II SA/Sz 40/23
WyrokWSA w Szczecinie2023-04-06
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, jest wystarczające do uniknięcia zarzutu przedawnienia, nawet jeśli ostateczna decyzja ustalająca opłatę została wydana po tym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 98a ust. 1 zdanie trzecie ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu po nowelizacji z 2017 r., wystarczające jest wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Ostateczne wydanie decyzji ustalającej opłatę po tym terminie nie stanowi naruszenia prawa, a podniesione przez skarżącą zarzuty przedawnienia są bezzasadne.Stan faktyczny
Spółka została zobowiązana do zapłaty opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po jej podziale. Organ I instancji wydał decyzję ustalającą opłatę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając m.in. przedawnienie roszczenia, niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania. Spółka argumentowała, że ostateczna decyzja ustalająca opłatę powinna zapaść w ciągu 3 lat od ostateczności decyzji o podziale nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Spółka na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę.
Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 98a ust. 1 i art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899- dalej "u.g.n.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735- dalej "k.p.a.") w związku z uchwałą Rady Gminy W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Z. z dnia [...] marca 2018 r., poz. [...]- dalej "uchwała"), ustalił Przedsiębiorstwu Rolnemu "W. " Sp. z o.o. w siedzibą w C. (dalej "Spółka" lub "skarżąca") opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonych w obrębie [...], stanowiących działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha powstałych w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej uprzednio w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha objętej KW [...], zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy W. znak [...] z dnia [...] listopada 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku podziału nieruchomości gruntowej łączna wartość wydzielonych działek objętych szacowaniem wzrosła o kwotę [...]zł. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale została ustalona w operacie szacunkowym, rzeczoznawcy majątkowego mgr M. B. . Operat został wykonany przez osobę do tego uprawnioną i nie zawiera pomyłek, ani braków. Rada Gminy W. w uchwale z dnia [...] lutego 2018 r. określiła wysokość stawki opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu nieruchomości na skutek podziału na 15 % wzrostu wartości. Wobec powyższego należało ustalić opłatę adiacencką w wysokości [...] zł.
Spółka w odwołaniu od powyższej decyzji podniosła następujące naruszenia:
- uchwały Rady Gminy W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału nieruchomości poprzez jej zastosowanie w całości i powołanie uchwały jako podstawy prawnej wydanej w sprawie decyzji, bez podania jednostek redakcyjnych uchwały, podczas gdy organ administracji powinien wskazać konkretne zapisy uchwały, na których została oparta decyzja,
- art. 98a ust. 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji ustalenie obowiązku zapłaty opłaty adiacenckiej, podczas gdy upłynął 3-letni okres, w którym organ I instancji mógł ustalić opłatę adiacencką wobec Spółki,
- art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepodejmowanie przez organ I instancji działań zgodnych z prawem, przejawiających się wydaniem decyzji administracyjnej w sprawie, która uległa przedawnieniu,
- art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niepodanie poprawnej podstawy prawnej wydanej w sprawie decyzji, bez uwzględnienia jednostek redakcyjnych powołanych w decyzji aktów prawnych, co uniemożliwia sformułowanie zarzutów do zaskarżanego aktu, jak również prześledzenie toku rozumowania organu,
- art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie adresata decyzji,
- art. 104 i art. 107 k.p.a. poprzez ich zastosowanie i wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji, podczas gdy brak było przesłanek do wydania decyzji o nałożeniu opłaty adiacenckiej, a nadto powołanie wyżej wskazanych przepisów bez uwzględnienia jednostek redakcyjnych,
- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie przez organ I instancji postępowania w przedmiotowej sprawie, podczas gdy brak było podstaw do obciążenia Spółki opłatą adiacencką, w szczególności z powodu upływu okresu, o którym mowa art. 98a ust. 1 u.g.n.
Decyzją z dnia [...] października 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 pkt 11 i art. 98a ust. 1, 1a, 1b u.g.n., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 98a u.g.n. i wskazało, że warunkiem umożliwiającym ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości, jest łączne wystąpienie trzech przesłanek: 1) pozytywne rozpatrzenie przez organ wniosku o przeprowadzenie podziału nieruchomości; 2) obowiązywanie w czasie, gdy decyzja o podziale stała się ostateczna uchwały rady gminy ustalającej wysokość stawki opłaty adiacenckiej; 3) wzrost wartości nieruchomości w następstwie wydanej decyzji o podziale. Z art. 98 a ust. 1 w zw. z art. 146 ust 1a u.g.n. wynika, że ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości, następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości. Natomiast forma operatu szacunkowego określona jest w rozdziale 4. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (t.j. Dz.U. z 2021, poz. 555; dalej, "rozporządzenie") .
Organ odwoławczy ustalił, że w dniu 19 listopada 2018 r. na wniosek Spółki Wójt Gminy W. zatwierdził podział działki nr [...] o powierzchni [...] ha, na działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. 33.8560 ha. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu 7 grudnia 2018 r.
W dniu 21 marca 2022 r. rzeczoznawca majątkowy M. B. sporządziła operat szacunkowy, w którym ustaliła, że wartość nieruchomości przed podziałem wynosiła [...] zł, natomiast po podziale [...] zł, wzrost wartości nieruchomości wyniósł zatem [...] zł. Rzeczoznawca przeprowadził wizję lokalną i szczegółowe oględziny wycenianej nieruchomości w terenie.
Kolegium zaznaczyło, że rzeczoznawca w operacie szacunkowym obszernie wyjaśnił powody zastosowania metody i techniki wyceny do ustalenia wzrostu wartości rynkowej ww. nieruchomości. Przyjęte przez rzeczoznawcę podejście i metoda (podejście porównawcze- metoda porównywania parami), mogą mieć zastosowanie i umożliwiają prawidłowe ustalenie wartości nieruchomości w ustalonym stanie faktycznym. Wybór podejścia i metody zgodnie z art. 154 ust.1 u.g.n. dokonuje rzeczoznawca.
Badając operat pod kątem wymagań z § 56 rozporządzenia Kolegium stwierdziło, że zawiera on wszystkie niezbędne informacje, w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań, uzasadnienie wyboru podejścia i metody szacowania, doboru działek do analizy, porównania, wyliczenia arytmetyczne cen transakcji z uwzględnieniem cech rynkowych, wyliczenia różnic ceny maksymalnej i minimalnej do określenia wartości rynkowej nieruchomości przed i po podziale, określenie cech rynkowych oraz analizę wag tych cech, a także wartości przedmiotu wyceny. Nadto zaznaczyło, że: 1) operat został sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, 2) przedmiot, zakres i cel wyceny podano prawidłowo, 3) przedstawiono podstawy formalne i prawne, 4) daty istotne dla wyceny podano prawidłowo; 5) opis, przeznaczenie i określenie stanu przedmiotu wyceny podano prawidłowo, 6) rzeczoznawca dokonał analizy rynku, wybrał metodę szacowania i określił różnice wartości nieruchomości przed i po podziale, 7) uzasadnił przyjęte do porównania przez siebie w operacie nieruchomości podobne do nieruchomości wycenianej, 8) w operacie nie stwierdzono braków, błędów matematycznych, pisarskich i innych. Tym samym operat ten ma wartość dowodową i stanowi podstawę do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Dalej Kolegium wskazało, że podniesione zarzuty są częściowe trafione tj. brak podania jednostek redakcyjnych uchwały, jednak uznało, że przedmiotowe naruszenia nie miały wpływu na rozstrzygnięcie postępowania. Ponadto, zdaniem organu nie doszło do naruszenia art. 98a ust. 3 u.g.n., a w konsekwencji i innych przepisów. Skarżący pozostaje w błędnym przekonaniu, że upłynął 3-letni okres, w którym organ I instancji mógł ustalić opłatę adiacencką wobec Spółki. Wykładnia przepisu art. 98a ust. 1 u.g.n. musi prowadzić do wniosku, że w terminie 3 lat, licząc od daty ostateczności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie - przesłanka zostanie spełniona, gdy w okresie 3 lat zawiadomienie o wszczęciu zostało doręczone stronie. Tymczasem decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna w dniu 7 grudnia 2018 r., zaś strona odebrała zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej w dniu 5 listopada 2021 r, co oznacza, ze 3-letni termin wskazany w art. 98a ust.1 u.g.n. został zachowany.
W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy w oparciu o stan faktyczny i prawny sprawy stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki umożliwiające naliczenie opłaty adiacenckiej w związku z dokonanym podziałem nieruchomości.
Spółka zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania administracyjnego, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania jak i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W skardze decyzji tej zarzuciła:
1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 98a ust. 1, 1a, 1b u.g.n. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy organ nie miał materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej.
2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy przez organ II instancji, decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja organu I instancji powinna zostać uchylona, zaś postępowanie umorzone w całości,
b) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wydania przez organ II instancji decyzji uchylającej decyzję organu I instancji, pomimo tego, że istniały ku temu podstawy,
c) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie przez organ II instancji postępowania przed organem I instancji w całości, pomimo jego bezpodstawności,
d) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia decyzji przez organ II instancji w sposób sprzeczny ze wskazanym wyżej przepisem, polegającego zwłaszcza na braku odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów podnoszonych przez skarżącą,
e) art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zawartymi w tym przepisie dyrektywami, w szczególności poprzez niewyjaśnienie skarżącej zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy,
f) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia przez organ II instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego, skoro organ dokonał wybiórczo analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie odnosząc się do argumentów i twierdzeń podnoszonych przez skarżącą.
Według Spółki, zasadność dochodzonej przez organ I instancji należności z tytułu opłaty adiacenckiej, zaistniałaby wówczas, gdyby w przedmiotowej sprawie zapadła ostateczna decyzja w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej do dnia 7 grudnia 2021 r. Tymczasem uchybiono powyższemu terminowi. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. I OPS 5/09 w myśl którego "upływ trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dotyczy rozstrzygnięcia o ustaleniu opłaty adiacenckiej decyzją ostateczną". Dodatkowo zaakcentowała, że argumentacja ta jest obecnie powtarzana przez sądy administracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2021 r. sygn. I OSK 4350/18). Podniosła też, że organ odwoławczy nie wyjaśnił z jakich powodów organ I instancji dokonał wszczęcia postępowania niemal trzy lata od momentu, w którym decyzja dotycząca podziału nieruchomości stała się ostateczna, a nadto pominął milczeniem zarzut związany z brakiem wskazania przez organ I instancji przepisów prawa materialnego, na których się oparł, tj. uchwały Gminy W.. W jej ocenie, zarówno w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji organu I instancji brak jest wskazania przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę wydanej decyzji, zaś Kolegium odniosło się wyłącznie do kwestii przedawnienia, zupełnie pomijając pozostałe zarzuty odwołania. Zdaniem skarżącej, niezrozumiałe jest stanowisko organu II instancji odnoszące się do wykonanej wyceny nieruchomości w sytuacji gdy w odwołaniu nie odnosiła się do tej kwestii, lecz zarzucała bezprzedmiotowość postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ zwrócił się z wnioskiem o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym z uwagi na zgodny wniosek stron (stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2023 r., poz. 259 - dalej "p.p.s.a.").
Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że akt ten odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w K., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji ustalającą Spółce opłatę adiacencką w związku ze wzrostem wartości nieruchomości, spowodowanej jej podziałem.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie z art. 98a u.g.n. jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio (ust.1). Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne (ust.1a) Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Wartość nieruchomości przyjmuje się jako sumę wartości działek możliwych do samodzielnego zagospodarowania wchodzących w skład nieruchomości podlegającej podziałowi (ust.1b).
Z zacytowanego przepisu wynika, że do przesłanek, których łączne spełnienie umożliwia ustalenie opłaty adiacenckiej należy: dokonanie podziału nieruchomości, podjęcie przez radę danej gminy uchwały w zakresie stawki procentowej opłaty adiacenckiej i wykazanie wzrostu wartości nieruchomości w wyniku dokonanego podziału. Przy czym przepis ten normuje również kwestię przedawnienia możliwości naliczenia opłaty adiacenckiej.
W sprawie bezsporne jest, że decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Wójt Gminy W. na wniosek Spółki zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie nr [...] Chwiram zapisanej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] na działki o nr [...], [...] i [...]. Nie jest również kwestionowana okoliczność, że podział ten spowodował wzrost wartości nieruchomości, czego dowodzi znajdujący się w aktach sprawy operat szacunkowy. Nie budzi także wątpliwości, że Rada Gminy W. podjęła w dniu [...] lutego 2018 r. uchwałę o Nr [...], w której ustaliła wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału dokonanego na wniosek właściciela na poziomie 15% wzrostu wartości nieruchomości. Natomiast kwestią wymagającą wyjaśnienia jest odpowiedź na pytanie, czy zgłoszone przez skarżącą zarzuty przedawnienia i wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zgodzić się należy z organem odwoławczym, że Spółka pozostaje w błędnym przekonaniu, że doszło do upływu 3 letniego terminu, w którym organ mógł ustalić opłatę adiacencką. Skarżący bowiem łączy przedawnienie z koniecznością wydania w sprawie ostatecznego rozstrzygnięcia, nie dostrzegając, że takiego wniosku nie sposób wyprowadzić z art. 98a ust. 1 u.g.n., co potwierdza jednoznacznie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 1509).
Przed nowelizacją przepis ten stanowił, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Natomiast na skutek nowelizacji art. 98a ust.1 zdanie trzecie u.g.n. otrzymał od 23 sierpnia 2017 r. następujące brzmienie "Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne". W świetle tej zmiany nie ulega żadnych wątpliwości, że już nie ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, lecz wystarczające jest wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej we wskazanym wyżej terminie licząc od dnia w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Ustawodawca w odmienny sposób uregulował przedawnienie wiążąc je wyłącznie z wszczęciem postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Oznacza to tym samym, że straciły na swojej aktualności poglądy orzecznictwa, zgodnie z którymi upływ terminu trzyletniego, wskazanego w art. 98a ust.1 u.g.n. dotyczy rozstrzygnięcia o ustaleniu opłaty adiacenckiej w decyzji ostatecznej. Tymczasem przywołane przez skarżącą wyroki sądów administracyjnych zapadły na tle nieznajdującego zastosowania w niniejszej sprawie stanu prawnego sprzed ww. nowelizacji.
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać należy, że organ odwoławczy dokonał właściwej wykładni przedmiotowego przepisu i prawidłowo go zastosował. Postępowanie bowiem wszczęto postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., doręczonym skarżącej w dniu 4 listopada 2021 r., a więc niewątpliwie przed upływem trzech lat od daty uostatecznienia się decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, co miało miejsce w dniu 7 grudnia 2018 r. Nie ma przy tym znaczenia, że wszczęcie postępowania nastąpiło krótko przed upływem ww. trzyletniego terminu określonego w art. 98a ust. 1 zd. 3 u.g.n., gdyż okoliczność ta pozostaje irrelewantna z prawnego punktu widzenia. Dlatego też organ odwoławczy nie był zobowiązany do wyjaśnienia z jakich przyczyn postępowanie zostało wszczęte dopiero w dniu 5 listopada 2021 r. czy też do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia prowadzonego przed tym organem postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu, Kolegium należycie rozpatrzyło materiał dowodowy jak i w dostateczny sposób wyjaśniło motywy swojego rozstrzygnięcia, nie uchybiając zasadzie przekonywania.
Wbrew twierdzeniom skargi organ II instancji odniósł się do zarzutów odwołania, w tym ustosunkował się nie tylko do kwestii przedawnienia, ale także do wskazanego przez skarżącą braku powołania w podstawie prawnej decyzji organu I instancji konkretnej jednostki redakcyjnej uchwały Rady Gminy W. z dnia [...] lutego 2018 r. trafnie przyjmując, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w uzasadnieniu decyzji Burmistrz podał wysokość stawki procentowej, wynikającej z ww. uchwały, którą zastosował w sprawie, co pozwoliło na prześledzenie toku rozumowania organu, a także na ewentualne sformułowanie zarzutów. Uchwała składa się tylko z czterech paragrafów (z czego tylko dwa określają wysokość stawki procentowej), a zatem stwierdzenie, że chodziło o § 1 tej uchwały nie nastręczało większych trudności zwłaszcza profesjonalnemu pełnomocnikowi. Z tych też względów sam fakt niepowołania w podstawie prawnej decyzji określonego przepisu prawa materialnego, w sytuacji, gdy istnieje w systemie obowiązującego prawa podstawa do wydania przez organ podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia nie może być uznane za wadę, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego dotkniętej nią decyzji.
W tym miejscu przypomnienia wymaga, że organ drugiej instancji nie może ograniczyć się tylko do zbadania zasadności odwołania, gdyż ciąży na nim obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w decyzji. Obowiązkom tym Kolegium sprostowało, gdyż rozważyło wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, dokonując własnych ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego. Co do zasady to operat szacunkowy stanowi zasadniczy dowód w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, a zatem zweryfikowanie jego prawidłowości na etapie postępowania odwoławczego ma szczególną doniosłość prawną. Okoliczność, że Spółka nie podniosła zarzutów względem wyceny nie stało na przeszkodzie zbadaniu, czy słusznie organ I instancji uznał go za wiarygodny dowód w sprawie. Wręcz przeciwnie wykluczenie możliwości zaistnienia przedawnienia, spowodowało, że zajęcie przez organ odwoławczy stanowiska co do wyceny było jak najbardziej uprawnione.
Podsumowując, zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie uchybia wskazanym przez skarżącą przepisom prawa materialnego ani procesowego. Również Sąd nie dostrzegł nieprawidłowości, mogących powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na bezzasadność podniesionych przez skarżącą zarzutów, przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło