II SA/Gl 94/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-06-24
Skład orzekający: Renata Siudyka, Agnieszka Kręcisz-Sarna, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne wypłacone opiekunowi za okres, w którym osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne wypłacone opiekunowi za okres, w którym osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. Ustawa o świadczeniu wspierającym wprowadziła zasadę, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego, a świadczenie wypłacone za taki okres jest traktowane jako nienależnie pobrane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która uznała świadczenie pielęgnacyjne wypłacone skarżącej za okres od stycznia do maja 2024 r. za nienależnie pobrane i zobowiązała ją do zwrotu kwoty 14 747,30 zł. Organ ustalił, że w tym samym okresie matka skarżącej otrzymywała świadczenie wspierające. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności przyznania świadczeń i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a także podniosła, że nie pobierała dwóch świadczeń jednocześnie, gdyż zrzekła się świadczenia pielęgnacyjnego. SKO podtrzymało swoje stanowisko, wskazując na przepisy ustawy o świadczeniu wspierającym, które wyłączają możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, gdy osoba wymagająca opieki otrzymuje świadczenie wspierające.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 listopada 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1702/2024/15645 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia 21 listopada 2024 r. nr SKO.PSS/41.5/1702/2024/15645 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO), po rozpatrzeniu odwołania J. B. (skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta K. (organ I instancji) z dnia 23 lipca 2024 r. nr [...] uznającej, że świadczenie pielęgnacyjne za okres od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. w kwocie 14 747,30 zł zostało nienależnie pobrane oraz zobowiązującej do spłaty nienależnie pobranego świadczenia - utrzymało w całości zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ I instancji ustalił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał D. B. (matce skarżącej) świadczenie wspierające w okresie od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 stycznia 2031 r. Świadczenie wspierające było wypłacone matce skarżącej do dnia 31 maja 2024 r. W związku z powyższym świadczenie pielęgnacyjne wypłacone skarżącej okresie od 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. jej nie przysługiwało. Organ I instancji działając na podstawie art. 63 ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 poz. 1429 – dalej - "u.w."), art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 323 – dalej "u.s.r.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej "k.p.a."), stwierdził, że świadczenie pielęgnacyjne za okres od 3 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 14747,30 zł zostało skarżącą nienależnie pobrane oraz zobowiązał ją do spłaty nienależnie pobranego świadczenia w terminie 30 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.
W odwołaniu skarżąca wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji. W uzasadnieniu podkreśliła, że opiekowała się swoja matką. Matka otrzymała świadczenie wspierające, które pobierała do swojej śmierci. Podkreśliła, że skarżącej zarejestrowania w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku ze względu na utratę ciągłości pracy w okresie od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. Wskazała, że decyzja jest dla niej krzywdząca, bo została pozbawiona środków do życia chociaż poszukuje pracy.
SKO, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazało , że zgodnie z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym wprowadzająca m.in. zmiany w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 63 ust. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Wyjaśniło, że opiekun osoby niepełnosprawnej nie ma prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w tym samym czasie, gdy osoba z niepełnosprawnościami pobiera świadczenie wspierające. Skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnościami z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast w art. 63 ust. 11 u.w. ustawodawca zdecydował, że za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu (art. 30 ust. 1 u.s.r.).
SKO wyjaśniło, że skarżąca - opiekun D. B. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne za okres od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r., za który przyznano osobie niepełnosprawnej świadczenie wspierające, to świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za tożsamy okres jest świadczeniem nienależnie pobranym, które zgodnie z art. 63 ust. 11 u.w. opiekun obowiązany jest zwrócić.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zaskarżyła decyzję SKO w całości zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak dokładnego wyjaśnienia i zbadania okoliczności przyznania świadczenia wspierającego i pielęgnacyjnego; art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, że skarżąca zrzekła się świadczenia pielęgnacyjnego, a zatem nie pobierała dwóch świadczeń równocześnie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu na kosztów postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu.
Stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, a błąd w ustaleniach faktycznych miał wpływ na treść orzeczenia, polegający na niesłusznym ustaleniu, że w okresie od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. nienależnie pobrano świadczenie pielęgnacyjne.
Zdaniem skarżącej organ nie wziął pod uwagę, że świadczenie pielęgnacyjne i świadczenie wspierające do dwa różne świadczenia pobierane z różnych tytułów prawnych. Podkreśliła, że decyzja o przyznaniu świadczenia wspierającego i środki były adresowane bezpośrednio do mamy skarżącej, a decyzja o świadczeniu pielęgnacyjnym była adresowana do skarżącej.. Ponadto świadczenie pielęgnacyjne było przyznane w 2021 r., a zatem przed wejściem w życie przepisów wyłączających możliwość korzystania z obu świadczeń jednocześnie. Uznała za chybiony zarzut organu pobierania przez skarżącą dwóch świadczeń jednocześnie wobec złożenia przez nią oświadczenia o zrzeczeniu się świadczenia pielęgnacyjnego. Stwierdziła, że organ powinien był wstrzymać pobieranie przez nią świadczenia pielęgnacyjnego, czego zaniechał.
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia oraz ustanowienie pełnomocnika wyjaśniła, iż jej sytuacja życiowa nie pozwala na spełnienie roszczenia. Wskazała, że jest zatrudniona w wymiarze części etatu w warunkach pracy tymczasowej do dnia 31 grudnia 2024 r. Zapłata tak dużej kwoty odbyłaby się ze szkodą dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jej rodziny. Wyjaśniła, że nie pobiera świadczeń socjalnych i nie przysługuje jej zasiłek dla bezrobotnych. Ponadto wskazała, że nie zna się na przepisach prawa, a przedmiot sprawy jest dla skarżącej skomplikowany.
W odpowiedzi na skargę SKO wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2025 r. sygn.. akt II SA/Gl 94/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.
W dniu 21 marca 2025 r. do Sądu wpłynął wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzjo sporządzony przez pełnomocnika ustanowionego dla skarżącej. Wniosek pozostawiono bez biegu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono decyzję SKO, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K., którą uznano, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone skarżącej za okres od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. w kwocie 14747,30 zł zostało nienależnie pobrane oraz zobowiązano do spłaty nienależnie pobranego świadczenia.
Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w rozpatrywanej sprawie były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. 2023 r. poz 1429 – dalej "u.w.") w szczególności art. 63 ust. 11, a także ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U z 2024 r. poz. 323 -dalej "u.s.r.") w szczególności art. 30.
Przedmiotem sporu jest ustalenie wysokości nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. w kwocie 14 747,30 zł i zobowiązanie skarżącej do jego zwrotu.
Zakreślając ramy prawne niniejszej sprawy wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy u.w. Powołana ustawa zmieniła zasady przyznawania wsparcia opiekunom osób niepełnosprawnych. Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. jest przyznawane wyłącznie opiekunom osób niepełnosprawnych do ukończenia 18 roku życia. Natomiast dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie mają w założeniu ustawodawcy finansować koszty opieki.
Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek składa się nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. Wniosek składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 9 ust. 1-3 u.w.). Przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wspierającego nie wymaga wydania decyzji. ZUS wydaje decyzję w sprawach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego (art. 13 ust. 1 i 4).
Rozdział 7 u.w. reguluje przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy. Stosownie do art. 63 ust. 1 u.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.s.r.), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustęp 2 stanowi, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.s.r.), zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.
Należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.s.r.), albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego (art. 63 ust. 6 u.w.). Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba wymagająca opieki lub osoba uprawniona do jej reprezentowania złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego (ust. 9).
Zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 11 u.w., za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające.
Z wykładni powyższych przepisów wynika, że świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są świadczeniami konkurencyjnymi. Ustawodawca wprowadził bowiem regulację, zgodnie z którą opiekun osoby niepełnosprawnej traci prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w czasie, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie wspierające. Innymi słowy, skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego.
Należy zaznaczyć, że wypłata opiekunowi osoby z niepełnosprawnością świadczenia pielęgnacyjnego powinna zostać wstrzymana z chwilą złożenia przez osobę z niepełnosprawnością wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego. Jak już wskazano, taki wniosek może zostać złożony do ZUS dopiero po wydaniu przez WZON ostatecznej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Ponadto, z cytowanych przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać uchylone po przyznaniu osobie z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego – od dnia, od którego ZUS przyznał tej osobie świadczenie wspierające.
Z przepisu art. 61 ust. 11 u.w. jednoznacznie zaś wynika, że świadczeniem pielęgnacyjnym nienależnie pobranym jest świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres przyznanego osobie z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego. Opiekun osoby z niepełnosprawnością będzie zatem zobowiązany do zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne za okres, za który przyznano osobie z niepełnosprawnością świadczenie wspierające. Co więcej, kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (a takim świadczeniem jest świadczenie pielęgnacyjne) podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odsetki naliczane są od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty (art. 30 ust. 2b i 8 u.s.r).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad matką od dnia 1 września 2021 r. na czas nieokreślony. Kwota świadczenia była corocznie waloryzowana.
Co istotne, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim WZON) decyzją z dnia [...] maja 2024 r. ustalił poziom potrzeby wsparcia matce skarżącej od dnia złożenia wniosku wyrażony w wartości punktowej w skali 0-100 punktów 99.
Skarżąca w protokole z dnia 23 maja 2024 r. przedłożyła decyzję WZON z dnia [...] maja 2024 r., złożyła oświadczenie dotyczące rezygnacji ze świadczenia pielęgnacyjnego i zrzekła się prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał niepełnosprawnej matce skarżącej świadczenie wspierające na okres od 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 stycznia 2031 r. (karta 93 akt adm.) Świadczenie wspierające było wypłacone matce skarżącej od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. Decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r. organ uchylił z dniem 1 czerwca 2024 r. decyzję przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne oraz decyzje zmieniające. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że w okresie od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. skarżąca otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne. Doszło zatem do jednoczesnego wypłacenia świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz skarżącej oraz świadczenia wspierającego na rzecz jej matki. Podzielić zatem należy stanowisko organu, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za ten okres miało charakter świadczenia pobranego nienależnie, stosownie do treści art. 63 ust. 11 u.w.
Wyjaśnić należy, że ZUS przyznał matce skarżącej świadczenie wspierające od dnia 3 stycznia 2024 r., albowiem był do tego zobligowany na podstawie art. 26 ust. 2 u.w. Przepis art. 26 ust. 1 u.w. przewiduje, że prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Art. 26 ust. 2 u.w. wskazuje, że jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia [przez WZON], zostanie złożony wniosek [o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego], prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia (ust. 2). Możliwa jest zatem sytuacja, w której świadczenie wspierające zostanie przyznane z datą wcześniejszą niż miesiąc złożenia o wniosku o to świadczenie, tj. z datą złożenia wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. WZON w decyzji z dnia [...] maja 2024 r. jednoznacznie wskazał, że ustala poziom potrzeby wsparcia "od dnia złożenia wniosku", co pozostaje w zgodzie z treścią art. 65 ust. 3 u.w. Z tego względu świadczenie wspierające zostało wypłacone przez ZUS od dnia 3 stycznia 2024 r.
Co istotne, skarżąca w dniu 23 maja 2024 r. złożyła oświadczenie, że rezygnuje ze świadczenia pielęgnacyjnego jest świadoma nienależnie pobranych świadczeń, które zobowiązała się zwrócić w momencie uzyskania świadczenia wspierającego.
Sąd dostrzega podnoszony przez skarżącą problem wielomiesięcznego oczekiwania na decyzję WZON w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia i związanych z tym problemów niemniej jednak przepisy zostały skonstruowane w taki a nie inny sposób, a organy mają obowiązek się do nich stosować (art. 6 k.p.a.). W tej kwestii istotny jest fakt, iż wypełniając elektroniczny wniosek o świadczenie wspierające (zob. art. 11 u.w.) jest możliwość wyboru daty przyznania tego świadczenia.
Sąd zwraca uwagę, że zarówno organ I jak i II instancji w decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego nie określił odsetek za opóźnienie, pomimo takiego obowiązku, wynikającego z treści art. 30 ust. 2b i 8 u.s.r. Doszło zatem do naruszenia wskazanych przepisów. Niemniej jednak Sąd, związany zakazem orzekania na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 p.p.s.a.) nie mógł uchylić zaskarżonych decyzji z powodu wskazanego uchybienia. W doktrynie podkreśla się, a pogląd ten należy podzielić, że "celem ustanowienia zakazu reformationis in peius jest zapobieganie sytuacjom, w których strona niezadowolona z orzeczenia, jej zdaniem nieprawidłowego i niesłusznego, rezygnowałaby z jego zaskarżenia w obawie, że w razie nieuwzględnienia jej wniosków sytuacja, w której się znajduje, ulegnie jeszcze dalszemu pogorszeniu (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011, s. 624). Zakaz zmiany na niekorzyść ma eliminować obawę jednostki wnoszącej środek prawny przed ewentualnością pogorszenia jej pozycji prawnej wskutek kolejnego orzeczenia wydanego w jej sprawie i gwarantować tzw. bezpieczne przeniesienie rozpoznania sprawy do wyższej instancji (P. Pogonowski, Zakaz reformationis in peius w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2004, s. 54).
Reasumując, w ocenie Sądu, poza ww. naruszeniem art. 30 ust. 2b i 8 u.s.r., nie sposób czynić organom zarzutu naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 63 ust. 11 u.s.w. Organy obu instancji prawidłowo je zastosowały i zinterpretowały, uwzględniając stan prawny obowiązujący w chwili wydawania rozstrzygnięcia.
W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 k.pa. i art. 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło