II SAB/Wa 100/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz J. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 30 grudnia 2024 r. do Urzędu Gminy w [...] (dalej jako: organ) za pośrednictwem poczty email wpłynął wniosek J. M. (dalej jako: skarżący) z [...] grudnia 2024r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie informacji na temat działań w zakresie organizacji ruchu na drodze [...] zrealizowanych oraz zaplanowanych od [...] sierpnia 2024 r. oraz elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami. Pismem z 26 stycznia 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu [...] grudnia 2024 r. otrzymał potwierdzenie odczytania wiadomości, a wiec w jego ocenie termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 UDIP, pierwszego dnia roboczego po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli [...] stycznia 2025 r. Skarżący wyjaśnił również, że w tym terminie organ nie udostępnił mi wnioskowanych informacji, ani nie zareagował w jakikolwiek inny sposób przewidziany w UDIP. Organ pismem z [...] stycznia 2025 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego informując go że zmiana organizacji ruchu drogi gminnej nr [...] zostanie przeprowadzona po wykonaniu dokumentacji projektowej i przebudowie ul. [...] w ramach procedury ZRID. Ponadto organ w niniejszym piśmie wskazał, że na dzień sporządzenia pisma nie było możliwości wprowadzenia zmian bez ingerencji w szerokość pasa drogowego, a ponadto poinformował, że Referat Dróg i Mostów na komisji merytorycznej Rady Gminy [...] będzie wnioskował o wprowadzenie przedmiotowej inwestycji do budżetu Gminy. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że skarżący w piśmie z [...] grudnia 2024 r. nie wskazał, że wnosi o udostępnienie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej w związku z czym termin ten nie został dochowany. W związku z powyższym w ocenie organu powinien mieć zastosowanie art. 63 § 1 zd. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) zgodnie z którym: "podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Ponadto wskazał, że podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania". Ponadto organ powołując się na art. 63 § 2 k.p.a. wskazał, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Organ w odpowiedzi na skargę podkreślił również, że pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. Wójt Gminy [...] udzielił odpowiedzi na e-maila skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest zarówno informacji o działalności organów władzy publicznej, jak i treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art.4 ust.1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na błędne przeświadczenie że udostępnił ją w BIP, lub też na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż okolicznością niesporną i nie budzącą wątpliwości Sądu było to, że adresat wniosku jest co do zasady zobowiązany do udostępniania informacji publicznej jak i to, że przedmiotem wniosku była informacja o takim właśnie charakterze. Stąd jej istota na obecnym etapie postępowania sprowadzała się do oceny tego, czy organ rozpoznał wniosek inicjujący postępowanie w jeden z w/w prawem przewidzianych sposobów. W ocenie tut. Sądu na powyższe pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi. Jak wynika z całokształtu dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych organ pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. – a więc już po wywiedzeniu niniejszej skargi - udzielił w całości odpowiedzi na wniosek. W ocenie tut. Sądu powyższe świadczy niezbicie o tym, że organ znalazł się w bezczynności w rozpoznaniu spornego wniosku gdyż nie udzielił stronie żądanych odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni od złożenia wniosku. Na marginesie dodania wymagało to, że co do zasady zrozumiały jest argument organu sformułowany w odpowiedzi na skargę, iż wniosek inicjujący postępowanie winien zawierać wskazanie podstawy prawnej żądania. Byłoby to działanie strony pożądane zarówno ze względu na zasadę ekonomii postępowania administracyjnego jak i wzajemnego szacunku jego stron. Nie mniej jednak w niniejszej sprawie treść wniosku nie nastręcza wątpliwości interpretacyjnych co do jego przedmiotu (dotyczy sprawy stricte publicznej). Biorąc pod uwagę ową okoliczność, jak też brak podniesienia przez organ faktu uczestniczenia przez wnioskodawcę w innych postępowaniach administracyjnych toczących się przed organem (która to okoliczność mogłaby ewentualnie sugerować inny tryb postępowania) przyjąć należało, iż nie występowały w sprawie okoliczności mogące poddawać w wątpliwość publiczny tryb dostępu do żądanych danych. W realiach niniejszej sprawy nie zachodziła natomiast konieczność zobowiązywania pytanego podmiotu do rozpoznania wniosku. Z treści pisma z [...] stycznia 2025 r. skierowanego do wnioskodawcy wynika, iż organ ustosunkował się do żądania strony. Biorąc pod uwagę powyższe, jak też obowiązek czynnego udziału stron w postepowaniu sądowym i fakt niezakwestionowania przez stronę skarżącą otrzymania odpowiedzi na wniosek, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm..). Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.). Organ zareagował na wniosek strony a nic nie wskazuje na to, by końcowa przewlekłość jakiej dopuścił się pytany podmiot wynikała ze złej woli organu a nie z faktu braku wskazania we wniosku podstawy prawnej żądania. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).