II SAB/Po 184/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu 16 lipca 2025 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi J. Ł. na bezczynność Inne w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, postanawia: odrzucić skargę. W dniu 2 maja 2025 r. J. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Inne w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia dla K. Ł. – matki skarżącego. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w niosek o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia dla K. Ł. wniesiony został 11 lipca 2024 r. i nie został rozpoznany do dnia złożenia skargi. Nadto w skardze wskazano, że K. Ł. zmarła 28 lutego 2025 r., a skarżący jest jej jedynym spadkobiercą. Na potwierdzenie powyższego do skargi dołączono kopię aktu poświadczenia dziedziczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na śmierć K. Ł. i co za tym idzie brak po stronie skarżącego legitymacji do wniesienia skargi na bezczynność, gdyż nie był on stroną postępowania o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.), skarga podlega odrzuceniu jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie zaś do art. 50 § 2 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z przytoczonych regulacji wynika, że skargę może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową (legitymacją do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego). Pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., ma charakter obiektywny i jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego, ale niekiedy również procesowego czy też nawet ustrojowego. W związku z tym istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. Istnieje on wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa, z którego jest możliwość wywiedzenia dla danego podmiotu określonych praw lub obowiązków (por. postanowienie NSA z 12 grudnia 2020 r. I OSK 1553/20). W niniejszej sprawie skarżący domaga się poddania kontroli postępowania Inne , prowadzonego w sprawie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia dla jego matki K. Ł. Z akt sprawy wynika, że postępowanie powyższe wszczęte zostało w następstwie wniosku reprezentowanej przez syna J. Ł. Kazimiery Łakomiec, złożonego w organie w dniu 11 lipca 2024 r. Postępowanie to nie zostało zakończone do dnia śmierci wnioskodawczyni, to jest do 28 lutego 2025 r, zaś skarga na bezczynność organu złożona został przez skarżącego w imieniu własnym w dniu 2 maja 2025 r. Zagadnienia związane z wydawaniem decyzji o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia uregulowane zostały w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 44 z późn. zm. – dalej: u.r.z.s.). Zgodnie z regulacjami zawartymi w tym akcie prawnym potrzeba wsparcia to następstwo braku lub utraty autonomii fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej (art. 4b ust. 1 u.r.z.s.) i ustala się ją osobom legitymującym się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności (art. 4b ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 u.r.z.s.). W decyzji właściwy organ ustala poziom potrzeby wsparcia osoby niepełnosprawnej, w wartościach punktowych (art. 6b5 w zw. z art. 4b ust. 3 u.r.z.s.). Decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2 (art. 6b3 ust. 1 u.r.z.s.), a więc na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego, względnie ośrodka pomocy społecznej lub centrum usług społecznych. Uzyskanie decyzji o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia stanowi warunek wystąpienia przez osobę niepełnosprawną mającą potrzebę wsparcia z wnioskiem o przyznanie świadczenia wspierającego wprowadzonego ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 poz. 1429 ze zm.). Zgodnie z przepisami tej ustawy świadczenie wspierające przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18. roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z przytoczonych regulacji wynika, że decyzja ustalająca potrzeby wsparcia jest rozstrzygnięciem ściśle związanym z osobą niepełnosprawną i dotycząca wyłącznie jej interesu prawnego. Uprawnienia wynikające dla takiej osoby z decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia nie są prawami zbywalnymi lub dziedzicznymi w rozumieniu art. 30 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej: K.p.a.). Powyższe powoduje, że nie może się o nie skutecznie ubiegać następca prawny zmarłej osoby, dla której poziom wsparcia nie został ustalony w drodze decyzji, mimo złożenia odpowiedniego wniosku. To zaś przesądza, o tym że skarżący, będący zstępnym zmarłej wnioskodawczyni, nie posiada interesu prawnego (art. 50 § 1 P.p.s.a.) do wniesienia skargi, której przedmiotem jest bezczynność organu w postępowaniu o ustalenie poziomu potrzeb wsparcia jego matki. Przedmiot postępowania sądowego odnosi się bowiem wyłącznie do praw matki skarżącego. Jednocześnie brak jest przepisów szczególnych, w rozumieniu art. 50 § 2 P.p.s.a., które uprawniałyby następców prawnych osób niepełnosprawnych do skutecznego zainicjowania, względnie brania udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia poziomu potrzeby wsparcia i co za tym idzie także zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego zmierzającego do weryfikacji zgodności z prawem działania organu w tego rodzaju postępowaniu, w tym w szczególności weryfikacji czy doszło w jego toku do bezczynności organu, względnie przewlekłości w prowadzeniu postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 P.p.s.a., odrzucił skargę.