II SA/Sz 438/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. na pismo Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uznania za obywatela polskiego postanawia: odrzucić skargę Z. D. (dalej "skarżący") w dniu 27 maja 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o nakazanie Wojewodzie Zachodniopomorskiemu (dalej "organ", "Wojewoda") podjęcia czynności w związku z udzieloną mu odpowiedzią pismem z dnia 19 maja 2025 r. znak: SO-1.1410.4.2022.LJ. Skarżący wyjaśnił, że jego wniosek o wznowienie postępowania w sprawie uznania za obywatelkę polską O. D. (obecnie A. ) jest zasadny w związku z rażącym naruszeniem przez nią przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Organ wyjaśnił, że po przeprowadzeniu na wniosek O. D. postępowania administracyjnego wydał w dniu 24 maja 2021 r., na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, decyzję znak: SO-1.6121.01.2021.AKZ, w której uznał ją za obywatelkę polską. Decyzja ta jest ostateczna. Organ podał, że w dniu 3 lutego 2025 r. skarżący zażądał od Wojewody wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uznania O. D. za obywatelkę polską. Skarżący wskazał, że O. D. została skazana za przestępstwa popełnione w latach 2019-2020. W dniu 3 marca 2025 r. Wojewoda wydał postanowienie znak: SO-1.1410.4.2022.LJ o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody znak: SO-1.6121.01.2021.AKZ z dnia 24 maja 2021 r. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który w dniu 14 kwietnia 2025 r. wydał postanowienie znak: DOiR-l.6251.53.2025.DC, w którym uchylił postanowienie Wojewody z dnia 3 marca 2025 r. i umorzył postępowanie administracyjne w całości. Wojewoda w dniu 19 maja 2025 r. wystosował do skarżącego pismo, w którym poinformował go o braku podstaw do wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W sprawie brak było również podstaw do wznowienia postępowania na wniosek skarżącego, gdyż nie był on stroną postępowania administracyjnego o uznanie O. D. za obywatelkę polską. Skarżący nie ma zatem legitymacji do składania wniosków i żądań dotyczących tego postępowania. Nie może kwestionować czynności, które Wojewoda podjął w tej sprawie w toku postępowania oraz po jego zakończeniu. Tym samym nie może zarzucać braku podjęcia w tej sprawie określonych działań. W piśmie z dnia 10 lipca 2025 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę organu, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ramy tej kontroli zakreśla przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowiąc, że kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W światle powyższego, sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach. Wskazane regulacje prawne określają właściwość rzeczową sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli nad działalnością organów administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest pismo Wojewody z dnia 19 maja 2025 r., w którym organ poinformował skarżącego o braku podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie uznania za obywatelkę polską O. D.. Organ wskazał, że decyzja z dnia 24 maja 2021 r. nie jest obarczona wadami, wymienionymi w art. 145 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. Wyjaśnił, że zapoznał się wyrokiem karnym w sprawie O. D., lecz skazanie jej za przestępstwo tam wymienione nie pozostaje w związku przyczyno-skutkowym z wydaną w dniu 24 maja 2021 r. decyzją. Organ podał, że okoliczności wskazywane przez skarżącego zostały ujawnione już po wydaniu ww. decyzji nie mają związku z postępowaniem administracyjnym w przedmiocie o uznaniu O. D. za obywatelkę polską. Pismo organu z dnia 19 maja 2025 r. nie należy do aktów, wymienionych w art. 3 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Jest to jedynie informacja, jaką organ udzielił skarżącemu, realizując swój obowiązek z art. 9 k.p.a. Powyższe pismo nie rozstrzyga o prawie lub obowiązku skarżącego. Jak wynika z akt, skarżący nie był stroną postępowania o uznaniu za obywatelkę polską O. D.. Stroną ww. postępowania była wyłącznie O. D.. Żądanie skarżącego o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie uznania O. D. za obywatelkę polską nie mogło odnieść zatem skutku w postaci wszczęcia tego postępowania na wniosek skarżącego, gdyż nie był on stroną tego postępowania. Z pism, kierowanych przez skarżącego do organu wynika, że jego zdaniem, organ winien odebrać O. D. polskie obywatelstwo. Obywatelstwo polskie nie może być jednak odebrane przez państwo. Zgodnie z Konstytucją RP, obywatel polski może je utracić jedynie na własny wniosek, po uzyskaniu zgody Prezydenta RP na zrzeczenie się obywatelstwa. Państwo nie ma prawa pozbawić obywatelstwa kogokolwiek wbrew jego woli. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.