I OZ 422/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 364/25 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 stycznia 2025 r. nr GKII.7221.111.2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z 7 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 364/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił C. Sp. z o.o. w W. (dalej jako: "Spółka", "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 stycznia 2025 r. nr GKII.7221.111.2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona Spółce 17 stycznia 2025 r. za pośrednictwem platformy elektronicznej e-PUAP i zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Termin do wniesienia skargi upłynął 17 lutego 2025 r. Pismem nadanym 17 lutego 2025 r. skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym - wniósł skargę na powyższą decyzję, którą skierował do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach. 27 lutego 2025 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach przekazał skargę wraz z załącznikami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Jednocześnie poinformował pełnomocnika skarżącego, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi z 17 lutego 2025 r. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr GKII.7221.111.2024. 11 marca 2025 r. (data nadania za pośrednictwem e-PUAP). Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 stycznia 2025 r. nr GKII.7221.111.2024 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że 17 lutego 2025r. wniósł skargę przez skrzynkę e-PUAP. Podkreślił, że podczas wnoszenia skargi za pośrednictwem platformy e-PUAP i wyszukiwania właściwej skrzynki organu II instancji, tj. Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przy wysyłce korespondencji pojawił się adres Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego, o czym pełnomocnik skarżącego powziął wiadomość dopiero 4 marca 2025 r., kiedy za pośrednictwem portalu e-doręczenia odebrał pismo przewodnie z 27 lutego 2025r. Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skierowane do WSA w Gliwicach, dotyczące przekazania skargi z 17 lutego 2025r. Pełnomocnik podniósł, że uchybienie przez niego terminu nie było zawinione, gdyż dołożył należytej staranności podczas wyszukiwania skrzynki e-PUAP organu II instancji, za pośrednictwem którego skarga miała być wniesiona. Wskazał, że podany na stronie internetowej organu II instancji adres skrzynki e-PUAP "ePUAP: /SUW2/urząd" jest niemożliwy do odszukania na platformie ePUAP2, co w znacznym stopniu utrudniało wniesienie skargi. Sąd I instancji uznał, że okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik jest bowiem zobowiązany do prawidłowego wykonania podejmowanych czynności, w tym do wysłania skargi na skrzynkę e-PUAP organu odwoławczego, a nie innego organu. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego ponowił argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu musi być jednakże złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie powyżej wskazane wymogi prawne. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Powszechnie przyjmuje się, jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. W przedmiotowej sprawie, wskazaną we wniosku o przywrócenie terminu przyczyną, uniemożliwiającą zachowanie terminu do wniesienia skargi było wysłanie skargi na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przez pełnomocnika skarżącego na adres e-PUAP Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, nie zaś na adres organu II instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wysłanie skargi przez pełnomocnika na adres elektroniczny skrzynki podawczej innego organu nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, zaś odpowiedzialność za powstałe uchybienie ponosi pełnomocnik profesjonalny. Błąd taki należy uznać bowiem za brak należytej staranności, a ponadto nie może być uznany za przeszkodę od strony niezależną i nie do przezwyciężenia we wniesieniu skargi w terminie. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Dochowując należytej staranności pełnomocnik profesjonalny powinien był zatem skontrolować prawidłowość nadania korespondencji ze skargą, chociażby w oparciu o wygenerowane urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP). Niewątpliwie takie działanie było potrzebne i uzasadnione w sytuacji gdy pełnomocnik – jak sam wskazuje - napotkał trudności podczas wyszukiwania skrzynki e-PUAP organu II instancji. Nieuwagi lub zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.