II SA/Gl 495/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-06-27

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Grzegorz Dobrowolski, Edyta Kędzierska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu może zostać nałożona, jeśli przedsiębiorca argumentuje, że nie miał obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku z powodu pandemii COVID-19?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu ma charakter obiektywnego naruszenia prawa, niezależnie od winy czy możliwości realizacji obowiązku przez przedsiębiorcę. Argumenty o sile wyższej, takiej jak pandemia, nie zwalniają z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu, zwłaszcza gdy przedsiębiorca nie osiągnął żadnego poziomu recyklingu przez cały rok.
Stan faktyczny
Spółka F. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2021. Spółka argumentowała, że pandemia COVID-19 uniemożliwiła jej wywiązanie się z tego obowiązku. Organy administracji uznały, że naruszenie nie jest znikome, a spółka nie osiągnęła żadnego poziomu recyklingu. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. błędnego zastosowania prawa, nieuwzględnienia siły wyższej oraz naruszenia Prawa przedsiębiorców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 lutego 2025 r. nr SKO.OS/41.9/459/2024/12077/RN w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu oddala skargę. Decyzją z dnia 10 czerwca 2024 r. nr [...] Prezydent Miasta S. orzekł o nałożeniu kary pieniężnej na F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej "spółka") w wysokości 74,02 zł w związku z nieosiągnięciem wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2021. W uzasadnieniu wskazał, że spółka wykazała brak wymaganego zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 339) poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 20% wagowo. Ze złożonego sprawozdania wynika, że ilość odpadów komunalnych odebranych w 2021 r. przez stronę wyniosła łącznie 1,3400 Mg, w tym łączna masa odpadów przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła: 0 Mg. Różnica między wymaganą masą odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych do recyklingu a osiągniętą przez stronę w 2021 r. wynosi 0,2680 Mg. Kara została wyliczona w sposób wskazany w art. 9x ust. 3 ustawy jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonych w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku w 2021 r., wynosiła 276,21 zł/Mg. Organ dokonał również rozważań dotyczących możliwości odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie organu waga naruszenia nie jest znikoma, ponieważ osiągnięty poziom recyklingu jest zerowy. Ponadto strona nie zaprzestanie naruszenia prawa poprzez osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, ponieważ sprawozdanie jest składane raz za dany okres sprawozdawczy, a w 2021 r. obejmuje działania i ilości odpadów, które zostały już odebrane w roku sprawozdawczym. Osiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych przez firmy odbierające odpady na terenie miasta, ma wpływ na poziom, który osiąga gmina. W 2021 roku gmina S. osiągnęła poziom recyklingu w wysokości 8,11%. Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka zarzucając organowi administracji naruszenie: - art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1, 9 i 11 k.p.a. poprzez: a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie oraz wydanie decyzji zawierającej uzasadnienie nieodpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (czyli w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji); b) nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii CoVID-19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez stronę z obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów; - art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie zawarcie w decyzji (uzasadnieniu decyzji) analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec strony administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara; - art. 189e k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie w uzasadnieniu decyzji analizy wpływu działania siły wyższej, tj. stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii CoVID-19 na nieosiągnięcie przez stronę w roku 2021 wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a w konsekwencji nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, pomimo faktu, iż w niniejszej sprawie do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, tym samym strona nie powinna podlegać ukaraniu (postępowanie winno zostać umorzone przez organ I instancji jako bezprzedmiotowe); - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu; - art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9x ust. 3, art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej za nieosiągnięcie w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w szczególności w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2021; - art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (w zw. z art. 9zf ustawy o utrzymaniu czystości i porządku, poprzez niezastosowanie tych przepisów i orzeczenie kary pieniężnej w niewłaściwym (zawyżonym) wymiarze; - art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności: a) niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn zależnych od strony, podczas gdy nieosiągnięcie tych poziomów wynika wręcz z przyczyn od niej niezależnych; b) braku ustaleń w treści decyzji (uzasadnienia decyzji), czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, w związku z czym strona nie podlega ukaraniu (postępowanie podlegało umorzeniu przez organ I instancji), c) uznania, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy wbrew twierdzeniom organu I instancji takie przesłanki wystąpiły; - art. 8 Prawa przedsiębiorców, poprzez obciążenie strony odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania strona nie miała wpływu. Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję organu I instancji i wymierzyło spółce karę pieniężną w wysokości 74,00 zł w związku z nieosiągnięciem wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2021. Przy czym przyczyną orzeczenia kasatoryjnego było błędne ustalenie kwoty należnej kary. Organ I instancji nie dokonał zaokrąglenia wyliczonej kwoty do pełnych złotych. Kolegium przedstawiło bardzo szczegółową prawnych podstaw wymierzonej kary. Wskazało, że zastosowanie znajdą tu o przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2024r. poz. 399). Zgodnie z art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1; 3) nieprzekraczających poziomów składowania określonych w art. 3b ust. 2a. Przepis ten w wyżej przywołanym brzmieniu obowiązuje od dnia 1 stycznia 2022 r. W roku 2021 r. przepis powyższy obowiązywał w brzmieniu: "Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1." Zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 1 ustawy, gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej: 20 % wagowo - za rok 2021. W myśl ust. la tego artykułu poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się jako stosunek masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi do masy wytworzonych odpadów komunalnych. Przy obliczaniu poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych nie uwzględnia się innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne. Przepis ten w wyżej przywołanym brzmieniu obowiązuje od dnia 31 grudnia 2020 r. Sposób obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz warunki zaliczania masy odpadów komunalnych do masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi zostały określone w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021r. poz. 1530). Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 4 września 2021 r. Do dnia 31 grudnia 2020 r. poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne, w poszczególnych latach do dnia 31 grudnia 2020 r., a także sposób obliczania tych poziomów określało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2167). Jak dalej wskazał organ, zgodnie z art. 9x ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania; 3) składowania. Przepis ten w wyżej przywołanym brzmieniu obowiązuje od dnia 1 stycznia 2022 r. W 2021 r. przepis ten obowiązywał w brzmieniu: "Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Karę tę oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W 2021 r. przepis ten obowiązywał w brzmieniu: "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania." Z kolei stawki opłat za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku w 2021 r. zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017r. poz. 2490), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. Organ odwoławczy uznał, że zaistniały w sprawie przesłanki do wymierzenia kary pieniężnej, jednocześnie ustali precyzyjnie jej kwotę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważyło także kwestię możliwości zastosowania w stosunku do strony przepisów Działu IVa k.p.a. Dotyczyło to przede wszystkim art. 189f ust. 1 ustawy, zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie, waga naruszenia prawa polegającego na nieosiągnięciu w 2021 r., przez spółkę, odbierającą odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości położonych na terenie miasta S. i obowiązkowi osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wbrew obowiązkowi nałożonemu w art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie jest znikoma. Nie można bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro odwołująca się spółka osiągnęła poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2021 roku wynoszący 0 % zamiast prawem określonych 20 %. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji, umorzenia postępowania w sprawie oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Katowicach naruszenie: 1) art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach niniejszej skargi; 2) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnych wyrokach sądu administracyjnego, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania; 3) art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez: a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; b) uznanie, że organ I instancji wydając decyzję prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy w sprawie, jak również że uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu I instancji odpowiada wymogom uregulowanym w art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy została ona wydana z naruszeniem art. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.; c) uznanie, że pandemia CoVID - 19 w 2021 r. nie stanowiła działania siły wyższej i tym samym nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii na obiektywną możliwość wywiązania się przez skarżącą z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2021 roku; 4) art. 7 k.p.a., art. 77 § i k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w; zw. z art. 136 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że z akt sprawy, jak i odwołania nie wynika, aby skarżąca w spornym okresie podjęła czynności, których zasadniczym celem byłoby osiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy strona wykazała, że prowadziła kampanię edukacyjną, zachęcającą właścicieli nieruchomości m.in. na terenie Miasta S. do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, na dowód czego w załączeniu do odwołania od decyzji organu I instancji załączyła wydruki ze strony internetowej stanowiące potwierdzenie prowadzenia przez Skarżącą kampanii edukacyjnej zachęcającej właścicieli nieruchomości m.in. na terenie Miasta S. do selektywnego zbierania odpadów komunalnych 5) art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez uznanie, że poniesiony przez skarżącą w treści odwołania od decyzji organu I instancji zarzut naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. jest nieuzasadniony i akceptację działania organu I instancji związanego z nie zawarciem w uzasadnieniu decyzji organu I instancji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara; 6) art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 189e k.p.a., poprzez uznanie przez organ II instancji, że pandemia CoVID-19 nie miała wpływu na dopełnienie przez skarżącą obowiązku osiągnięcia w 2021 roku w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podczas gdy stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii CoVID -19 w 2021 r., jako siła wyższa obiektywie niezależna od strony miała wpływ na brak osiągnięcia przez Skarżącą w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych; 7) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za nie osiągniecie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu; 8) art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust.1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w sytuacji gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego odpadów komunalnych za rok 2021; 9) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (dalej: "Prawo przedsiębiorców"), poprzez uznanie, że decyzja organu I instancji jest zgodna z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, podczas gdy została wydana z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności: - niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od skarżącej; - braku ustaleń przez organ I instancji, czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, w związku z czym strona nie podlega ukaraniu; - uznania, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy takie przesłanki wystąpiły; 10) art. 8 Prawa przedsiębiorców, poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swa dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Kolegium wydana w przedmiocie nałożenia na spółkę pieniężnej kary administracyjnej określonej w art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obecnie Dz. U. z 2024 r. 399 – dalej "u.c.p.g.") w związku z nieosiągnięciem w 2021 r. - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Spór nie dotyczy wyliczenia samej wysokości kary pieniężnej, której strona nie kwestionuje. Skarżąca kwestionuje natomiast zaistnienie podstaw do wymierzenia jej powyższej kary, wskazując na błędną podstawę prawną zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Do tej kwestii Sąd odniesie się w pierwszej kolejności. W ocenie skarżącej w 2021 r. obowiązywała inna ustawa, niż ta która stanowi podstawę zapadłych w sprawie rozstrzygnięć (zarzut skargi oznaczony cyfrą 5 - "obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara"). Jest to oczywista nieprawda. Cały czas obowiązki podmiotów odbierających odpady komunalne regulowała ustawa dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Akt ten ulegał zmianom. Ale nie w zakresie regulacji dotyczących obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Pomimo zmian redakcyjnych istota tej regulacji, sposób raportowania i zasady wymierzania kar pieniężnych pozostały niezmienne. W sposób prawidłowy wyjaśnił to stronie organ II instancji przedstawiając historyczny przebieg zmian dokonywanych w ustawie. Wykazał jednoznacznie, że w roku 2021 skarżąca miała obowiązek uzyskania poziomu 20 % przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, była zobowiązana do odpowiedniego raportowania a wymierzona jej kara została ustalona wedle niezmienionych od 2021 r. I Sąd podziela tu stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przywoływana kilkukrotnie decyzja Wójta Gminy J., który inaczej zinterpretował obowiązujące przepisy, nie może tu stanowić jakiejkolwiek argumentacji. Sąd tu zwraca uwagę, że przesłanką wymierzenia wcześniej wskazanej kary pieniężnej jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna. Inaczej mówiąc, kara jest wymierzana za fakt nieosiągnięcia wymaganego poziomu odzysku. Nie mają tu żadnego znaczenia inne okoliczności, takie jak wina ukaranego, istniejące lokalnie uwarunkowania, czy też realizacja obowiązków informacyjnych. W związku z powyższym wszystkie zarzuty skargi odnoszące się do braku wpływu skarżącej na ilość zbieranych odpadów nie zasługują na uwzględnienie. Warto tu zwrócić uwagę dodatkowo, iż kara pieniężna nie jest wymierzana za brak osiągnięcia określonej masy odpadów, ale za wielkość ustaloną procentowo w stosunku do zebranych odpadów ogółem. Niezależnie od tego należy wskazać, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnym. Nie jest zobowiązana do świadczenia usług na rzecz właścicieli nieruchomości. Sama więc ocenia, czy jest w stanie wywiązać się z obowiązków ustawowych. Zna również następstwa braku realizacji powyższych obowiązków. Tu należy również odnieść się do podnoszonej przez skarżącą obiektywnej niemożności realizacji obowiązków wynikających z ustawy z powodu stanu epidemii. Podnoszona tu argumentacja jest mało wiarygodna. Przez cały 2021 r. spółka nie przygotowała do ponownego użycia i recyklingu, co wynika z jej sprawozdania, ani jednego kilograma odpadów komunalnych spełniających wyżej określone kryteria. Jednakże przez cały ten rok odpady od właścicieli nieruchomości odbierała. Trudno ustalić przyczynę takiego stanu. Pewne jest jednak, że skarżąca w ten sposób zupełnie zignorowała ciążące na niej obowiązki. Nawet jeśli przyjąć, że prowadzona przez nią akcja edukacyjna trafiła do właścicieli nieruchomości to wyniki pierwszych miesięcy (fakt braku odpadów nadających się do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych) stanowił wyraźny sygnał, że podejmowane działania nie są skuteczne. Skarżąca podnosi również kwestię braku zastosowania w sprawie rozwiązań przewidzianych art. 189f k.p.a. W jej ocenie waga stwierdzonego naruszenia ma charakter znikomy. Należy podkreślić, że organy administracji w sprawie dokładnie odniosły się do tej kwestii. Przede wszystkim uznały, że naruszenie prawa przez stronę nie ma charakteru znikomego. I nie chodzi tu o bezwzględną wielkość nieosiągniętego poziomu przygotowania do ponownego użycia. Chodzi tu o fakt, że skarżąca zupełnie zignorowała ciążące na niej obowiązki ustawowe. Należy tu to jeszcze raz podkreślić. Przez cały rok prowadzonej działalności polegającej na odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości nie osiągnęła jakiegokolwiek poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Stanu takiego nie sposób wyjaśnić przyczynami zewnętrznymi, spowodowanymi stanem pandemii. Nie można wreszcie podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia ustawy Prawo przedsiębiorców i przewidzianej tam zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy. W trakcie postepowania bezspornie ustalono, że skarżąca nie wywiązała się ze swoich obowiązków jako podmiot gospodarujący odpadami komunalnymi. Reasumując powyższe i odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, co następuje: 1) decyzja została wydana na podstawie właściwych przepisów. Organy administracji dokonały ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że w sprawie zaistniały przesłanki do wymierzenia obecnie skarżącej kary pieniężnej. Przesłanka wymierzenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu została wprost określona w przepisach ustawy. Jest nią obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna. Karę tę ponosi podmiot, który nie wykonał obowiązku określonego w art. 9g ustawy. Nie mają tu zatem znaczenia okoliczności dotyczące braku możliwości realizacji obowiązku, , czy też wina przedsiębiorcy, 2) przesłanki zastosowania w sprawie rozwiązań przewidzianych w dziale IVa k.p.a. zostały omówione wyżej i w ocenie Sądu zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie, 3) skarżona nie wykazała, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. W ocenie składu orzekającego ustalenie wysokości kary nastąpiło prawidłowo. Dlatego wszystkie zarzuty w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnione. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. ----------------------- pl.Andersen.com

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło