IV SA/Wr 136/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Protokolant: Starszy referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 29 stycznia 2025 r. nr DSE3-K0918-D21165-21/25 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 13 marca 2024 r., nr DSE3-K1025-D21165-8D/24; II. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. M. kwotę 100 (słownie: sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 13 października 2023 r. J. M. złożył do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 906), dalej "ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej". Wnioskodawca podał, że prowadził działalność opozycyjną w okresie od 13 grudnia 1981 r. do 14 czerwca 1989 r. we współpracy ze strukturami zorganizowanymi N. oraz brał udział w wystąpieniach wolnościowych na rzecz respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Wnioskodawca wyjaśnił, że we wskazanym okresie pracował w F., w Ś. i Spółdzielni P. W zakładach pracy prowadził kolportaż podziemnych wydawnictw, organizował związkową doraźną pomoc socjalną, brał udział w rocznicach sierpniowych i mszach za ojczyznę w katedrze. W związku ze swoją działalnością poniósł konsekwencje prawne, tj. rozwiązano z nim umowę o pracę w F. za próbę zorganizowania strajku, stosowano kary dyscyplinarne, zabierano premie i trzynastki w S., ograniczono możliwości zawodowe (zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych w PRL), karano mandatami i grzywnami przez nasyłane kontrole w Spółdzielni P. oraz inwigilowano przez organy bezpieczeństwa. W załącznikach do wniosku zainteresowany przedstawił okoliczności związane z rozwiązaniem umowy o pracę w F. oraz szczegóły swojej działalności opozycyjnej. Wnioskodawca przedłożył również m. in. oświadczenia 2 byłych współpracowników M. O. i M. B., a następnie R. C. W postępowaniu w pierwszej instancji organ zwrócił się pismem z dnia 17 października 2023 r. do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie informacji na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, o treści zgromadzonych dokumentów dotyczących wnioskodawcy. W odpowiedzi z 20 listopada 2023 r. Instytut Pamięci Narodowej poinformował, że w wyniku kwerendy przeprowadzonej w zasobach archiwalnych Instytutu ustalono, że brak jest dokumentów i informacji potwierdzających opozycyjną działalność strony lub doznanie przez nią represji z powodów politycznych. Decyzją z 13 marca 2024 r. nr DSE3-K1025-D21165-8D/24 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił stronie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zdaniem organu, wnioskodawca nie przedstawił dowodów, potwierdzających prowadzenie nielegalnej działalności opozycyjnej. Oświadczenia świadków nie zawierają szczegółowej informacji odnośnie udziału strony w kolportażu materiałów podziemnych lub w innej formie działalności antykomunistycznej. Strona nie przedstawiła również dowodów na okoliczność podlegania represjom, bowiem z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby wnioskodawca został zwolniony z pracy na skutek udziału w wystąpieniu wolnościowym. Do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zainteresowany załączył oświadczenie byłego współpracownika w S. J. N. Wnioskodawca wyjaśnił, że zaginął mu "zielony" dowód osobisty, w którym zamieszczone są faktyczne daty zwolnienia dyscyplinarnego z F. i zatrudnienia w S. z grudnia 1981 r. Natomiast w legitymacji ubezpieczeniowej zamieszczone są "wyprostowane" daty, celem wymazania zwolnienia dyscyplinarnego za naruszenie przepisów stanu wojennego i zatrudnienia za porozumieniem zakładów pracy. Szef Urzędu działając na podstawie art. 5 ust. 6 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej zwrócił się o zaopiniowanie wniosku strony do Dolnośląskiej Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Sprawy Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych. Uchwałą nr 212/2024 Rada negatywnie zaopiniowała wniosek strony o potwierdzenie przedmiotowego statusu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 29 stycznia 2025 r. nr DSE3-K0918-D21165-21/25 utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 13 marca 2024 r. W ocenie organu strona nie udowodniła okoliczności prowadzenia działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej Organ zaznaczył, że nie neguje postawy strony, mającej na celu wyrażanie sprzeciwu wobec ówcześnie panującego systemu oraz możliwość podejmowania przez stronę działań w kierunku przywracania w Polsce niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. Jednakże analizowane pod kątem przyznania omawianego statusu oświadczenia świadków nie są wystarczającym dowodem na potwierdzenie prowadzenia przez stronę zorganizowanej działalności opozycyjnej czy też w ścisłej współpracy z organizacją antykomunistyczną. Z zeznań świadków wynika, że strona swoim podwładnym nie zabraniała wyrażania poglądów politycznych, oraz że nazwisko strony znalazło się na liście osób, którym uniemożliwiono wejście na teren F., co nie dowodzi, że wnioskodawca prowadził działalność opozycyjną w sposób określony w art. 2 omawianej ustawy. W ocenie organu powyższe okoliczności nie wyczerpują ustawowych przesłanek działalności opozycyjnej. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 25 marca 2021 r sygn. akt IV SA/Wa 2775/20 samo wskazanie przez świadków, że skarżący kolportował prasę czy inne materiały bez podania konkretnych informacji nie jest wystarczające do potwierdzenia, że skarżący faktycznie powadził działalność na rzecz Polski. Z uwagi na to, że oświadczenia te były zbyt ogólnikowe, pozbawione jakichkolwiek szczegółowych informacji na temat działalności strony organ uznał, że nie mogą one stanowić dokumentu na potwierdzenie spełnienia przesłanki art. 2 ustawy. Również w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej brak jest dokumentów potwierdzających działalność opozycyjną strony, z którą przepisy ustawy wiążą możliwości potwierdzenia wnioskowanego statusu. W ocenie organu strona nie przedstawiła również dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. We wniosku o przyznanie przedmiotowego statusu strona nie wskazała, że doznała represji wymienionych w ustawie. Także świadkowie w swoich zeznaniach nie wskazali, iż strona podlegała represjom, o których mowa w art. 3 ustawy. Organ zwrócił się do zakładu W. S.A. z prośbą o informację na temat zatrudnia strony. Z pozyskanej informacji wynika, że brak jest w dokumentach pracowniczych strony informacji o represywnym rozwiązaniu stosunku pracy, a zmiana pracodawcy została dokonana w oparciu o porozumienie między zakładami, tj.: pomiędzy F. a "[...]".. Również brak jest dowodów na represyjny charakter rozwiązania stosunku pracy w Z.. Jak wynika z przedłożonej przez stronę legitymacji ubezpieczeniowej strona bezpośrednio po odejściu z zakładów "[...]" podęła pracę w Spółdzielni P. na stanowisku kierowniczym, zastępcy prezesa ds. technicznych. Organ podkreślił, że zgodnie z ustawą o działaczach opozycji antykomunistycznej Szef Urzędu potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie udokumentowanego wniosku strony. Nie ulega wątpliwości fakt, iż to na organie administracji spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Powyższe nie oznacza jednak, że organ ma obowiązek poszukiwania "do skutku" dowodów potwierdzających zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zarzucając że postępowanie prowadzone było z naruszeniem zasad rzetelności i obiektywizmu w ocenie złożonego przez stronę materiału dowodowego. Opis działalności strony w okresie zatrudnienia w S. poparty jest oświadczeniem J. N. z dnia 10 kwietnia 2024 r. Skarżący złożył też dokumenty związane z ukaraniem go przez dyrektora S. za akcje "pierwszomajowe". Teść J. M. dostarczał skarżącemu do kolportażu podziemne wydawnictwa wrocławskie. Natomiast lokalnego "[...]" skarżący udostępniał teściowi w postaci pojedynczych egzemplarzy otrzymywanych od sąsiada. Teść był przewodniczącym komisji zakładowej N., delegatem na zjazd regionalny, organizatorem strajku po 13 grudnia 1981 r. Zdaniem strony, prowadzono w S. działalność opozycyjną w sposób zorganizowany na poziomie zakładu pracy z bezpiecznymi kontaktami z opozycją "na zewnątrz". Podpierająca uzasadnienie opinia Rady Konsultacyjnej zarzucała lakoniczność przesłanych oświadczeń, a jednocześnie przeoczyła oświadczenie J. N. Sformułowanie "brak w opisie działalności strony konkretnych przejawów działalności opozycyjnej prowadzonej w sposób zorganizowany", jest niezrozumiałe. W S. skarżący przejął od teścia gotową organizację podziemnego "Ruchu Solidarność". Według skarżącego, fakt relegowania z F. w dniu 15 grudnia 1981 r za próbę zorganizowania strajku był represją polityczną. Potwierdzają to oświadczenia M. O. i R. C. Przychylność Kierownika D. Pana O. (dał czas na zorganizowanie się, wbijając do dowodu datę zwolnienia 19.12.1981 r.), a następnie pomoc Dyrektora S. A. S. i szefa produkcji F. R. K. pozwoliły skarżącemu na "przeniesienie" do innego zakładu z dniem 20.12.1981 r (niedziela!). Uzupełniono do tego stosownie dokumentację kadrową, ale przyjęcie do S. w niedzielę wbite w pośpiechu w dokument pozostało. Faktem jest, że zastosowana wobec skarżącego represja odniosła skutek odwrotny od zamierzonego przez jej twórców. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2025 r. skarżący zaznaczył, że niesłuszne nie zostało uznane za działalność opozycyjną zorganizowaną ponad 2 lata jego działalności podczas pracy w S., gdzie skarżący przejął po teściu gotową organizację i prowadził kolportaż, organizował udział w manifestacjach rocznic sierpniowych i nielegalnych majowych. Poza tym trudno jest wymagać szczegółowości oświadczeń po ponad 40 latach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z przywołanych przepisów wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Spór pomiędzy stroną a organem dotyczy wykładni i zastosowania przepisów ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz oceny, czy organ w sposób odpowiadający prawu rozpoznał wniosek strony. Weryfikacja musi objąć analizę prawidłowości przeprowadzonego postępowania, w wyniku którego wydano zaskarżony akt, gdyż wyłącznie poprawnie przeprowadzone postępowanie umożliwia właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Ocena czynności procesowych podjętych w tej sprawie, w szczególności sposób zebrania i oceny dowodów wskazuje, że organy administracji dopuściły się naruszenia istotnych reguł postępowania administracyjnego, co uchyla możliwość dalszych badań, bowiem stwierdzone uchybienia mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej z powodów politycznych jest procedurą wnioskową. Z art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej wynika powinność dołączenia do wniosku składanego przez osobę zainteresowaną uzyskaniem ww. statusu dowodów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy. Okoliczność ta nie może jednak przekreślać, czy też wykluczać zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyszczególnionych w ustawie z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nakładających na organ administracji ciężar prowadzenia postępowania, zebrania i właściwej oceny dowodów. Takie ukształtowanie roli organu administracji wynika ze specyfiki postępowania administracyjnego ukształtowanego z wyraźną przewagą instytucjonalną i organizacyjną organu administracji. Stąd konieczność ustanowienia zasad ogólnych nakładających na organy administracji szereg obowiązków związanych z informowaniem, pouczaniem stron, zapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu, ale także powinnością wnikliwej i wszechstronnej oceny dowodów, a przede wszystkim podejmowania kroków w celu ich właściwego i kompletnego zebrania. Zgodnie z przepisami Kodeks postępowania administracyjnego, gospodarzem postępowania jest organ administracji, którego zadaniem jest nie tylko dążenie do ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, ale także dążenie do respektowania zasad postępowania takich jak zasada zaufania czy informowania (art. 8 i art. 9 k.p.a). Słowem, mimo ciążącego na stronie obowiązku dostarczenia dowodów istotnych dla sprawy, organ nie jest zwolniony od przeprowadzania dowodów, zwłaszcza gdy dostarczone przez stronę dowody lub wnioski dowodowe wskazują konkretne obszary, które winny zostać zbadane, czy uzupełnione. W tym zakresie trzeba wskazać, że pozycja organu administracji jest zawsze dominująca, a przyznane kompetencje, zakres obowiązków i doświadczenie pozwalają na pokierowanie tokiem postępowania, jak choćby wskazanie na konkretne dokumenty (ich rodzaj, charakter), które w danej sprawie pozwolą na ustalenie niezbędnych faktów. Obowiązek ten ulega wzmocnieniu jeśli strona nie jest zastępowania przez profesjonalnego pełnomocnika, tak jak w rozpatrywanej sprawie. W tym miejscu należy wskazać na art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ administracyjny prowadzący postępowanie jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz podjąć wszelkie starania niezbędne do dokładnego jego wyjaśnienia, jako niezbędnego warunku wydania decyzji zgodnej z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 września 2018r., sygn. akt IV SA/Gl 664/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i ocenionego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako niezbędnego warunku wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organ powyższym zasadom uchybił. Pominięto istotne dla sprawy informacje, które mogły przyczynić się do pełnego wyjaśnienia sprawy, nie dokonano oceny dowodów wskazanych przez stronę i błędnie przeprowadzono analizę oświadczeń przedłożonych przez stronę bezpodstawnie, zarzucając im m. in. ogólnikowe sformułowania. Taki sposób procedowania godzi we wskazane na wstępie zasady i normy procesowe. Wyjaśniając przyjętą przez Sąd ocenę w pierwszej kolejności dostrzeżenia wymaga, że w sprawie ujawniają się co najmniej sprzeczne informacje dotyczące okoliczności istotnych dla sprawy, a odnoszących się do kwestii zasadniczych, tj. pierwotnego sposobu rozwiązania ze skarżącym umowy o prace w F. i związanego z tym statusu osoby represjonowanej oraz roli, jaką skarżący odgrywał w działalności związkowej w S. i związanego z tym statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Chodzi o oświadczenia osób wskazanych przez stronę. W oświadczeniu z dnia 5 października 2023 r. M. O., współpracownik skarżącego w F. przyznał, że wiedział o roli skarżącego w akcji protestacyjnej przed budynkiem dyrekcji w F. od kierownika Wydziału T. D. O odejściu skarżącego z zakładu pracy poinformował go starszy mistrz S.. W. oraz kierownik Wydziału T. D. Zatem składający oświadczenie potwierdził udział skarżącego w akcji protestacyjnej w dniu 14 grudnia 1981 r. oraz odejście skarżącego z pracy związane z akcją protestacyjną. Również R. C. w oświadczeniu z dnia 9 listopada 2023 r. wyjaśnił, że w grudniu 1981 r. był kierownikiem Działu W. w F. i podlegała mu straż przemysłowa. Jak wskazał, był świadkiem rozmów przed budynkiem dyrekcji pomiędzy dyrektorami a delegacją zakładowej "[...]", której członkiem był skarżący. Następnego dnia, tj. 15 grudnia 1981 r. dyrekcja przesłała mu listę osób relegowanych z zakładu za naruszenie przepisów stanu wojennego, którym zabroniony był wstęp do zakładu. Na tej liście zamieszczone było nazwisko skarżącego. Natomiast J. N. w oświadczeniu z dnia 10 kwietnia 2024 r. stwierdził, że od 1 stycznia 1982 r. do 31 grudnia 1983 r. pracował ze skarżącym w S. Prowadzili nielegalną działalność, polegającą na kolportażu podziemnych wydawnictw, organizowaniu nielegalnych obchodów rocznic wydarzeń sierpniowych. Według składającego oświadczenie, skarżący dostarczał podziemną prasę, którą składający oświadczenie rozprowadzał razem z kolegą S. H. wśród zaufanych pracowników wydziału. Prowadzili też zakazaną działalność związkową, tj. zbiórkę pieniędzy i przekazywanie ich pracownikom potrzebującym pomocy socjalnej. Organ ocenił te oświadczenia jako zbyt ogólnikowe, pozbawione jakichkolwiek szczegółowych informacji na temat działalności skarżącego. Należy jednak zauważyć, że oświadczenia zostały złożone na urzędowym formularzu Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w którym przewidziano miejsce na jednej stronę do złożenia wyjaśnień, co może sugerować, że składającemu oświadczenie, że zapełnienie tylko jednej strony jest wystarczające. Osoby składające te oświadczenia potwierdziły, że skarżący prowadził przed budynkiem rozmowy z dyrekcją zakładu pracy i z tego powodu został zwolniony z pracy oraz opisały nielegalną działalność skarżącego. Okoliczności wynikające z tych oświadczeń zostały jednak pominięte przez organ, pomimo że oświadczenia te są spójne i zgodne z wyjaśnieniami skarżącego. W opinii Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy niezbędne jest podjęcie kroków zmierzających do wyjaśnienia sprawy w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z przywołanych norm art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Konieczne w opinii Sądu jest sięgnięcie po dowód z przesłuchania świadków. Zgodnie z art. 83 § 1 - § 3 k.p.a. nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli. Prawo odmowy zeznań trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 1). Świadek może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub jego bliskich wymienionych w § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią szkodę majątkową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej (§ 2). Przed odebraniem zeznania organ administracji publicznej uprzedza świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania (§ 3). Istotny jest również fakt, że czynność ta wymaga zapewnienia stronie czynnego w niej udziału, stosownie do brzmienia art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (§ 1). Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Również pouczenie w formularzu oświadczenia informuje, że osoba która złożyła niniejsze oświadczenie może zostać przesłuchana w charakterze świadka z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, zgodnie z art. 83 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, przy ustalaniu trybu rozwiązania ze skarżącym umowy o pracę w F. organ oparł się na treści odpowiedzi W. z dnia 23 maja 2024 r., w której wskazano, że nie odnaleziono dokumentacji potwierdzającej rozwiązanie umowy z przyczyn politycznych, a umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem między zakładami, o czym świadczą wymienione w piśmie dokumenty. W związku jednak z twierdzeniami skarżącego, że dokumentacja została "wyprostowana" w I kwartale 1982 r. organ winien zwrócić się o nadesłanie kopii dokumentów wymienionych w piśmie zakładu pracy, w tym świadectwa pracy z dnia 17 lutego 1984 r. i dokonanie oględzin tych dokumentów pod kątem ewentualnych nieścisłości w tych dokumentach oraz ewentualnego przerabiania. W realiach rozpoznawanej sprawy tylko taki sposób procedowania przyczyni się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i umożliwi właściwe ustalenie okoliczności faktycznych sprawy oraz wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Konieczne jest właściwe, wszechstronne i niewątpliwe wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy. Dostrzec trzeba, że przeprowadzona przez organ ocena cechuje się niedopuszczalną dowolnością. Tym samym wiedza wskazanych osób może mieć w opinii sądu istotne znaczenie dla sprawy, podobnie jak informacje pochodzące od wskazanych już osób, na których wyjaśnienia powołuje się organ. Zatem okoliczność podawana w uzasadnieniu decyzji nie ma umocowania. Trudno także zgodzić się z oceną, że oświadczenia wskazanych przez stronę osób są zbyt ogólnikowe, co uchyla możliwość wsparcia się na ich treści. Ta konstatacja w realiach rozpoznawanej sprawy powinna po pierwsze skutkować wdrożeniem dowodu z ich przesłuchania w charakterze świadków, pod drugie nie jest trafna. Jakkolwiek skarżący nie formułował kolejnych wniosków dowodowych, to mając na uwadze szeroko już komentowane zasady postępowania dowodowego, rolę w tym postepowaniu organu administracji oraz fakt, że strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika, konieczne było podjęcie przez organ inicjatywy dowodowej w tym względzie, co wypełniłoby zasadę prawdy obiektywnej, zasadę zaufania i rolę w tym postępowaniu organu administracji. W opinii Sądu zarówno sposób zebrania dowodów jak i ich ocena budzą zastrzeżenia, tak co do zupełności, rzetelności, godząc w opisane już zasady wynikające z postępowania dowodowego. Niewątpliwie na organy administracji nie można nakładać nieograniczonego poszukiwania dowodów, zwłaszcza w postępowaniu wnioskowym, jednakże nie można akceptować sytuacji, w której organ posiada dostęp do źródeł dowodowych i z nich nie korzysta, zwłaszcza w sprawie takiej jak obecnie rozpoznawana, w której pozyskane wyjaśnienia (oświadczenia), co najmniej nie są spójne. Dostrzeżone uchybienia legły u podstaw uchylenia orzeczeń wydanych w obu instancjach. Celem uzupełnienia dostrzeżonych braków, w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ będzie obowiązany zastosować się do przedstawionych zaleceń Sądu. Trzeba wskazać, że w ponownie prowadzonym postępowaniu otwarta jest droga umożliwiająca przedłożenie dowodów lub wskazanie źródeł dowodowych, umożlwiających wykazanie okoliczności potwierdzających istnienie przesłanek do uznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z przyczyn politycznych. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją orzeczenie.