III SAB/Gl 122/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 15 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Z. J. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 25 marca 2025 r. Z. J. (dalej zwany "skarżący"), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w B. w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z treści przekazanych przez organ dokumentów wynika, że skarga został wniesiona za pomocą skrzynki elektronicznej e-mail, na co wskazuje m.in. wydruk wiadomości e-mailowej skierowanej przez skarżącego do organu (wiadomość e-mail wraz ze skargą przesłano organowi 25 marca 2025 r.). W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że korespondencja ze skarżącym była prowadzona e-mailowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Jest on bowiem zobowiązany ustalić, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Warunkiem rozpoznania sprawy przez sąd jest skuteczne wniesienie skargi. W niniejszej sprawie kluczowe okazało się zbadanie dochowania właściwego trybu wniesienia skargi. Należy podkreślić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje możliwość wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jednakże konieczne jest w takim przypadku zachowanie przewidzianych przez ustawę standardów procesowych. Przede wszystkim wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego jest możliwe jedynie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu, co wynika wprost z treści art. 54 § 1a zd. 1 p.p.s.a. Definicja elektronicznej skrzynki podawczej została zawarta w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1557 ze zm., dalej: "u.i.d.p."). Pod pojęciem tym ustawodawca nakazuje rozumieć dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Z kolei w art. 3 pkt 13 u.i.d.p. ustawodawca wskazał, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. Istotne jest przy tym, że powyższe przepisy będą obowiązywać do dnia 30 września 2029 r. Z dniem 1 października 2029 r. nastąpią istotne zmiany dotyczące m.in. możliwości wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Drugą możliwością wniesienia skargi jest dokonanie tej czynności w formie tradycyjnej – papierowej, za pośrednictwem operatora pocztowego. W analizowanej sprawie skarżący, inicjując postępowanie sądowe, wniósł skargę w formacie pdf na adres poczty elektronicznej (adres e-mail) organu, z pominięciem skrzynki podawczej organu na platformie ePUAP. W judykaturze przyjmuje się, że takie skierowanie skargi do sądu administracyjnego w formie pisma elektronicznego skierowanego do odbiorcy na e-mail, który nie jest elektroniczną skrzynką podawczą, nie może być uznane za skuteczne wniesienie skargi "w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej organu" (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4856/21). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na wymienioną wyżej definicję elektronicznej skrzynki podawczej organu, zawartą w art. 3 pkt 17 u.i.d.p. Poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi bez wątpienia środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 ww. ustawy, jednak nie jest tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej. Oznacza to, że wniesienie skargi na adres e-mail organu, choćby był on dostępny w przestrzeni publicznej, nie może zostać uznane za skuteczne. Co istotne, skarżący nie wykazał, że wniesienie skargi poprzez kanał komunikacyjny ePUAP było niemożliwe ani nie uczynił tego w formie tradycyjnej, poprzestając na wniesieniu skargi za pomocą skrzynki e-mailowej organu. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.