I SA/Sz 660/21

PostanowienieWSA w Szczecinie2025-07-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, lub braku zarządu spółki uniemożliwiającego jej działanie, który nie został uzupełniony w terminie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, sąd powinien umorzyć zawieszone postępowanie?
Ratio decidendi
Sąd umarza zawieszone postępowanie, jeśli stwierdzi brak następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, lub brak zarządu spółki uniemożliwiający jej działanie, który nie został uzupełniony w terminie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu. Okres trzech lat jest liczony od daty wydania postanowienia o zawieszeniu, a nie od daty jego uprawomocnienia. Umorzenie jest konsekwencją braku działania stron przez co najmniej trzy lata.
Stan faktyczny
Spółka P. S. z o.o. wniosła skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącą podatku VAT. Sąd wezwał kuratora sądowego do wykazania umocowania, a następnie, z uwagi na braki w składzie organów spółki uniemożliwiające jej działanie, zawiesił postępowanie. Mimo wielokrotnych prób uzyskania informacji od Sądu Rejonowego o sytuacji spółki, nie udało się ustalić osób uprawnionych do jej reprezentacji ani powołać zarządu czy kuratora w sposób umożliwiający prowadzenie postępowania. Po upływie trzech lat od zawieszenia postępowania, sąd postanowił je umorzyć.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 8 czerwca 2021 r. nr 428000-COP1.4103.18.2020.24 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2015 r. p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe. Pismem z dnia 14 lipca 2021 r. P. S. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") reprezentowana przez kuratora sądowego J. K. (dalej: "kurator sądowy"), wniosła skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 8 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2015 r. Pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r. Sąd wezwał kuratora sądowego o wykazanie umocowania do wniesienia skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to pismo kurator sądowy załączył wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzającego jego umocowanie do dnia 16 stycznia 2022 r. W związku z powyższym na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") postanowieniem z dnia 19 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 660/21 Sąd zawiesił przedmiotowe postępowanie z uwagi na braki w składzie organów Skarżącej, które uniemożliwiały jej działanie. Odpis postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowego kierowanego do kuratora sądowego pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Sąd kilkukrotnie zwracał się do Sądu Rejonowego S. - C. w S. X. W. G. K. R. S. o udzielenie informacji czy dla Skarżącej został ustanowiony zarząd bądź kurator sądowy lub czy rozpoczęto w stosunku do niej proces likwidacji. Sąd skierował następujące pisma: - z dnia 24 lutego 2022 r. – z zapytaniem czy toczy się postępowanie w sprawie ustanowienia kuratora do prowadzenia spraw spółki i reprezentowania w postępowaniach sądowych do czasu powołania zarządu spółki lub likwidatora lub czy toczy się postępowanie o powołanie innego kuratora w powyższym zakresie, czy ewentualnie toczy się z urzędu postępowanie w trybie art. 25a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2021 r., poz.112, ze zm.) o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego i na jakim znajduje się etapie. - z dnia 21 czerwca 2022 r. – z prośbą o informację w przypadku zakończenia postępowania prowadzonego w trybie art. 25a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, - z dnia 7 października 2022 r. – z zapytaniem czy podjęto działania zmierzające do obsadzenia organów Spółki, przeprowadzenia postępowania upadłościowego, likwidacyjnego, ustanowienia kuratora dla Spółki, - z dnia 10 lutego 2023 r. – z zapytaniem czy przed sądem rejestrowym toczą się jakiekolwiek postępowania z wniosku o wpis lub czy podjęto działania określone w art. 24, art. 25, art. 25a i nast. ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, - z dnia 26 kwietnia 2023 r. – z zapytaniem czy zakończyło się postępowanie w przedmiocie rozwiązania Spółki, - z dnia 29 sierpnia 2023 r. - z zapytaniem czy zakończyło się postępowanie w przedmiocie rozwiązania Spółki, - z dnia 13 listopada 2024 r. – z zapytaniem czy przed sądem rejestrowym toczą się jakiekolwiek postępowania z wniosku o wpis lub czy podjęto działania określone w art. 24, art. 25, art. 25a i nast. ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Sąd Rejonowy S. - C. w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pismem z dnia 5 maja 2025 r. poinformował, że w stosunku do Skarżącej nie toczy się postępowanie o ustanowienie kuratora, natomiast pod sygnaturą [...] toczyło się w stosunku do niej postępowanie prowadzone z urzędu w trybie art. 25a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym – o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Postępowanie to zakończyło się wydaniem postanowienia z dnia 21 lipca 2022 r. o umorzeniu postępowania o rozwiązanie Spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. W jego uzasadnieniu Sąd Rejonowy S. - C. w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wskazał, że z informacji udzielonej w dniu 20 czerwca 2022 r. przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. wynika, że Spółka posiada rachunek bankowy-gospodarczy, a brak jest informacji o jego zamknięciu. Ponadto Spółka jest dłużnikiem ZUS z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne (postępowanie egzekucyjne jest w toku). W związku z powyższym istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż przedmiotowa spółka posiada majątek. Pismem z dnia 28 listopada 2022 r. Sąd Rejonowy S. - C. w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego poinformował, iż nie toczą się postępowania z udziałem Spółki, zmierzające do obsadzenia organów Spółki czy ustanowienie kuratora. Z kolei pismem z dnia 15 lutego 2023 r. poinformował, że pod nr sprawy [...] toczy się postępowanie w przedmiocie rozwiązania podmiotu wpisanego do KRS bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Następnie pismem z dnia 6 września 2023 r. tut. Sąd otrzymał odpis postanowienia z dnia 29 czerwca 2023 r. o umorzeniu postępowania o rozwiązanie podmiotu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w piśmie z dnia 4 maja 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W., powołując się na uzasadniony interes wierzyciela – niezaspokojone zaległości od Spółki, które są należnościami publicznoprawnymi, z których finansowane są świadczenia określone w odrębnych ustawach (zasiłki, renty, emerytury), złożył oświadczenie, iż sprzeciwia się rozwiązaniu Spółki bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Wskazał, że wobec Spółki jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, aktualnie poprzez zajęcie rachunku bankowego. Z kolei za pismem z dnia 25 listopada 2024 r. Sąd Rejonowy S. - C. w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w sprawie przy uczestnictwie Spółki o wymuszenie obowiązku ustawowego dot. sprawozdania finansowego za rok 2021, przesłał odpis postanowienia z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt [...] o odstąpieniu od postępowania przymuszającego wobec Spółki. W uzasadnieniu wskazał, że dotychczas prowadzone postępowania przymuszające mające na celu wyegzekwowanie od Spółki dokumentacji finansowej za lata poprzednie, nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Spółka nie posiada zarządu. W związku z powyższym zasadnym było odstąpienie od postępowania o wykonanie obowiązku rejestrowego (art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym). Ponadto postanowieniem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy S. - Centrum w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego odstąpił od wszczęcia postępowania przymuszającego, w trybie art. 24 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, dotyczących sprawozdawczości finansowej podmiotu za 2022 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Spółka nie złożyła dokumentów dotyczących sprawozdawczości finansowej podmiotu, których obowiązek sporządzenia i złożenia przewidziano w art. 69 ust.1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Sąd dokonując analizy akt rejestrowych Spółki ustalił, że brak jest osób uprawnionych do reprezentacji tego podmiotu – z treści akt rejestrowych wynika, że spółka nie posiada aktualnie zarządu. Zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2024 r. Sąd stwierdził, że przesłanka zawieszenia postępowania nie ustąpiła, stąd sprawa pozostawała zawieszona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 130 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd umarza zawieszone postępowanie w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu z tej przyczyny. Z treści tego przepisu wynika, iż normuje on sposób zakończenia postępowania w sytuacji, gdy strona utraci swoją zdolność sądową. Jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawia się pogląd, zgodnie z którym umorzenie zawieszonego postępowania na podstawie powołanego przepisu możliwe jest również w przypadku stwierdzenia braku zachodzącego w zarządzie spółki uniemożliwiającego jej działanie, który nie został uzupełniony w terminie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z tego powodu (por. postanowienia NSA: z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt I FSK 1852/15; z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GSK 2441/23; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2206/19). Okres trzech lat jest liczony od daty wydania postanowienia (tj. w zależności od tego, czy zostało wydane na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie - odpowiednio od daty jego podpisania – art. 164 p.p.s.a. lub ogłoszenia – art. 144 w zw. z art. 166 p.p.s.a.), a nie od daty jego uprawomocnienia. Umorzenie postępowania w tych przypadkach jest konsekwencją braku działania stron przez okres co najmniej trzech lat (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 130). W analizowanej sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego zostało wydane w dniu 19 stycznia 2022 r., a zatem okres trzech lat upłynął z dniem 19 stycznia 2025 r. Do chwili wydania niniejszego postanowienia przesłanka zawieszenia nie ustąpiła, a postępowanie sądowe nie zostało podjęte. Z treści wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego zawierający informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców wg stanu na dzień 1 lipca 2025 r.) wynika, że został powołany zarząd spółki, lecz brak jest jakichkolwiek osób fizycznych wchodzących w skład tego organu. Ponadto Skarżąca jako spółka nie jest reprezentowana przez kuratora sądowego i nie został ustanowiony kurator mogący działać w niniejszej sprawie (z dniem 16 stycznia 2022 r. wygasło uprawnienie kuratora sądowego wynikające z postanowień Sądu Rejonowego S.-C. w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 26 marca 2020 r., sygn. [...] oraz z dnia 10 kwietnia 2020 r., sygn. akt [...] Co więcej Sąd z urzędu podjął szereg czynności w celu zweryfikowania sytuacji Skarżącej w tym zakresie i ustalił, że Sąd Rejonowy S.-C. w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego umorzył postępowanie o rozwiązanie Spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, odstąpił od postępowania przymuszającego wobec Spółki mającego na celu wyegzekwowanie od Spółki dokumentacji finansowej, odstąpił od postępowania przymuszającego o wykonanie obowiązku rejestrowego. Ponadto Sąd ustalił, że z treści wpisu ujawnionego w Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia 6 czerwca 2025 r.) wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w S. w dniu 3 marca 2025 r. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. W analizowanej sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego zostało wydane w dniu 19 stycznia 2022 r. Do chwili wydania niniejszego postępowania przesłanka zawieszenia nie ustąpiła, a postępowanie sądowe nie zostało podjęte. Nie został wyznaczony nowy kurator, mogący posiadać legitymację do dalszego prowadzenia spraw Skarżącej, w tym w ramach niniejszego postępowania sądowego. Co więcej Sąd z urzędu podjął szereg czynności w celu zweryfikowania sytuacji skarżącej spółki w tym zakresie, które jednak nie przyniosły pozytywnego rezultatu. W związku z powyższym w ocenie Sądu sprawę należało umorzyć. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 130 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło