II OZ 1058/25

Dnia 30 lipca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 765/23 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi D.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 28 kwietnia 2023 r., nr SKO-72-53/23 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Bydgoszczy postanowieniem z 12 marca 2025 r., II SA/Bd 765/23, odmówił D.W. przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu (SKO lub Kolegium) z 28 kwietnia 2023 r., nr SKO-72-53/23, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu swego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 9 stycznia 2024 r. sąd wojewódzki wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numeru PESEL. Wezwanie odebrał dorosły domownik w dniu 13 lutego 2024 r. We wskazanym w wezwaniu terminie (tj. do 20 lutego 2024 r. włącznie) opisany brak formalny nie został uzupełniony. W dniu 26 lutego 2024 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym pismo, w którym wskazał numer PESEL oraz wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wyjaśnił, że nie mógł osobiście odebrać przesyłki z uwagi na to, iż od 11 lutego 2024 r. do 22 lutego 2024 r. przebywał z żoną na urlopie poza granicami kraju, przesyłkę z wezwaniem odebrała zaś jego 63-letnia teściowa. Skarżący wskazał, że o przesyłce dowiedział się następnego dnia po powrocie do kraju. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające wyjazd (kartę pokładową z 11 lutego 2024 r., skan pieczątki paszportowej z 22 lutego r., umowę z biurem podróży). Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazujących na jego brak winy w uchybieniu tego terminu. W ocenie tegoż sądu planowany wyjazd zagraniczny nie jest przesłanką zwalniającą stronę postępowania od obowiązku dbania o terminowe wykonywanie wezwań sądu wystosowywanych doń w ramach sprawy. Sąd a quo podkreślił, że okoliczność uczestniczenia w procesie sądowym, tym bardziej jako strona skarżąca, obliguje do zadbania o należyte i terminowe wykonywanie czynności procesowych objętych wezwaniami sądowymi – czy to osobiście, czy przez ustanowionego pełnomocnika. Skarżący miał świadomość, że w okresie od 11 do 22 lutego 2024 r. nie będzie go w kraju (umowę z biurem podróży zawarto 25 stycznia 2024 r. – k. 76 akt sądowych). Zdaniem sądu pierwszej instancji mógł on zatem poczynić stosowne przygotowania do tej okoliczności w kontekście toczącego się postępowania sądowego – pouczyć dorosłego domownika o konieczności informowania go o wszelkiej korespondencji sądowej docierającej w trakcie wyjazdu. Mógł też ewentualnie ustanowić pełnomocnika do doręczeń. Możliwe było także poinformowanie sądu o planowanym wyjeździe, co mogło wpłynąć na korzystną dla niego organizację przez sąd terminów nadań kierowanej do skarżącego korespondencji. D.W. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc iż urlop strony, który odbył się po upływie 8 miesięcy od złożenia skargi nie powinien być traktowany jako okoliczność, która powstała z jej winy. Skarżący był przekonany, że w tym czasie nie powinna do niego nadejść tego typu korespondencja, ze względu na długi okres oczekiwania na rozpatrzenie sprawy przez sąd, gdyż przedmiotową skargę złożył w maju 2023 r. Żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast o braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej zaś sprawie, skarżący – nie kwestionując uchybienia terminu - powołuje się wyłącznie na swój zagraniczny wyjazd w trakcie urlopu, przez co nie był w stanie podjąć korespondencji. Trafnie stwierdził sąd pierwszej instancji, że okoliczności wskazane przez skarżącego nie mogą stanowić przesłanek usprawiedliwiających braku jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Bowiem planując urlop zagraniczny, skarżący powinien był – dokładając należytej staranności – zapewnić sobie możliwość odbioru korespondencji w swoim miejscu zamieszkania przez osobę uprawnioną, jak również mógł ustanowić pełnomocnika, bądź też w placówce pocztowej ustanowić inną osobę swoim pełnomocnikiem pocztowym. Nie korzystając z żadnego ze wskazanych wyżej rozwiązań skarżący sam pozbawił się możliwości uzyskania informacji o kierowanej do niego korespondencji, w tym korespondencji, której nadawcą był WSA w Bydgoszczy. W tej sytuacji argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w treści zażalenia, prowadzą do uznania, że skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi z własnej winy. Prawidłowości tej oceny tym bardziej nie podważa podniesione w uzasadnieniu zażalenia stanowisko strony, z którego wynikało, że przez tak długi okres czasu od złożenia skargi nie mógł on oczekiwać na taką korespondencję w okresie swojej nieobecności. Założenie takie jest ze swej natury błędne i cechuje się niedochowaniem należytej staranności w dbałości o swoje interesy, albowiem przyjęcie za niezmienny i powtarzalny model dotychczasowych zdarzeń związanych z terminem doręczeń korespondencji w sprawie, który nie jest w całości zależny od sądu, może wywołać negatywne dla strony skutki w wyniku powstania nietypowych lub wychodzących poza dotychczas przyjęte ramy okoliczności, na które ta nie zareaguje w ogóle lub w niewłaściwym czasie. Mając wskazane okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby w niniejszej sprawie zastosować art. 86 § 1 Ppsa, gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Skarżący bowiem, składając skargę powinien liczyć się z tym, że sąd będzie kierował do niego różne pisma, w tym zarządzenia, wymagające oznaczonej reakcji w terminach przewidzianych przepisami prawa. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł, jak w sentencji postanowienia.