II OZ 733/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1215/24 o odrzucenie zażalenia [...] Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1215/24 o odrzuceniu skargi [...] Stowarzyszenia [...] w K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1215/24, po rozpoznaniu zażalenia [...] Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1215/24, o odrzuceniu skargi [...] Stowarzyszenia [...] w K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2024 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego – w punkcie 1. odrzucił zażalenie; w punkcie 2. zwrócił [...] Stowarzyszeniu [...] w K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 10 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] Stowarzyszenia [...] w K. (zwanego dalej: Stowarzyszeniem) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło skarżące Stowarzyszenie. Zarządzeniem sędziego z dnia 20 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił akta sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem wezwania wnoszącego zażalenie, w imieniu [...] Stowarzyszenia [...] – M. Z., do usunięcia braków formalnych zażalenia przez złożenie pełnomocnictwa upoważaniającego go do reprezentowania Stowarzyszenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub sądami administracyjnymi, udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia. W zarządzeniu tym zwrócono również uwagę na wadliwe sformułowanie wezwania z dnia 27 sierpnia 2024 r. do usunięcia ww. braku formalnego (w wykonaniu z dnia 6 sierpnia 2024 r.) jako wzywające do złożenia pełnomocnictwa upoważaniającego D. J. P. do reprezentowania Stowarzyszenia, w sytuacji gdy ten nie wnosił zażalenia w imieniu ww. Stowarzyszenia. Zarządzeniem asesora WSA wezwano M. Z. - wnoszącego zażalenie w imieniu skarżącego Stowarzyszenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2024 r. do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez złożenie pełnomocnictwa upoważaniającego go do reprezentowania Stowarzyszenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub sądami administracyjnymi, udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. Z. - Prezes Zarządu skarżącego Stowarzyszenia, odwołując się do poglądu wyrażonego w postanowieniu NSA z dnia 20 listopada 2024 r. stwierdził, że Zarząd Stowarzyszenia, przy uwzględnieniu reprezentacji wynikającej z regulaminu był uprawniony do złożenia w imieniu Stowarzyszenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub skargi do sądu administracyjnego na odmowę takiego dopuszczenia. Brak było natomiast podstaw do żądania przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego w uchwale podjętej przez wszystkich członków Stowarzyszenia zawierającego umocowanie jego przedstawiciela do reprezentowania przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie. Z tego też powodu w ocenie Prezesa Zarządu Stowarzyszenia zarówno M. Z. jak i D. P. są uprawnieni do samodzielnego reprezentowania Stowarzyszenia we wszystkich sprawa Stowarzyszeniach. Wskazanym na wstępie postanowieniem Sąd Wojewódzki uznał, że sformułowane wezwanie z dnia z 27 listopada 2024 r. stanowiło wykonanie wyraźnych wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do podjęcia dalszych czynności koniecznych dla nadania biegu zażalenia, a więc złożenia pełnomocnictwa upoważniającego Prezesa Zarządu Stowarzyszenia M. Z. do reprezentowania Stowarzyszenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub sądami administracyjnymi, udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Ponieważ powyższego wezwania nie wykonano w prawidłowy sposób zażalenie wobec nieuzupełnienia braków formalnych podlegało odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – dalej: "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, złożyło [...] Stowarzyszenie [...] w K. W jego treści wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot wpisu za zażalenie. W uzasadnieniu wskazano, że wymaganą uchwałę podpisaną przez wszystkich członków Stowarzyszenie dołączyło już do pisma z dnia 6 grudnia 2024 r. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił [...] Stowarzyszeniu [...] w K. termin do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 20 grudnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż w świetle art. 28 § 1 P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, przy czym na mocy art. 29 P.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 P.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Ponadto, jak wynika z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 P.p.s.a.). Zarówno nieprzedłożenie pełnomocnictwa, jak i niewykazanie umocowania do podpisania pełnomocnictwa w imieniu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej stanowią braki formalne. W niniejszej sprawie podmiotem, który wniósł zażalenie jest - jak wynika z akt sprawy - stowarzyszenie zwykłe, które zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2261) stanowi uproszczoną formę stowarzyszenia, nieposiadającą osobowości prawnej. Stowarzyszenie takie powstaje i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez organ nadzorujący właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia zwykłego (art. 40a ust. 1 oraz art. 40 ust. 5 ustawy Prawo o stowarzyszeniach). Jak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na wezwanie Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 listopada 2024 r., skarżące Stowarzyszenie, przy piśmie z dnia 6 grudnia 2024 r., nadesłało żądaną uchwałę podpisaną przez wszystkich członków Stowarzyszenia, którą upoważniono M. Z. i D. P. do "wnoszenia skarg, pozwów, wniosków i wszelkich innych pism w imieniu Stowarzyszenia do sądów administracyjnych (...)" oraz "reprezentowania Stowarzyszenia we wszystkich sprawach przed sądami (...)" – por. k. 137 akt sądowych. Z uwagi zatem na wykonanie przez Stowarzyszenie zobowiązania Sądu pierwszej instancji do przedłożenia pełnomocnictwa upoważniającego M. Z. do reprezentowania Stowarzyszenia, udzielonego przez wszystkich jego członków, nie było podstaw prawnych do odrzucenia zażalenia z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych. Z podanych wyżej przyczyn zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu wpisu od zażalenia, stwierdzić należy, że nie może być on uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji.