I SA/Gl 1193/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi PPHU G sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 lipca 2024 r. nr 2401-IOV1.4103.18.2024.IK UNP: 2401-24-035867 w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2018 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 5 września 2024 r. PPHU G z o.o. w W. (dalej "Spółka" lub "strona skarżąca"), reprezentowana przez prokurenta samoistnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, jako złożonej przez osobę nieuprawnioną. Wskazał, że Spółka nie posiada zarządu. Ponadto postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G., Wydział [...] Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego ustanowił dla Spółki kuratora w osobie A. W. i na mocy art. 138d § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.), dalej "o.p.", na okres 12 miesięcy umocował ją, jako pełnomocnika ogólnego Spółki, do występowania we wszelkich sprawach podatkowych i innych należących do właściwości organów podatkowych, w tym w postępowaniach odwoławczych. Organ zaznaczył nadto, że ustanowiony kurator pismem z dnia 5 września 2024 r. złożył do organu opinię o odmowie sporządzenia skargi. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 lutego 2025 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków w składzie organów uprawnionych do jej reprezentacji, w terminie 3 miesięcy pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w związku z art. 58 § 2 w związku z art. 31 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Powyższe wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 7 marca 2025 r. Pismo pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że stosownie do treści art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie zaś z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organem prowadzącym sprawy spółki i reprezentującym ją na zewnątrz jest zarząd (art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 18 ze zm.). Z dostępnych Sądowi dokumentów wynika, że Spółka nie posiada zarządu, który umożliwiałby jej podejmowanie czynności w postępowaniu sądowym. W przedmiotowej sprawie skargę w imieniu Spółki w dniu 5 września 2024 r. wniósł prokurent samoistny R. G.. Jednakże postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2024 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G., Wydział [...] Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, działając na podstawie art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 za zm.), dalej "k.c." w zw. z art. 138 § 3 o.p. w zw. z art. 138d § 2 o.p., ustanowił kuratora dla Spółki i zobowiązał go do podjęcia w ciągu 12 miesięcy od daty wydania postanowienia czynności zmierzających do powołania zarządu Spółki, a w razie potrzeby do podjęcia czynności zmierzających do jej likwidacji. Ponadto, na mocy art. 138d § 2 o.p., na okres 12 miesięcy umocował kuratora, jako pełnomocnika ogólnego Spółki do występowania we wszelkich sprawach podatkowych i innych należących do właściwości organów podatkowych, w tym w postępowaniach odwoławczych. Wskazać zatem w tym miejscu należy na regulację art. 109⁷ § 3¹ k.c., który stanowi, że prokura wygasa wskutek ustanowienia kuratora na podstawie art. 42 § 1 k.c. W okresie kurateli prokura nie może być ustanowiona. Wobec powyższego przyjąć należy, że wskutek ustanowienia kuratora dla Spółki postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2024 r. prokura wygasła. Dokonując zaś oceny statusu kuratora Spółki, ustanowionego na podstawie art. 42 k.c., wskazać przyjdzie, że kurator taki jest przedstawicielem ustawowym osoby prawnej i należy stosować do niego teorię przedstawicielstwa, a nie teorię organów. Zakres kompetencji takiego kuratora jest ograniczony i sprowadza się wyłącznie do obowiązku niezwłocznego postarania się o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby jej likwidacji. Czynności kuratora są ściśle określone, wyznaczając tym samym zakres jego dopuszczalnego działania. Poza tym zakresem, kurator nie może prowadzić spraw osoby prawnej. Kurator ustanowiony w trybie art. 42 k.c. nie może reprezentować organów spółki w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, czyli w sprawach niezwiązanych ani z powołaniem organów spółki, ani jej likwidacją (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1803/15; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście powyższych rozważań Sąd stwierdza, że kurator Spółki, powołany w trybie art. 138 o.p., na mocy art. 42 k.c. nie jest upoważniony do reprezentacji strony skarżącej w niniejszym postępowaniu. Z postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział [...] Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt [...] wynika, iż kurator został umocowany do podjęcia starań o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację, jak również do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniach podatkowych. Zatem zakres jego uprawnień nie obejmuje postępowania przed sądami administracyjnymi. Ponadto zauważyć należy, że zakres uprawnień pozostałych dwóch kuratorów ustanowionych dla Spółki także nie obejmuje umocowania do działania przed sądami administracyjnymi. Z tego powodu na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 lutego 2025 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków w składzie organów uprawnionych do jej reprezentacji, w terminie 3 miesięcy pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w związku z art. 58 § 2 w związku z art. 31 § 1 p.p.s.a. W myśl bowiem art. 31 § 1 p.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Z kolei przepis art. 31 § 3 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 p.p.s.a.). Wobec powyższego strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków w składzie organów uprawnionych do jej reprezentacji, w terminie 3 miesięcy pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie Spółka nie przedłożyła stosownych dokumentów. W dacie wniesienia skargi Spółka nie posiadała zarządu i brak ten, mimo wezwania, nie został usunięty. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.