II SA/Wa 759/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia S. G. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067) ze względu na ważny interes służby. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że S. G. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2022 r. skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], zgłosił "pełną gotowość do służby" i powołał się na wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. sygn. akt [...], który utrzymał w mocy, w zasadniczej części, wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2021 r. sygn. akt [...], na mocy którego S. G. został uniewinniony od popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia. Komendant Wojewódzki Policji w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. poinformował stronę, że uregulowania określone w art. 42 ustawy o Policji nie przewidują przywrócenia do służby w Policji osoby, która została zwolniona na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z uwagi na ważny interes służby. Następnie w dniu 26 października 2022 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. z uwagi na fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, jak też dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Pełnomocnik dołączył do wniosku wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. sygn. akt [...]. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił wznowienia postępowania z uwagi na złożenie wniosku o wznowienie postępowania po upływie terminu. W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że fakt, na który pełnomocnik strony powołał się we wniosku o wznowienie postępowania, tj. wydanie w dniu [...] lipca 2022 r. wyroku Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt [...], zaistniał już po wydaniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., co w sposób oczywisty oznacza, że przywołany przez wnioskodawcę fakt nie odnosi się do podstawy wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a w konsekwencji wyklucza dokonanie analizy wadliwości postępowania poprzedzającego wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, zatem merytorycznego badania zaistnienia danej przesłanki wznowienia. Organ wyjaśnił ponadto, że w niniejszej sprawie rozwiązanie z stosunku służbowego z policjantem związane było z utratą przez niego nieposzlakowanej opinii, zaś kwestia orzeczenia o winie albo niewinności, czy też kwestia popełnienia albo niepopełnienia zarzucanego w postępowaniu karnym czynu, wykraczała poza zakres sprawy w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ nie zgodził się ze skarżącym, że dowody, na których podstawie Komendant Wojewódzki Policji w [...] ustalił istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Komendant Główny Policji zauważył następnie, że S. G., wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2022 r., powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2022 r., zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przywrócenie do służby w Policji. Natomiast pełnomocnik strony podanie o wznowienie postępowania wniósł w dniu [...] października 2022 r., przy czym nie wskazał innej niż [...] sierpnia 2022 r. daty, w której strona dowiedziała się o tym wyroku. Tym samym w ocenie organu, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazany w art. 148 § 1 k.p.a., nie został przez stronę zachowany, co słusznie stwierdził organ I instancji. W sprawie zachodzi więc przeszkoda formalna wznowienia, a to oznacza, że organ był zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Organ wyjaśnił także, że nie widzi podstaw do wznowienia w tej sprawie postępowania administracyjnego z urzędu. S. G. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 k.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. złożył wniosek o przywrócenie do służby. Z uwagi na treść zasad ogólnych postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., organ mógł wezwać stronę do skonkretyzowania wniosku, bądź też poinformować stronę o możliwości wznowienia postępowania na wniosek. Organ jednak tego nie uczynił nawet w piśmie odmawiającym przywrócenia do służby. Zdaniem strony, wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] października 2022 r. stanowił kontynuację wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r., który niewątpliwie został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. W ocenie skarżącego, wskazywana przez niego okoliczność wydania wyroku uniewinniającego go w sprawie karnej stanowi podstawę wznowienia postępowania, w związku z czym organ winien wznowić postępowanie, niezależnie od tego, czy strona złożyła wniosek o wznowienie z zachowaniem ustawowego terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że jak podkreśla się w doktrynie, "czynności organu w sprawie wznowienia postępowania przebiegają w dwóch fazach. Pierwsza faza – pozaprocesowa, kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania albo wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W pierwszej fazie organ bada w pierwszej kolejności, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w Kodeksie oraz czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 k.p.a. Stwierdzenie nieprzywołania kodeksowych przesłanek wznowienia postępowania lub złożenie wniosku po terminie stanowi wystarczającą podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, bez potrzeby badania innych okoliczności. [...] Nie można odmówić wznowienia postępowania, jeżeli żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę w ustawowym terminie i jeżeli została wskazana ustawowa podstawa wznowienia. [...] Istnienie podstaw do wznowienia postępowania może być przedmiotem postępowania wyjaśniającego, prowadzonego dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania." (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 149). W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że we wniosku z dnia [...] października 2022 r. o wznowienie postępowania skarżący wskazał ustawową podstawę wznowienia, podnosząc, że "podstawą do wznowienia jest fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, jak też dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe". Innymi słowy, jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Zdaniem wnioskodawcy, taką okolicznością stanowiąca podstawę wznowienia było wydanie wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. sygn. akt [...] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2021 r. sygn. akt [...], który uniewinniał skarżącego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Przyczyną wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] postanowienia z dnia [...] listopada 2022 r. odmawiającego wznowienia postępowania, które zostało następnie utrzymane w mocy zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r., było stwierdzenie przez organ uchybienia określonego w art. 148 § 1 k.p.a. terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Zgodnie z tym przepisem, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Niezasadnie zatem organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podjął próbę dokonania merytorycznej oceny, czy wskazywane we wniosku skarżącego z dnia [...] października 2022 r. o wznowienie postępowania, okoliczności stanowią istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a także czy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe – art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Taka ocena – jak już wyjaśniono – może bowiem zostać dokonana dopiero po ewentualnym wznowieniu postępowania. To uchybienie organu odwoławczego pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, bowiem zasadniczą przyczyną odmowy wznowienia postępowania było niekwestionowane również przez Komendanta Głównego Policji uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W konsekwencji, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę badał jedynie kwestię prawidłowości dokonanego przez organ ustalenia, że wniosek skarżącego z dnia [...] października 2022 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. W tym zakresie Sąd uznał stanowisko organu za prawidłowe. Nie budzi wątpliwości, że okolicznością stanowiącą podstawę wznowienia, w rozumieniu art. 148 § 1 k.p.a. było wydanie wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący wiedział o tej okoliczności najpóźniej w dniu [...] sierpnia 2022 r., bowiem w tym dniu złożył do organu podanie, w którym powołał się na to orzeczenie sądu karnego. Skoro tak, to oznacza, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął najpóźniej w dniu [...] września 2022 r., a wniosek złożony w dniu [...] października 2022 r. został zasadnie uznany przez organy obydwu instancji za złożony z uchybieniem terminu. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, należy wyjaśnić, że treść pisma z dnia [...] sierpnia 2022 r. nie pozostawia wątpliwości, że intencją skarżącego na ówczesnym etapie postępowania nie było wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2017 r. W piśmie tym skarżący wyraźnie wskazał, że domaga się przywrócenia go do służby w związku z wydanym w sprawie karnej wyrokiem uniewinniającym, wyrażając jednocześnie gotowość do służby. Sposób sformułowania wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r. wskazuje, że skarżący domagał się przywrócenia do służby w trybie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 510/07 (LEX nr 505314), żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Powyższa reguła znajduje zastosowanie również przy wyborze trybu postępowania, w jakim strona pragnie dochodzić swoich praw. Żądanie wznowienia postępowania złożone przez stronę powinno odpowiadać nie tylko wymogom z art. 63 § 2 k.p.a., ale z podania powinno wynikać żądanie wznowienia postępowania oraz okoliczności wskazujące na zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Tych wymogów pismo skarżącego z dnia [...] sierpnia 2022 r. nie spełniało, w związku z tym organ nie miał jakichkolwiek podstaw do uznania, że może ono stanowić wniosek o wznowienie postępowania. W konsekwencji organ zasadnie uznał, że wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie został złożony dopiero w dniu [...] października 2022 r., a wiec z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Zasadne było zatem wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Wprawdzie, jak wskazuje skarżący, wznowienie postępowania w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. może również nastąpić z urzędu, powyższe nie oznacza jednak, że strona, która uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie może skutecznie domagać się wznowienia postepowania z urzędu, bowiem inicjatywa wszczęcia postępowania w takim trybie leży wyłącznie w gestii organu administracji. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji.