III SA/Łd 397/25

Dnia 30 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2025 roku Nr 1001-IUCKOD-2.4811.1331.2025.2 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą postanawia: odrzucić skargę III SA/Łd 397/25 Uzasadnienie M. F. wniósł, za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 25 kwietnia 2025 r. o uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą. Skargę tę wysłał do organu za pośrednictwem systemu e-Doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, a więc ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, o których mowa w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.); dalej "p.p.s.a.". Stosownie do treści tego artkułu, Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Warunkiem rozpoznania sprawy przez sąd jest zatem skuteczne wniesienie skargi. I ta kwestia stała się przedmiotem rozważań w rozpoznawanej sprawie, bowiem - jak wynika z przedłożonych akt sprawy - skarga na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 25 kwietnia 2025 r. o uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą została złożona za pośrednictwem e-doręczeń, a zatem za pośrednictwem innego niż ePUAP kanału komunikacji elektronicznej. Sąd podkreśla, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje możliwość wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ale jest to możliwe jedynie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu (ePUAP). Wynika to wprost z treści art. 54 § 1a p.p.s.a., zgodnie z którym skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Definicja elektronicznej skrzynki podawczej została zawarta w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1557 ze zm.), dalej: "u.i.dz.z.p.". Stanowi on, że elektroniczna skrzynka podawcza to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Jest to obecnie jedyna forma komunikacji elektronicznej z sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 12b § 2 p.p.s.a., w postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd doręcza takie dokumenty stronom za pomocą środków komunikacji elektronicznej na warunkach określonych w art. 74a. Stosownie do art. 74a § 1 p.p.s.a., doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. Przepisy te będą obowiązywać do 30 września 2029 r., a od 1 października 2029 r. nastąpią istotne zmiany przedmiotu ich regulacji. Odtąd przepis art. 54 § 1a p.p.s.a. zyska następujące brzmienie: "Skargę w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych tego organu". Zmianie tej będzie towarzyszyła zmiana m.in. art. 12b § 2 p.p.s.a. ("w postępowaniu pisma utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się do sądu administracyjnego na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1045), zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", a sąd doręcza takie pisma stronom na adres do doręczeń elektronicznych na zasadach określonych w art. 65a"), art. 65 § 1 p.p.s.a. ("sąd doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych na zasadach określonych w art. 65a"), pojawią się nowe art. 65a i art. 65b p.p.s.a. (w brzmieniu: "art. 65a. § 1. Sąd doręcza stronie pisma na adres do doręczeń elektronicznych: 1) wpisany do bazy adresów elektronicznych, a w przypadku pełnomocnika na adres do doręczeń elektronicznych wskazany w piśmie, albo 2) powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono pismo, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych. § 2. Doręczenia, o którym mowa w § 1, można dokonać wobec strony będącej osobą fizyczną tylko wtedy, gdy wniosła ona pismo z adresu do doręczeń elektronicznych albo wskazała ten adres jako adres do doręczeń. Nie dotyczy to doręczeń dla przedsiębiorców wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. § 3. Doręczenie pism przez sąd organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, a także uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich, Rzecznikowi Praw Dziecka i Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców następuje na adres do doręczeń elektronicznych danego podmiotu wpisany do bazy adresów elektronicznych. § 4. W przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, doręczenie jest skuteczne w dniu wystawienia dowodu otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. § 5. W przypadku nieodebrania pisma przez adresata doręczenie uważa się za dokonane w dniu określonym w dowodzie otrzymania wystawionym automatycznie po upływie czternastu dni, licząc od dnia wpłynięcia pisma na adres do doręczeń elektronicznych", "art. 65b. Pisma sądu, odpisy pism i załączników w postępowaniu sądowym oraz orzeczeń doręczane przez sąd w postaci elektronicznej opatrzone są kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną."). Termin wejścia w życie tych przepisów wiąże się z przewidzianym w art. 155 ust. 1 u.d.e. wskazaniem, że sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r. Dotąd, jak już wspomniano, obowiązuje forma wnoszenia skargi w formie elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (ePUAP), nie jest natomiast to dopuszczalne na adres do doręczeń elektronicznych. Skarga wniesiona w ten sposób nie możne być uznana za wniesioną skutecznie, co pociąga za sobą jej odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 54 § 1a p.p.s.a.). Oceny tej nie może zmienić fakt, że w zaskarżonym postanowieniu skarżący został pouczony o możliwości wniesienia skargi m.in. za pośrednictwem usługi e-doręczenia. Sąd nie jest bowiem odpowiedzialny za uchybienia w zakresie pouczenia sformułowanego przez organ. Przewidziana w art. 112 k.p.a. zasada, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, dotyczy bowiem eliminacji skutków błędnego pouczenia w postępowaniu administracyjnym, a nie sądowym. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w postanowieniu. ak