II SA/Kr 1415/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 października 2023 r. nr 776/2023 znak: WOB.7722.69.2023.AJAN w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2023 r. nr 70/2023 wstrzymał D. Sp.z.o.o. jako inwestorowi – prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości M., gmina L. , oznaczony za załączniku graficznym nr 5, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na powyższe postanowienie zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosła D. Sp.z.o.o. w M. oraz M. P.. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 9 października 2023 r. nr 776/2023 znak: WOB.7722.69.2023.AJAN wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 123 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stwierdził, że zażalenie wniesione przez D. Sp.z.o.o. z siedzibą w M. na postanowienie PINB zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowienie PINB zostało skutecznie doręczone adresatowi Spółce D. w dniu 26 stycznia 2023 r. (vide k-22a akt administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru). Tym samym termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 2 lutego 2023 r. (czwartek). Tymczasem zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia D. Sp.z.o.o. złożyła na dzienniku podawczym organu w dniu 23 lutego 2023 r., tym samym uchybiono terminowi do dokonania tej czynności procesowej. Nadmienić należy, że wniosek o przywrócenie terminu złożony razem z zażaleniem załatwiono odmownie z uwagi na brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, albowiem względy organizacyjne przedsiębiorstwa strony, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, nie stanowiły przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć. W związku z odmownym załatwieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia należało wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia – nie ma przy tym wymogu, aby z takim rozstrzygnięciem czekać do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenie terminu. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. P. zarzucając naruszenie: 1/ art. 58 § 1 i 2 K.p.a. przez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 K.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania postanowienia nr 1028/2023 o odmowie przywrócenia terminu; 2/ art. 58 § 1 i 2 K.p.a. przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, mimo że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy skarżący wykazał, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu; 3/ art. 80 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez niego uprawdopodobnione; 4/ art. 7 K.p.a. przez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty, a w konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. W myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Skarżący nie ma bowiem interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia nr 776/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 października 2023 r. o stwierdzeniu wniesienia zażalenia przez D. Sp.z.o.o. z uchybieniem terminu dla dokonania tej czynności procesowej. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał bowiem dwa rozstrzygnięcia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, osobno dla każdej ze stron postępowania: M. P. i spółki D. . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał postanowienie nr 778/2023 z dnia 9 października 2023 r., którym stwierdził, że skarżący wniósł zażalenie na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. z uchybieniem terminu. Natomiast rozpatrywana obecnie skarga dotyczy postanowienia nr 776/2023 Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 października 2023 r., o stwierdzeniu wniesienia przez D. Sp.z.o.o. zażalenia z uchybieniem terminu. Z całą doniosłością podkreślić należy, że sprawa ta nie dotyczy interesu prawnego skarżącego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. np. postanowienie NSA z dnia 2 września 2014 r., sygn. II OZ 819/14). Interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. II GW 13/11; z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. II GW 15/11). Interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym ma ten podmiot, na którego sferę prawną wpłynie w sposób bezpośredni wynik tego postępowania, nie zaś podmiot, dla którego wynik ten z innych powodów ma znaczenie (postanowienie NSA z 13 czerwca 2012 r., sygn. II GZ 196/12). W tej sytuacji skarżący nie ma legitymacji do złożenia niniejszej skargi w rozumieniu art. 50 P.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Dla złożenia skargi do sądu administracyjnego, skarżący musi mieć zatem interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Na koniec wyjaśnić należy, że sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, zgodnie z którym istnienie legitymacji procesowej podlega badaniu przez sąd administracyjny i fakt, że skarżąca spółka nie miała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, że postępowanie to wszczęto z urzędu, że nie miała żadnego interesu prawnego ani w postępowaniu administracyjnym, ani we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, która w ogóle jej nie dotyczyła, jak również w żadnym zakresie nie dotyczy jej interesu prawnego i obowiązku – ma ten skutek, że skarga ulega oddaleniu, a nie odrzuceniu. O tym bowiem, czy wnoszący skargę ma interes prawny, sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi (postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., II FSK 1250/05, i wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., II OSK 1397/09, LEX nr 746508). Por.: T. Woś komentarz do art. 151 teza 6 [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WKP 2016,). W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.