III SA/Gl 800/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 czerwca 2023 r. nr SKO.GN/41.8/97/2023/10159/WS w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego oddala skargę. R. H. (dalej jako Skarżący) wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 28 czerwca 2023 r. o numerze SKO.GN/41.8/97/2023/10159/WS. Decyzją tą SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji – Zarządu Powiatu R. z 16 marca 2023 r. nr [...] w jej pkt 1, w którym orzeczono o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 135.000 zł i zmniejszyło wysokość kary do 26.811 zł. Jednocześnie SKO utrzymało w mocy decyzję pierwszo-instancyjną w pozostałym zakresie. Jako podstawę prawną swej decyzji SKO wskazało: art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") jak również art. 40 ust. 6 i ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 645, w skrócie jako "u.d.p."). Jak wynika z uzasadnienia decyzji SKO karę nałożono na Skarżącego za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej nr [...], na odcinku ul. [...] w C., przez samowolne umieszczenie reklam w czasie od 4 kwietnia 2022 r. do 14 listopada 2022 r. tj. przez 225 dni. Reklamy te umieszczone były na samochodzie marki [...], o nr rejestracyjnym [...], zaparkowanym w zatoce postojowej w rejonie skrzyżowania z ul. [...]. Reklamy miały treść: "Frezowanie, Uszczelnianie, Remonty Kominów" "Remonty Kominów, Uszczelnianie, Frezowanie" – tel. [...], Wypożyczalnia Samochodów" tel. [...]. Te treści reklamowe dotyczyły działalności gospodarczej Skarżącego, prowadzonej pod nazwą F. [...] z siedzibą w P. Z informacji uzyskanych od zarządcy drogi wynikało, że nikomu nie udzielono zezwolenia na umieszczenie tych reklam w pasie drogowym. Obliczając karę organ pierwszej instancji zastosował przepis art. 17b ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1452), przyjmując stawkę opłaty za zajęcie pasa drogowego przez 1 m² powierzchni reklamy z § 4 ust. 2 uchwały Rady Powiatu w R. z 28 listopada 2019 r., nr [...]. Zmieniając orzeczenie w tym zakresie SKO uznało, że wyliczając wysokość kary nie należy stosować postanowień uchwały Rady Powiatu w R. a przepisy ustawy o drogach publicznych – jej art. 40 ust. 6 i ust. 12 i przy zastosowaniu tych przepisów zmniejszyło wymiar kary do 26.811 zł. Ustalono, że właścicielem samochodu był Skarżący, a ustalenia tego dokonano na podstawie informacji udzielonej przez Sąd Rejonowy w W., w którym toczyła się sprawa o sygn. akt [...]. W sprawie tej zapadł wyrok, którym Sąd uznał obecnie Skarżącego winnym popełnienia wykroczenia, polegającego na utrudnianiu ruchu drogowego, przez zaparkowanie samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w sposób utrudniający ruch pojazdom wjeżdżającym na stację paliw i niezastosowanie się do znaku drogowego B-35 "zakaz postoju". SKO podniosło jednocześnie, że Skarżący w żaden sposób nie udowodnił, by przestał być właścicielem tego samochodu. W skardze na tę decyzję Skarżący, działający przez pełnomocnika, zarzucił SKO naruszenie przepisów: - art. 7 i art. 9 k.p.a. przez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że Skarżący ma przymiot strony tego postępowania, - art. 40 oraz art. 36 ustawy o drogach publicznych przez ich błędne zastosowanie wskutek uznania, że jest osobą odpowiedzialną za umieszczenie reklamy w pasie drogowym. W zwięzłym uzasadnieniu skargi stwierdził, że nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości, że w spornym okresie był właścicielem samochodu. Sam fakt reklamy nie przesądza o posiadaniu czy dysponowaniu samochodem. Nie stanowi takiego dowodu informacja uzyskana z Sądu Rejonowego w W., podpisana przez sekretarza sądowego, nie mówiąc już o tym, że dotyczy ona innego okresu. Generalnie Skarżący zakwestionował przyjęte kwalifikacje prawne, wyliczenia i hipotezy z uwagi na brak rzetelnego ustalenia właściciela samochodu. Zakwestionował jednocześnie twierdzenie, jakoby w stanie faktycznym sprawy wystąpiła reklama. W oparciu o tak postawione zarzuty Skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) o: - uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o - uchylenie tych decyzji i przekazanie sprawy do organu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, -zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego. SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą jej wydania są przepisy art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 6 oraz ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z przepisem art. 40 ust. 1 tej ustawy Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Z kolei z ustępu 2 pkt 3 art. 40 wynika, że Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam. Jest w sprawie kilka faktów bezspornych. Pierwszy polega na tym, że doszło do zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] na odcinku ul. [...] w C., w rejonie skrzyżowania z ul. [...]. Przez 225 dni stał w nim samochód [...] o nr rejestracyjnym [...]. Na samochodzie tym umieszczone zostały informacje o prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej. Jest również bezsporne, że nikt nie uzyskał zgody na zajęcie pasa drogowego w sposób tu wskazany. Sytuacja taka daje podstawy do orzeczenia na podstawie przepisu art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych kary pieniężnej w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. I tu pojawiają się dwie kwestie sporne podniesione w skardze - czy tablice i napisy umieszczone na samochodzie były reklamą oraz kto zajął w ten sposób pas drogowy. Skarżący kwestionuje bowiem, ustalenie, że to on ma przymiot strony tego postępowania, gdyż nie zostało ustalone, że dysponował tym samochodem, jak również nie zostało ustalone, czy to on zajął bez zezwolenia pas drogowy. Sąd nie widzi podstaw do kwestionowania ustaleń orzekających w sprawie organów. Tablice i napisy umieszczone na samochodzie są reklamą zdefiniowaną w art. 2 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z nim reklama to umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm.), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336, 1688 i 1890). By skrócić tę definicję na potrzeby niniejszej sprawy stwierdzić by można, że reklamą jest tablica reklamowa, urządzenie reklamowe lub każdy inny nośnik informacji wizualnej. Bez wątpienia chodzi tu o informacje o produkcie lub usługach sprzedawanych lub świadczonych przez podmiot, który je przedstawia i umieszcza w polu widzenia ewentualnych nabywców lub świadczeniobiorców. Taki charakter mają napisy na samochodzie i umieszczonych na nim tablicach, ponieważ informują o świadczonych przez Skarżącego usługach, ich rodzaju i wskazują kontakt telefoniczny z firmą. Samochód sam w sobie można uznać za urządzenie reklamowe, ponieważ ustalono, że nie służył już do jazdy po drogach publicznych, nie był ubezpieczony i służył wyłącznie jako nośnik reklam. Przypisanie Skarżącemu zajęcia pasa drogowego jest również uzasadnione. Wobec ustalenia, że właścicielem tego samochodu był Skarżący i przy braku z jego strony dowodu na to, że przestał nim być, jak również przy uwzględnieniu faktu, że reklamowane w ten sposób były świadczone przez niego usługi, przypisanie mu zajęcia pasa drogowego w celu umieszczenia w nim reklamy jest logiczną interpretacją tych faktów. Dla przyjęcia odmiennych ustaleń konieczna była inicjatywa dowodowa Skarżącego, ale jej zabrakło. Nawiasem mówiąc ustalenie, kto był właścicielem samochodu nie jest konieczne do wydania decyzji jak w niniejszej sprawie. Zasadnicze znaczenie ma to, kto zajął pas drogowy, nieważne czy swoim urządzeniem, czy też takim, którego właścicielem nie był. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.