III OSK 1493/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 738/23 w sprawie ze skargi G.G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 marca 2023 r. nr 1086/DK w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 21 listopada 2023 r. (sygn. akt II SA/Wa 738/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") oddalił skargę G.G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z 1 marca 2023 r., w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy. Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 17 marca 2022 r. nr 805 Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 19 ust. 1 pkt , art. 20 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 2 pkt 1 i ust. 2a oraz 3a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 536) oraz § 39 ust. 2 oraz § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 września 2014 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. z 2014 r., poz. 1292 ze zm.), przeniósł gen. bryg. G.G. z dniem 21 marca 2022 r. do rezerwy kadrowej do dnia 29 września 2022 r. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.", ze względu na ważny interes społeczny. W uzasadnieniu organ wskazał, że przeniesienie żołnierza następuje stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych. Z dniem przeniesienia do rezerwy kadrowej żołnierz zawodowy z mocy prawa zwolniony jest z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego. Rozkazem personalnym z 13 września 2022 r. nr 2982 Dyrektor Kadr MON, na podstawie art. 200 ust. 4 pkt 2, art. 191 pkt 3 w związku z art. 200 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655 ze zm.), z dniem 30 września 2022 r. przeniósł gen. bryg. G.G. do dyspozycji i skierował do wykonywania zadań służbowych do Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Jako uzasadnienie faktyczne rozkazu personalnego organ wskazał upływ terminu pozostawania przez ww. żołnierza w rezerwie kadrowej. Skarżący pismem z 8 grudnia 2022 r. został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby, wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji. Decyzją z 15 grudnia 2022 r., doręczoną 22 grudnia 2022 r., organ działając w oparciu o art. 226 pkt 10, art. 229 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 238 ust. 1 u.o.O., zwolnił z zawodowej służby wojskowej skarżącego z 31 grudnia 2022 r. i przeniósł go do pasywnej rezerwy, wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji. W uzasadnieniu Minister Obrony Narodowej wskazał, że 30 grudnia 2022 r. upływał termin pozostawania skarżącego w dyspozycji, stąd odwołując się do art. 226 pkt 10 u.o.O., stanowił on materialnoprawną podstawę zwolnienia ze służby. W następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Obrony Narodowej decyzją z 1 marca 2023 r. wydaną na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 268a k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że sytuacja kadrowa skarżącego – w aspekcie w jakim sytuacja ta miała wpływ na jego status w strukturach Sił Zbrojnych RP – została prawidłowo ustalona i przeanalizowana. Organ nie przekroczył granic prawa, a zaskarżona decyzja wraz z uzasadnieniem spełnia wymogi określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ wyjaśnił, że przepis stanowiący podstawę wydanej decyzji – art. 226 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny nakazywał obligatoryjne zwolnienie skarżącego ze służby wobec zaistniałych okoliczności sprawy, tym samym pozbawiając konieczności uzasadnienia decyzji z uwzględnieniem słusznego interesu strony w zestawieniu ze słusznym interesem społecznym, pod kątem celowości zwolnienia. Stąd też, podniesione przez skarżącego argumenty odnoszące się do dotychczasowego przebiegu służby pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Decyzja o wyznaczeniu na stanowisko służbowe jest prerogatywą właściwego organu wojskowego do kreowania adekwatnej polityki kadrowej, warunkowanej potrzebami Sił Zbrojnych RP, stąd to nie wolny wakat decydował o wyznaczeniu na stanowisko służbowe. Skoro zatem skarżącemu stanowisko takie nie zostało wyznaczone w czasie pozostawania w dyspozycji, oznaczało to obligatoryjną konieczność zwolnienia ze służby, zgodnie z art. 226 pkt 10 u.o.O. Przepisy ustawy o obronie Ojczyzny nie nakazują organowi zaproponowania takiemu żołnierzowi, innego równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego, dodatkowo uwarunkowanego uzyskaniem jego zgody na jego objęcie. Poza tym, brak możliwości wyznaczenia stanowiska służbowego w okresie dyspozycji determinowany był cofnięciem przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego poświadczeń bezpieczeństwa, wymaganych na generalskim stanowisku służbowym. Wydane rozstrzygnięcie nie nosiło zatem cech dowolności czy arbitralności i było oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, co warunkowało konieczność wydania negatywnej dla skarżącego decyzji, która jest zgodna z prawem, nie narusza ogólnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności, prawdy materialnej, pogłębiania zaufania, wyjaśniania przesłanek, udzielania informacji oraz wysłuchania stron postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 130 § 2 k.p.a. w zw. z art. 108 k.p.a., poprzez wykonanie decyzji z 15 grudnia 2022 r., w sytuacji, gdy skarżący 30 grudnia 2022 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ww. decyzji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji w pełni do zarzutów skarżącego oraz niewskazanie podstawy rozstrzygnięcia, a w konsekwencji niepoddawanie się tej decyzji kontroli instancyjnej; - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia przez organ postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozpatrzenie przedmiotowej sprawy administracyjnej i wydanie w tym przedmiocie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - kwestii poświadczenia bezpieczeństwa skarżącego - przez inny organ. W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z 15 grudnia 2022 r. nr 4532 nie była zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności, jednak została wykonana z 31 grudnia 2022 r. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przewidzianym do tego terminie, na skutek czego MON wydał decyzję dopiero 1 marca 2023 r., która została doręczona skarżącemu 9 marca 2023 r. Wykonanie decyzji z 15 grudnia 2022 r. od dnia 31 grudnia 2022 r. stanowi niewątpliwie sprzeczność z obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego. Zaskarżenie ww. decyzji sprawiło, że decyzja ta - wobec braku prawomocności oraz natychmiastowej wykonalności na zasadach określonych w treści art. 108 k.p.a. - nie mogła zostać wykonana do czasu rozstrzygnięcia środka odwoławczego. Organ dopuścił się zatem obrazy przepisów postępowania administracyjnego, w związku z czym obie decyzje jako takie winny zostać uchylone. Nadto wskazano, że wydanie skarżącemu świadectwa służby oraz odpisu przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza pozostaje sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż na dzień 30 grudnia 2022 r. skarżący nadal pozostawał żołnierzem w czynnej służbie wojskowej, a to z uwagi na nieprawomocność oraz brak nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z 15 grudnia 2022 r. Zaznaczono, że pomimo nieprawomocności tego rozstrzygnięcia skarżący nie otrzymał należnego mu po 31 grudnia 2022 r. uposażenia co z uwagi na powyższe pozostaje niezgodne z obowiązującymi przepisami. Zdaniem skarżącego, organ nie odniósł się do jakichkolwiek zarzutów mu stawianych, nie wskazując w decyzji które fakty uznał za udowodnione, jak również kwestii braku nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie została rozwinięta podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia, którą ograniczono do przytoczenia orzecznictwa, tym samym powodując, że zaskarżona decyzja uniemożliwia poddanie jej kontroli instancyjnej. Podniósł, że w istocie to cofnięcie poświadczeń bezpieczeństwa do informacji niejawnych legło u podstaw niewyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe, obligatoryjnie wymaganego w tego typu warunkach, jednakże kwestia ta była wówczas przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, prowadzonego przez odpowiedni organ, stąd Minister Obrony Narodowej powinien zawiesić postępowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii certyfikatów bezpieczeństwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. 7 listopada 2023 r. do Sądu wpłynęły pisma pełnomocnika skarżącego (z tej samej daty), do których dołączone zostały kopie decyzji wydanych 28 września 2023 r. przez Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie cofnięcia skarżącemu poświadczeń bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych oraz kopie skarg na ww. decyzje złożonych do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd pierwszej instancji, odwołując się do art. 226 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny wyjaśnił, że przepis ten stanowi samodzielną i obligatoryjną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierza pozostającego w dyspozycji na co wskazuje zawarty w tym przepisie zwrot "zwalnia". Ustawodawca nie przyznał organowi możliwości wyboru sposobu ustalenia sytuacji kadrowej oficera, który nie został wyznaczony na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji. Warunkiem bowiem skorzystania z trybu zwolnieniowego opartego na art. 226 pkt 10 u.o.O. jest wyłącznie niewyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji. Ustawodawca nie uzależnił dopuszczalności zwolnienia na tej podstawie od wykazania dlaczego żołnierz w czasie dyspozycji nie został wyznaczony na inne stanowisko, zatem przyczyny te są prawnie obojętne. To zatem do decyzji właściwego organu pozostawało wyznaczenie stanowiska służbowego w ramach posiadanych kompetencji, uzależnione od potrzeb Sił Zbrojnych RP, a nie posiadanie wolnego stanowiska. Jako okoliczność bezsporną WSA uznał przebieg wydawanych względem skarżącego decyzji kadrowych, co do przeniesienia do rezerwy kadrowej, a następnie do dyspozycji wraz ze skierowaniem do wykonywania zadań służbowych w Dowództwie Generalnym Sił Zbrojnych, wobec upływu terminu pozostawania w rezerwie kadrowej. Jako prawidłową odczytał także Sąd meriti ścieżkę zmierzającą do zwolnienia skarżącego ze służby, której podstawę stanowiły akty prawne ulegające w owym okresie zmianie, tj. ustawa z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uchylona z 23 kwietnia 2022 r. oraz wprowadzona w jej miejsce ustawa z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, które weszła w życie 23 kwietnia 2022 r., a także akty wykonawcze w postaci odpowiednio rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2014 r., poz. 670 ze zm.), zastąpionego rozporządzeniem MON z 20 lutego 2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 433 ze zm.), wydanym na podstawie art. 234 u.o.O. Cytując treść obowiązującego w dacie 15 grudnia 2022 r. ww. rozporządzenia z 2014 r. zgodnie z którym "[w] przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe organ, o którym mowa w art. 20 ust. 3 ustawy, występuje do organu zwalniającego, jeżeli sam nie jest tym organem, z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej" oraz "[w] przypadku, o którym mowa w ust. 1, organ zwalniający, ustalając w decyzji datę zwolnienia, określa ją na pierwszy dzień po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej". Jak wyjaśnił Sąd, przepis ten miał odpowiednie zastosowanie w sprawie, a w związku z tym nie można zarzucić organowi braku ustaleń co do okresu pozostawania skarżącego w dyspozycji. Okres ten był oczywisty i wynikał z akt sprawy. Określenie daty zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej na 31 grudnia 2022 r. było zatem prawidłowe. Sąd a quo wyjaśnił dodatkowo, że pragmatyki zawarte w ustawie o obronie Ojczyzny oraz wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych uprawniają do określenia w decyzji daty zwolnienia żołnierza ze służby, nie uzależniając skutków prawnych czy to od doręczenia lub ogłoszenia tej decyzji, co w konsekwencji wskazuje, iż w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy art. 130 § 2 w zw. z art. 108 k.p.a. na które powoływał się skarżący w skardze. To bowiem prawodawca przyznał organowi uprawnienie do określenia w decyzji daty zwolnienia. WSA nie dopatrzył się także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym skutkować uchyleniem decyzji. Uzasadnienie obu decyzji jest wystarczające z punktu widzenia zapadłych rozstrzygnięć. Brak odniesienia się przez organ do wszystkich zarzutów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie oznacza, że decyzja była wadliwa w stopniu nakazującym jej uchylenie. Jako niezasadny oceniony został również zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem, jak stwierdził Sąd, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wbrew opinii skarżącego nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa przez inny organ. Jak bowiem trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, postępowanie administracyjne dotyczyło kwestii zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji, nie zaś zwolnienia z tej służby na skutek cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 226 pkt 10 u.o.O. poprzez błędne przyjęcie, że: i. zarówno ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wraz z wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi jak i aktualnie obowiązująca zawierają regulacje szczególne, które dają organowi administracji uprawnienie do określenia daty zwolnienia funkcjonariusza ze służby w decyzji, nie uzależniając skutków prawnych od faktu doręczenia lub ogłoszenia decyzji ostatecznej; ii. w przypadku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia do końca okresu pozostawania w dyspozycji na stanowisko służbowe nie mają zastosowania przepisy k.p.a., w tym art. 130 § 2 k.p.a. oraz art. 108 k.p.a.; - w sytuacji, gdy: • żaden przepis nie wyłącza stosowania względem art. 226 pkt 10 u.o.O. przepisów uregulowanych w k.p.a.; • skarżącemu jednocześnie przysługiwały wszelkie uprawnienia przewidziane w k.p.a. w tym również prawo do wniesienia środka odwoławczego od decyzji; • niniejsza sprawa ma charakter sprawy administracyjnej i stosuje się względem niej zarówno przepisy k.p.a. jak i p.p.s.a. W oparciu o powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Złożył też oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Uzasadniając wskazaną podstawę kasacyjną skarżący stwierdził, że podziela pogląd doktryny na temat art. "226 pkt u.o.o." zgodnie z którym: "Przepis ten wydaje się jednak nieprecyzyjny. Jest on odpowiednikiem art. 111 pkt 10 u.s.w.ż.z. który mówił o niewyznaczaniu na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Odpowiednikiem rezerwy kadrowej w nowej ustawie o obronie Ojczyzny jest dyspozycja, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 1 u.o.O. i wydaje się, że przesłanką zwolnieniową z komentowanego przepisu jest właśnie dyspozycja w art. 200 ust. 1 pkt 1 u.o.O. a nie każda dyspozycja" (J.Bulira [w] Obrona Ojczyzny. Komentarz, red. H. Królikowski, Warszawa 2023, art. 226). Jak dalej argumentował skarżący, niewystarczające sprecyzowanie treści zarówno przywołanego przepisu, jak i następnych, wyraża się również w fakcie braku jednoznacznego wskazania, że kluczowym znaczeniem charakteryzuje się data zwolnienia wskazana w decyzji zwalniającej ze służby, bez konieczności jej doręczenia oraz uprawomocnienia się. Zarówno za potwierdzeniem powyższego stanowiska, jak i przeciwko błędnemu stanowisku przyjętemu przez Sąd I instancji, jakoby przepisy k.p.a. , a w szczególności art. 130 § 2 k.p.a. oraz 108 k.p.a. nie miały zastosowania względem art. 226 pkt 10 u.o.O., przemawia przyznanie przez prawodawcę uprawnień przysługujących stronie w przepisach prawa administracyjnego, jak chociażby prawo do wnoszenia środków odwoławczych. Skarżący wywiódł, że gdyby uznać za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organ nie ma swobody decyzyjnej odnośnie do zwolnienia żołnierza ze służby, to przysługujące stronie środki odwoławcze miałyby charakter iluzoryczny i pozorny, zważywszy, że całe postępowanie w tym przedmiocie oparte zostało na przepisach k.p.a. W dalszych wywodach uzasadnienia skarżący przywołał treść art. 108 § 1 i 130 § 1 i 2 k.p.a. oraz orzecznictwo dotyczące ich stosowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że wobec oświadczenia skarżącego o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez organ, sprawa stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. mogła zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Również należy zwrócić uwagę na zakres rozpoznania sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Otóż, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznanie sprawy w postępowaniu kasacyjnym następuje w granicach skargi kasacyjnej, chyba że w sprawie występują podstawy nieważnościowe. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z okoliczności wskazanych w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z powyższego wynika, że to od autora skargi kasacyjnej i podniesionych w niej zarzutów zależy zakres rozpoznania sprawy, przy czym nawet wadliwe sformułowanie tychże zarzutów nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu złożonego środka zaskarżenia o czym przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r., wydanej w sprawie o sygn. akt: I OPS 10/09 (wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.cbois.nsa.gov.pl.). W rozpoznawanej sprawie podniesiono wyłącznie jeden zarzut, sprowadzający się do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu prawa materialnego, dając tym samym wyraz braku kwestionowania ustaleń odnoszących się przebiegu stanu faktycznego sprawy. Przepis, którego naruszenia dopatruje się skarżący, stanowił materialnoprawną podstawę jego zwolnienia ze służby w wojsku. Treść art. 226 pkt 10 u.o.O. na dzień wydania skarżonej decyzji brzmiała: "Żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji". Jak trafnie stwierdził to Minister Obrony Narodowej, a następnie sąd administracyjny dokonujący kontroli legalności wydanych decyzji, przywołany przepis nie określał fakultatywnej, a obligatoryjną przesłankę zwolnienia żołnierza ze służby w warunkach tam wskazanych. Ustawodawca wyłączył tym samym możliwość zastosowania tzw. uznania administracyjnego względem osób, którym nie zostało zaproponowane stanowisko służbowe w trakcie pozostawania w dyspozycji. Warto odnotować, że art. 226 in fine u.o.O. zastąpił wcześniej obowiązujący niemalże analogiczny przepis art. 111 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 536 ze zm.). Różnica między obiema jednostkami redakcyjnymi, tj. art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i art. 226 pkt 10 u.o.O. zasadniczo sprowadzała się do tego, że w ustawie o obronie Ojczyzny, ustawodawca zdecydował się na likwidację instytucji rezerwy kadrowej. Jak można wyczytać z uzasadnienia rządowego uzasadnienia projektu ustawy o obronie Ojczyzny, zawartego w druku sejmowym nr 2052, dotychczas funkcjonowały bowiem dwie instytucje: rezerwa kadrowa (do której przenosiło się czasowo żołnierza w trakcie pełnienia służby jeżeli zaistniały przesłanki do zwolnienia go ze stanowiska służbowego i brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe) oraz dyspozycja (przenosiło się do niej żołnierza w okresie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej). Ustawa z 11 marca 2022 r. dokonała połączenia obu tych instytucji pod wspólną nazwą "dyspozycja". Powyższe wyjaśnienie nabiera szczególnego znaczenia, zwłaszcza w kontekście sytuacji w jakiej znalazł się skarżący, albowiem przebieg jego kariery wojskowej w powiązaniu z podejmowanymi wobec niego decyzjami, w tym kadrowymi dokonywał się na przełomie obowiązywania dwóch aktów prawnych, tj. ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, która utraciła moc 23 kwietnia 2022 r. (art. 823 pkt 12 u.o.O.) oraz ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, która z kolei weszła w życie 23 kwietnia 2022 r. (art. 824 u.o.O.). W myśl natomiast art. 819 u.o.O., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepis ten ma jednak charakter procesowy i dotyczy postępowań administracyjnych, które były w toku i które nie zostały ostatecznie rozstrzygnięte. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy nie miał on zastosowania, albowiem żadne postępowania spełniające podane kryterium nie były w toku. Faktem bezspornym jest również to, że względem skarżącego upływał termin pozostawania w rezerwie kadrowej, który dobiegał końca 29 września 2022 r. W międzyczasie, wobec utraty mocy obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wejściu w życie ustawy o obronie Ojczyzny, w powiązaniu z faktem upływu terminu pozostawania w rezerwie kadrowej, skarżący został przeniesiony do dyspozycji, w oparciu o przepisy ustawy o obronie Ojczyzny, która zastąpiła wcześniejsze uregulowania. Okolicznością bezsporną również jest to, że w okresie pozostawania skarżącego w dyspozycji został on skutecznie zawiadomiony o wszczęciu względem niego postępowania administracyjnego zmierzającego do zwolnienia ze służby wojskowej wskutek niewyznaczenia stanowiska służbowego, co finalnie się stało decyzją z 15 grudnia 2022 r., następnie utrzymaną w mocy wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o decyzję z 1 marca 2023 r. Skarżący w treści skargi kasacyjnej zarzuca, że decyzja Ministra Obrony Narodowej o jego zwolnieniu została wykonana zanim sprawę rozpatrzono ponownie wskutek złożenia stosownego wniosku w tym przedmiocie i mimo, że nie został jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co miałoby stać w sprzeczności z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście uprawnienia do złożenia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Wątpliwości skarżącego przejawiają się także w kwestionowaniu możliwości określenia przez organ daty zwolnienia ze służby, niezależnie od tego czy decyzja taka została skutecznie doręczona stronie lub ogłoszona. W ocenie skarżącego stanowiło to naruszenie dyspozycji art. 226 pkt 10 u.o.O. poprzez dokonanie błędnej jego wykładni. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazana argumentacja w istocie niewiele ma wspólnego z wykładnią art. 226 pkt 10 u.o.O. Przepis ten w swojej treści bowiem ani nie określa daty zwolnienia, ani nie daje jakichkolwiek wskazówek w tym zakresie. Trudno też przyjąć, że ewentualna wadliwość związana z wykonaniem decyzji nieostatecznej i ewentualne naruszenie art. 130 § 2 w związku z art. 108 k.p.a. mogłyby być uznane za błąd w wykładni prawa materialnego, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku uprawnienie organu do wskazania w decyzji daty zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej przypadającej na pierwszy dzień po upływie pozostawania w rezerwie kadrowej (w tym przypadku 31 grudnia 2022 r.) Sąd pierwszej instancji wyprowadził nie ze wskazanego w skardze kasacyjnej art. 226 pkt 10 u.o.O., lecz z przepisów powołanego rozporządzenia z 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, a dokładnie z § 10 tego rozporządzenia. To treść tego przepisu spowodowała przyjęcie, że organ miał podstawy do wskazania takiej a nie innej daty zwolnienia bez względu na treść powołanych przez skarżącego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wyraźnie zaznaczył, że "[p]oglad prezentowany przez skarżącego byłby uzasadniony tylko w przypadku braku stosownych regulacji prawnych określających termin zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby" i dodatkowo jako przykład pragmatyki służbowej niezawierającej szczególnej regulacji dotyczącej daty zwolnienia wskazał na ustawę o Straży Granicznej (por. str. 11 uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji). Nie podważając poglądu Sądu pierwszej instancji o prawidłowości zastosowania w sprawie przepisu szczególnego § 10 rozporządzenia z 2014 r. skarżący pozostawił tę kwestię poza granicami skargi kasacyjnej, a tym samym i badania Sądu kasacyjnego. Ogólnikowe odwołanie się w zarzucie błędnej wykładni art. 226 pkt 10 u.o.O. do "ustawy i wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych" (pkt I zarzutu) nie uprawnia Naczelnego Sądu Administracyjnego do analizowania poprawności przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że wskazana w decyzji data była poprawna, a tym samym i zasadności wywodu o niestosowaniu art. 130 § 2 k.p.a. oraz 108 k.p.a. Zauważyć jednakże należy, że przepisy ustawy o obronie Ojczyzny w sposób szczegółowy regulują dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w zależności od przyjętej podstawy zwolnienia. Stosownie bowiem do art. 229 ustawy "[z]wolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 226 pkt 1, 3, 5 i 11-15, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna, albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby, z zastrzeżeniem art. 233 (ust. 2). Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach niewymienionych w ust. 2 następuje z dniem określonym w decyzji organu, o którym mowa w art. 186 ust. 1 (ust. 4)". Także przepisy wykonawcze tj. powołane przez Sąd pierwszej instancji rozporządzenia szczegółowo regulują tę materię. Jak widać ustawodawca nie pozostawia w tym zakresie swobody organowi. Chodzi o to, że nie powinno być jakichkolwiek wątpliwości co do tego w jakiej dacie następuje zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Rację ma tym samym Sąd pierwszej instancji o pierwszeństwie stosowania przepisów ustawy o obronie Ojczyzny w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego odmiennie regulujących zagadnienia związane z wykonalnością decyzji nieostatecznych. Nie jest też uprawniony podnoszony w skardze kasacyjnej argument, że gdyby podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji o niestosowaniu w sprawie art. 108 k.p.a. i 130 § 2 k.p.a. z uwagi na wskazaną w decyzji wcześniejszą i niezależną od ostateczności decyzji datę zwolnienia, to korzystanie ze środków odwoławczych zarówno na drodze postępowania administracyjnego, jak i sądowego miałoby charakter iluzoryczny i pozorny. Wystarczy przytoczyć bowiem art. 232 u.o.O., który stanowi: "1. W przypadku uchylenia orzeczenia albo wyroku, o których mowa w art. 226 pkt 11-15 albo art. 228 ust. 1 pkt 1 i 6, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia albo decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. 2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie. 3. Żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1." Treść tej regulacji jednoznacznie wskazuje na sens korzystania zarówno z odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy czy zaskarżania decyzji na drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Na zakończenie należy wyjaśnić, że Sąd drugiej instancji zapoznał się również szczegółowo ze złożonym przez skarżącego do sprawy jego pismem skierowanym do Służby Kontrwywiadu Wojskowego z 1 lutego 2024 r. Poruszane w tym piśmie kwestie dotyczące okoliczności odejścia skarżącego ze służby nie mogły mieć jednak wpływu na wynik sprawy. Jedyną bowiem istotną okolicznością z punktu widzenia podstawy zwolnienia wymienionej w art. 226 pkt 10 u.o.O. było niewyznaczenie na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji i nic ponadto. Przyczyny z powodu których do tego wyznaczenia nie doszło (cofnięcie wymaganych poświadczeń bezpieczeństwa) pozostawały poza granicami tej sprawy. I aczkolwiek skarżący obie te kwestie i sprawy w zrozumiały sposób łączy ze sobą, to z punktu widzenia przepisów prawa nie pozostają one ze sobą w związku na tyle, żeby przyjąć, że ewentualne uchylenie decyzji w sprawach cofnięcia poświadczeń bezpieczeństwa mogłyby mieć wpływ na brak legalności decyzji zwolnieniowej z podstawy wskazanej w art. 226 pkt 10 u.o.O. i umożliwić skorzystanie z dyspozycji art. 232 ust. 3 u.o.O. W konsekwencji powyższych rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się możliwości uwzględnienia złożonej skargi kasacyjnej, w oparciu o podniesiony w jej treści zarzut, tym samym stosownie do art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.