II GZ 481/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "C" Sp. z. o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Ke 57/25 w zakresie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi "C" Sp. z. o.o. w K. na akt Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 10 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Ke 57/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: "Sąd pierwszej instancji", "WSA") zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w K. (dalej: "skarżąca", "spółka") na akt Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z 24 kwietnia 2024 r. nr TK-VII.8022.1.24.2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu. W uzasadnieniu Sąd zaznaczył, że podstawę zawieszenia postępowania wskazaną w z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "p.p.s.a."), można określić jako przyczynę prejudycjalną zaistniałą w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania. Kontrolowana sprawa dotyczy aktu Marszałka - zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu w zakresie skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] z drogą gminną nr [...] ul. [...] w miejscowości O.. Zatwierdzony przez organ projekt nie wprowadzał żadnych zakazów dla ruchu na drodze wojewódzkiej nr [...], a wyłącznie określał sposób wykonania oznakowania, w postaci znaków uprzedzających typu F-6, informujących o ograniczeniach występujących bezpośrednio za skrzyżowaniem, to jest na drodze gminnej [...] ul. [...]. Tymczasem, akt Starosty O. z 15 marca 2024 r. nr KM-III.7121.21.2024 dotyczy zatwierdzenia stałej organizacji ruchu na potrzeby budowy pierwszego etapu dróg gminnych: ul. [...] nr [...] oraz ul. [...] nr [...] w miejscowości O., który wprowadzał ograniczenie tonażowe (znak B18 - zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie ponad 10 ton) na ul. [...] nr [...], również został poddany kontroli tut. sądu. Wyrokiem z 27 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 25/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę C. Sp. z o.o. w K. na akt Starosty O. z 15 marca 2024 r. nr KM-III.7121.21.2024 stwierdzając, że został on wydany z naruszeniem prawa. Wyrok jest nieprawomocny. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie niewątpliwie zależy od wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 25/25. Na powyższe postanowienie skarżąca spółka złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Kielcach do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez wadliwe przyjęcie, iż rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie niewątpliwie zależy od wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 25/25, podczas gdy: (a) Sąd wydał już wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 25/25, (b) przedmiotowa sprawa jest jedynie sprawą tego samego rodzaju, dotycząc odrębnego aktu administracyjnego, zatwierdzającego odrębny projekt, (c) jej związek ze sprawą o sygn. akt I SA/Ke 25/25, nie ma takiego charakteru, że rozstrzygnięcie sprawy I SA/Ke 25/25 jest niezbędne do sformułowania oceny, czy zaskarżony w tej sprawie akt jest zgodny z prawem z powodu braku związania Sądu zarzutami i wnioskami skargi. W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację na poparcie wniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z powyższym przepisem, sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05). Zawieszenie postępowania z przyczyn wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, które nie może być dowolne. Dla sądu kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Nie uzasadniają zatem zawieszenia postępowania względy ekonomii procesowej, a zatem nie ma podstaw do zawieszenia postępowania, jeśli sąd samodzielnie jest w stanie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy. Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. musi być więc realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni (wpływ pośredni nie jest przesłanką zawieszenia postępowania w trybie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać w czasie postępowanie główne (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2018 r., sygn. akt II GZ 421/18). Tylko taki układ obu postępowań jest możliwy dla konstruowania prejudycjalności. Samo merytoryczne powiązanie rozpatrywanej sprawy z innymi nie oznacza, że wniosek o zawieszenie postępowania na ww. podstawie jest zasadny (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, komentarz do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 4. wyd. zmienione i uzupełnione, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 561 oraz powołane tam orzecznictwo). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że błędnie Sąd pierwszej instancji uznał, że dopiero prawomocne zakończenie postępowania sądowego w sprawie I SA/Ke 25/25 umożliwi rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Jak trafnie wskazała skarżąca spółka w zażaleniu, kontroli sądowoadministracyjnej zostały poddane dwa różne akty, różnych organów, dotyczące różnych odcinków dróg publicznych. Niniejsze postępowanie dotyczy zaskarżonego przez spółkę aktu Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z 24 kwietnia 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu w zakresie skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] z drogą gminną nr [...] ul. [...] w miejscowości O. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla zbadania zgodności z prawem powyższego aktu nie jest niezbędne wydanie prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 25/25, dotyczącej zbadania legalności aktu Starosty O. z 15 marca 2024 r. w przedmiocie stałej organizacji ruchu dotyczącej ul. [...] oraz ul. [...]w miejscowości O.. Jeżeli negatywny wynik sądowej kontroli aktu Starosty stanie się natomiast prawomocny, będzie stanowić podstawę do uwzględnienia przez Marszałka stanu ukształtowanego tym orzeczeniem sądowym w zakresie dokonania niezbędnych zamian w organizacji ruchu w rejonie skrzyżowania. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy stwierdzić należy, że zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie było zasadne, w konsekwencji czego zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Odnosząc się do zawartego w zażalenie wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego należy zaznaczyć, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.