II SA/Po 304/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-06-18
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ustalając opłatę zmienną za pobór wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, może ograniczyć się do literalnej wykładni art. 272 ust. 4a Prawa wodnego, czy też powinien uwzględnić przyczyny braku pozwolenia, zwłaszcza gdy podmiot wystąpił o jego wydanie z odpowiednim wyprzedzeniem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej nieprawidłowo zastosował prawo, ograniczając się do literalnej wykładni art. 272 ust. 4a Prawa wodnego. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, iż przyczyny braku pozwolenia mogą mieć znaczenie przy ustalaniu opłaty, szczególnie gdy podmiot wystąpił o wydanie pozwolenia z odpowiednim wyprzedzeniem, a jego brak wynika z przyczyn leżących po stronie organu. Organ powinien zatem indywidualnie ocenić okoliczności sprawy, uwzględniając wykładnię systemową i celowościową, a nie tylko językową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organu ustalającej A. sp. z o.o. opłatę zmienną za pobór wód podziemnych w I kwartale 2024 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Organ ustalił ilość pobranych wód na podstawie maksymalnej technicznej wydajności urządzeń, a nie na podstawie faktycznie zadeklarowanej ilości. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Prawa wodnego i K.p.a., argumentując, że wystąpiła o wydanie pozwolenia z wyprzedzeniem, a brak pozwolenia wynikał z przyczyn leżących po stronie organu. Sąd uchylił decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 117 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Inne z dnia 24 lutego 2025 r., nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za usługi wodne I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Inne na rzecz skarżącego kwotę 117 zł (sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z 24 lutego 2025 r., znak: [...] Inne (dalej: "organ"), działając na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm., dalej jako: "Prawo wodne" ) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 określił A. sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca") opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia wody za pomocą studni [...] na działce o nr ewidencyjnym [...], obręb G., gmina B..
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 4 września 2024 r. do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] Zarządu Zlewni w [...] wpłynęło oświadczenie Skarżącej, w którym została zadeklarowana ilość pobranych wód podziemnych w ilości 2.890 m3 ze studni [...] na działce o nr ewidencyjnym [...], obręb G., gmina B.. Skarżąca pobraną wodę podziemną zakwalifikowała do celów produkcji artykułów spożywczych zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2471, dalej jako "rozporządzenie"), oświadczając równocześnie, że pobrana woda nie podlega żadnym procesom uzdatniania lub podlega wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji albo innym procesom nie wymienionym w pkt. 2-5 (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia - współczynnik różnicujący 2). W ww. oświadczeniu Skarżąca wskazała, że pobór wód odbywał się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego tj. decyzji z 9 kwietnia 2024 r., znak: [...] wydanej przez organ, jednakże pozwolenie to obowiązywało od 14 maja 2024 r., w związku z tym Skarżąca w okresie I kwartału 2024 r. nie posiadała decyzji uprawniającej do korzystania z ww. usługi wodnej.
W związku z powyższym, zawiadomieniem z 28 października 2024 r. organ poinformował Skarżącą, że zostanie przeprowadzona zdalna kontrola gospodarowania wodami, dotycząca korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych. Jednocześnie organ zwrócił się do Skarżącej o przygotowanie i przesłanie następujących informacji:
1. w zakresie maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, poprzez przedstawienie:
a) wykazu instalacji i urządzeń;
b) danych na temat wydajności poszczególnych instalacji/urządzeń oraz informacji o dokumentacji, w której dane te są zawarte;
c) celu poboru wód i sposobu ich uzdatniania;
d) danych z tabliczek znamionowych urządzeń służących do poboru wód (np. pompy), wraz ze zdjęciami tabliczek wykonanych w sposób umożliwiający odczytanie wszystkich zawartych na niej informacji;
e) schematu technologicznego uwzględniającego pobór oraz ewentualne uzdatnianie i włączenie do zbiorczej sieci wodociągowej.
2. Udokumentowanie okresu eksploatacji, dla każdej eksploatowanej instalacji lub urządzenia oddzielnie dla I kwartału 2024 r.
Pismem z 5 listopada 2024 r. Skarżąca przesłała do organu wykaz instalacji i urządzeń oraz dane na temat wydajności poszczególnych instalacji/urządzeń oraz informacje o dokumentacji, w której dane te są zawarte, cel poboru wód i sposób ich uzdatniania.
Na potrzeby ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługę wodną, w toku kontroli ustalono ilość pobranych wód podziemnych (15.120,00 m3), przyjmując maksymalną techniczną wydajność wskazanego przez Skarżącą urządzenia wodnego do poboru wód tj. pompy [...] o mocy 13,3 kW o maksymalnej technicznej wydajności Q = 30m3/h oraz cel poboru (produkcja artykułów spożywczych) i sposób uzdatniania pobranych wód (współczynnik różnicujący - 2), a także okres eksploatacji, tj. faktycznego wykorzystywania urządzeń w I kwartale 2024 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego.
Pismem z 16 grudnia 2024 r. Skarżąca przesłała do organu podpisany protokół z kontroli gospodarowania wodami, dołączając równocześnie uwagi do protokołu.
Informacją kwartalną z 14 stycznia 2025 r. organ ustalił opłatę zmienną w wysokości 2.933,00 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia wody za pomocą studni [...] na ww. działce za okres I kwartału 2024 r.
Pismem z 4 lutego 2025 r. Skarżąca złożyła reklamację, w której zakwestionowała sposób naliczenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia wody za pomocą studni [...]. Ponadto Skarżąca wskazała, że rzeczywisty pobór wody wskazano na składanych oświadczeniach o ilości pobranej wody zgodnie z art. 552 pkt 2b prawa wodnego. Skarżąca wyjaśniła, że formularze były składane w obowiązującym terminie za okres I kwartału 2024 r. na podstawie odczytów wodomierza [...], wobec czego Skarżąca uważa za właściwe naliczenie opłaty zmiennej za podstawie faktycznej ilości pobranej wody. Za I kwartał 2024 r. rzeczywisty pobór wody wyniósł 2.890,00 m3 i zdaniem Skarżącej na jego podstawie należało naliczyć opłatę zmienną.
Organ nie uznał reklamacji Skarżącej wskazując, że z treści art. 272 ust. 4a ustawy Prawo wodne wynika, że w przypadku poboru wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, ilości tych wód ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami. Oznacza to, że każdy przypadek poboru dokonywanego przez podmiot, który nie posiada obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego wymaga przeprowadzenia kontroli gospodarowania wodami, w trakcie której zostanie ustalony wolumen pobranych wód poprzez przyjęcie ilości wynikającej z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń służących do tego działania. Ponadto organ wyjaśnił, że jedynie obowiązujące pozwolenie wodnoprawne uprawnia do legalnego korzystania z usług wodnych. Organ zaznaczył, że Skarżąca zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana była ponosić opłatę za usługi wodne. Jednocześnie organ wyjaśnił, że opłata zmienna została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 1 prawa wodnego, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów produkcji artykułów spożywczych (0,097 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (2,00) i ilości pobranych wód podziemnych (15.120,00 m3). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto współczynnik różnicujący dla wód, do których nie stosuje się procesów uzdatniania lub podlegają wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji albo innym procesom niewymienionym w pkt 2-5 (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia).
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Skarżąca zarzucając jej naruszenie:
1. art. 272 ust. 4a ustawy z dnia 20 lipca 2017r. - Prawo wodne (Dz. U. 2024 poz. 1087) poprzez przyjęcie okresu poboru wód bez wymaganego pozwolenia bez uwzględnienia czasu rozpatrywania wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego;
2. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - poprzez dyskredytowanie wyjaśnień, dowodów i opinii sporządzanych przez i na zlecenie Skarżącej poprzez pominięcie stanu faktycznego.
Mając na względzie powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie na jej rzecz zwrotu niewłaściwie naliczonej opłaty oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. W odniesieniu do zarzutów Skarżącej organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto w zakresie zarzutu dot. naruszenia art. 7 k.p.a. organ stwierdził, że w toku kontroli nie ocenia się przyczyn braku pozwolenia ani czyjejkolwiek winy. W ocenie organu ustawodawca w art. 272 ust. 4a Prawa wodnego jednoznacznie wskazał na konieczność ustalenia ilości pobranych wód na podstawie maksymalnej wydajności urządzeń, nie przewidując w tym zakresie żadnych wyjątków. Ponadto zdaniem organu Skarżąca mogłaby powoływać się na bezczynność organu tylko wtedy, gdyby złożyła skargę na bezczynność, czego nie uczyniła. Organ zakwestionował również twierdzenie Skarżącej o terminowym składaniu oświadczeń o poborze wody za I kwartał 2024 r. wskazując, że Skarżąca po raz pierwszy złożyła oświadczenie 14 sierpnia 2024 r. jako korektę oświadczenia firmy I. sp. z o.o. Natomiast stosownie z art. 552 ust. 2b Prawa wodnego, oświadczenia za I kwartał 2024 r. należało złożyć do 30 kwietnia 2024 r., czego Skarżąca nie uczyniła. Organ zasugerował, że korekta oświadczenia mogła mieć na celu uniknięcie kontroli i kary administracyjnej dla I. Sp. z o.o.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Inne określająca opłatę zmienną za pobór wód podziemnych.
Podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 - dalej: "Prawo wodne").
Zgodnie z art. 272 ust. 4a Prawa wodnego w przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji.
Z literalnego brzmienia przepisu wynika, iż w każdej sytuacji, bez względu na przyczyny, ustalenie przez organ faktu, że podmiot korzystający z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych nie posiada pozwolenia, prowadzi do wymierzenia temu podmiotowi opłaty na podstawie powyższej regulacji.
Jednakże w orzecznictwie i doktrynie w pełni aprobowane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż właściwe stosowanie prawa nie może ograniczać się wyłącznie do stosowania literalnej wykładni przepisu (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 maja 2000 r. ONSA 2001 nr 1 poz. 2).
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 12 grudnia 2011 r., II OPS 2/11 przyjął, że w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. NSA w uchwale tej podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z 21 grudnia 1998 r., OPS 13/98, zgodnie z którym stwierdzenie, iż strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, że nie posiada wymaganego pozwolenia, może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz oczywiście po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP). NSA wyjaśnił, że do przesłanki "braku wymaganego pozwolenia" należy zastosować wykładnię nie tylko językową, lecz także systemową i celowościową.
Nie można bowiem z góry wykluczyć w każdej sytuacji, iż przyczyna braku wymaganego pozwolenia nie ma znaczenia. Jeżeli wnioskodawca przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia złożył z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację wniosek o wydanie nowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu (bezczynność bądź przewlekłość postępowania) pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego, to w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, a uzyskaniem nowego pozwolenia, opłata za korzystanie ze środowiska powinna być ponoszona w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia. Zdaniem składu siedmiu sędziów, obciążanie podmiotu korzystającego ze środowiska ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska byłoby nieuzasadnione. NSA podkreślił, że każdą tego rodzaju sprawę należy analizować indywidualnie, rozpatrując przyczyny braku pozwolenia, a w szczególności, czy podmiot korzystający ze środowiska wystąpił o wydanie kolejnego wymaganego pozwolenia oraz czy przyczyna braku pozwolenia jest związana z działaniem organu podczas rozpatrywania wniosku o wydanie nowego pozwolenia. Dotyczy to więc okoliczności, kiedy wniosek o wydanie pozwolenia został złożony, oraz oceny czy wniosek spełniał ustawowe wymagania. W wyrokach z 26 stycznia 2021 r., III OSK 112/21 i 26 maja 2021 r., III OSK 399/21 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił motywy zawarte w powyższej uchwale i wskazał na jej wiążący charakter, na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd wskazuje w pierwszej kolejności, że nie jest sporne w sprawie, że Skarżąca w listopadzie 2023 r., co wynika z decyzji z dnia 9 kwietnia 2024 r., wystąpiła o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
W złożonej w sprawie reklamacji, jak i w skardze Skarżąca powołała się na przedmiotową okoliczność.
W tym stanie rzeczy należało dojść do wniosku, że w sprawie o wymierzenie spornej opłaty przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli np. Skarżąca jako podmiot korzystający z wymaganego pozwolenia wodnoprawnego wystąpiła o wydanie pozwolenia na kolejny okres z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację.
Sąd w składzie orzekającym w całości podziela powyżej powołane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym stwierdzenie, iż strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, że nie posiada wymaganego pozwolenia, może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz oczywiście po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP).
W tym miejscu należy wskazać, iż takie stanowisko utrwaliło się na gruncie opłaty podwyższonej ustalanej na podstawie art. 280 ust. 1 Prawa wodnego. Obecnie artykuł ten nie obowiązuje, ponieważ został on zastąpiony przez komentowany przepis.
Organ rozpoznając niniejszą sprawę niezasadnie ograniczając się wyłącznie do wykładni językowej całkowicie zignorował okoliczności podnoszone w reklamacji, pomimo że mogły mieć one wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie sposób bowiem uznać, że wskazanie przez organ w odpowiedzi na skargę, iż ustawodawca nie różnicuje przyczyn z powodu których podmiot nie legitymuje się pozwoleniem wodnoprawnym jest wystarczające.
Sąd zauważa przy tym, że obciążenie Skarżącej ewentualnymi negatywnymi skutkami zawinionego działania czy też zaniechania organu stanowi naruszenie zasady praworządności. Sąd powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1998 r., OPS 13/98, zauważa, iż "Stosowanie przepisów o charakterze represyjnym nie może prowadzić do rezultatu, który byłby sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego a podmiot, który nie dopełnił obowiązku administracyjnego, musi mieć możliwość obrony i wykazania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności".
W kontrolowanej sprawie, stwierdzona wadliwość skutkująca uchyleniem zaskarżonej decyzji, polegała zatem na braku należytego dokonania przez organ zasadniczych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych i przeprowadzenia ich oceny - które to elementy winny znaleźć pełne odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji - a w konsekwencji braku możliwości jakiejkolwiek weryfikacji prawdziwości i poprawności ww. oceny organu przez sąd.
Sąd podkreśla, że stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie można również zapominać o przepisie art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dodatkowo organ jest zobowiązany na podstawie art. 107 § 3 K.p.a. sporządzić uzasadnienie faktyczne decyzji, tak aby w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tylko więc kompleksowe, rzetelne zebranie materiału dowodowego, jego należyte udokumentowanie i wszechstronna ocena – mogą świadczyć o poprawnym ustaleniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
Skoro Organ nie wyjaśnił powyższych okoliczności to jego decyzja została wydana przedwcześnie. Przy czym Sąd nie przesądza, że opłata nie została ustalona prawidłowo, to jednakże mając na uwadze stanowisko organu ograniczające się wyłącznie do wykładni językowej uznać należało za przedwczesne. Dokładne wyjaśnienie kwestii przesądzających o zasadności nałożenia na Skarżącą przedmiotowej opłaty w wysokości określonej zgodnie z art. 272 ust. 4a Prawa wodnego wymagało dokonania dodatkowych ustaleń, a które to nie wynikają z akt sprawy.
Organ rozpoznając ponownie reklamację powinien przeanalizować wszystkie okoliczności sprawy dając wyraz temu w należycie sporządzonym uzasadnieniu. Przede wszystkim organ winien ustalić czy uzyskane w dniu 9 kwietnia 2024 r. pozwolenie wodnoprawne jest pierwszym pozwoleniem czy też stanowi kontynuację wcześniej uzyskanych decyzji, co pozwoli na ustalenie czy spółka kiedykolwiek legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym. Następnie organ winien ustalić czy nie wydanie decyzji w ustawowym terminie określonym przez K.p.a. wynikało z winny strony choćby z uwagi na fakt złożenia niekompletnego wniosku.
Dopiero na podstawie tak ustalonych okoliczności organ mając na uwadze również wykładnię celowościową i systemową, a nie wyłącznie językową Prawa wodnego ustali, czy Skarżąca korzystała z wód bez wymaganego pozwolenia.
Odnosząc się zaś do argumentacji co do nieprawidłowego przyjęcia ilości wód wskazać należy, iż treść przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ilość tą ustala się "przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód". W tym zakresie ustawa nie pozostawia możliwości wyboru organowi. Tylko w odniesieniu do okresu eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód ustawodawca przyjął regułę jednego kwartału, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji.
Tym samym w toku postępowania o wymierzenie opłaty z art. 272 ust. 4a Prawa wodnego organ nie jest obowiązany do ustalania rzeczywiście pobranej wody.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. uwzględniając wysokość wpisu poniesionego przez Spółkę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło