio zrealizowano. Sprawę należało więc rozpatrzeć, co do meritum - przez wydanie wyroku w myśl art. 132 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasadne są w tym kontekście zarzuty skargi. Wobec poprzedniego przytoczenia ponowne ich powtarzanie nie byłoby zasadne. Sąd stanowisko to przyjmuje za własne. Należy jedynie dodać, że - wbrew wywodom organu – w skierowanym do Wnioskodawcy piśmie z [...] listopada 2024 r. nie zawarto żądanych przezeń informacji. Wniosek w pkt 1 i 2 dotyczył uzyskania wiadomości, czy podjęcie konkretnych rozstrzygnięć, związanych z gospodarowaniem majątkiem publicznym poprzedzone było uzyskaniem określonych opinii, analiz lub konsultacji (przez organ, Radę Miasta bądź inne gremia) i - jeżeli takie zgromadzono - udostępnienia ich treści (tak pkt 3). Informacje tej nie udostępniono, pomimo skierowania przez Wnioskodawcę kolejnego pisma - datowanego [...] listopada 2024 r. Uczyniono to dopiero wobec wniesienia skargi (datowana [...] grudnia 2024 r.) - pismem z [...] stycznia 2025 r. Z jego treści należy wnosić - choć nadal nie wyrażono tego wprost - że przed podejmowaniem rozstrzygnięć nie pozyskiwano żadnych opinii lub analiz. Wskazano mianowicie, że nie było to "koniecznym ani celowym". W takiej sytuacji - w realiach rozpoznawanej sprawy - nie ma znaczenia, czy ewentualne opinie, analizy lub konsultacje w swojej postaci, czy też – wobec wewnętrznego charakteru - stanowiłyby informację publiczną. Gdyby tak nie było, lecz je sporządzono, organ winien byłby także powiadomić o tym stronę. Nie realizując wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie, wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy o informacji - lecz czyniąc to dopiero wobec wniesienia skargi do sądu administracyjnego - organ uchybił wynikającej z danego przepisu powinności i pozostał w bezczynności na dzień wniesienia skargi. Ponieważ jednak powinność udostępnienie informacji zrealizowano przed dniem wyrokowania, Sąd poprzestał na stwierdzeniu pozostawania przez organ w stanie bezczynności. Uchybiając ustalonemu prawem terminowi udostępnienia informacji (reguła z art. 13 ustawy o informacji) ograniczono w danym przypadku także ustawowe - znajdujące także podstawę w Konstytucji RP oraz aktach umów międzynarodowych - prawo do informacji o sprawach publicznych, którego elementem jest także uzyskanie jej w rozsądnym czasie. Wobec powołanych wcześniej uwarunkowań nie można uznać, aby bezczynność organu nie miała charakteru intencjonalnego. Uchybienie ustawowemu terminowi udostępnienia informacji publicznej – pomimo, że bezwzględne przekroczenie terminu 14 dni nie było bardzo znaczne (informacji udzielono przed upływem 2 miesięcy) - należy kwalifikować, jako rażące naruszenie prawa – wobec wystąpienia opisanych już wcześniej warunków. Pomimo, że wniosek był jednoznaczny w swej treści nie udzielono żądanym informacji, mimo dalszych wezwań - aż do dnia wniesienia skargi. Wówczas także nie udzielono odpowiedzi na zadane pytanie wprost lecz jedynie pośrednio. Zasadne są w tym kontekście wywody skargi, że takie działania, mogą służyć zniechęceniu obywateli do wykorzystania, ze - znajdującej podstawę w regule konstytucyjnej - instytucji dostępu do informacji publicznej. Czyniło to także zasadnym wymierzenie organowi grzywny. W ocenie Sądu kwota określona w pkt. 3 orzeczenia, jest wystarczająco dla osiągnięcia zakładanego celu - zdyscyplinowania organu na przyszłość. Sąd nie uwzględnił więc żądania Wnioskodawcy wymierzenia grzywny w większej wysokości. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 4 sentencji - w myśl art. 200 powyższej ustawy. Poniesione koszty stanowił wpis od skargi.