I OSK 1629/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 189/24 w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 listopada 2023 r. znak: SKO.4114.700.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia od I. G. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 189/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 listopada 2023 r. znak: SKO.4114.700.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 18 października 2023 r. znak: SOCII.5111.032424.2023.225733.000001.2023 (pkt 1) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego (pkt 2). Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 18 października 2023 r., nr SOCII.5111.032424.2023.225733.000001.2023, odmówił I.G. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad A.B. w okresie od dnia 1 września 2023 r. stwierdzając, iż nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do przyznania wnioskowanej pomocy, nie został spełniony warunek związany z datą powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki określony w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 30 listopada 2023 r., nr SKO.4114.700.2023 - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.), dalej jako: "u.ś.r.", po rozpatrzeniu odwołania I.G., utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 18 października 2023 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazując na treść art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 u.ś.r. wyjaśnił, że I.G. w dniu 1 września 2023 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką – A.B. chorą na reumatoidalne zapalenie stawów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż nie podziela stanowiska zawartego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji odmawiającej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na warunek związany z datą powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, określony w art. 17 ust. 1b u.ś.r. W ocenie Kolegium, w tym zakresie należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W ocenie Kolegium, kwestią rzutującą na rozstrzygnięcie jest, ustalenie czy wnioskodawca zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką i czy zakres sprawowanej opieki uniemożliwia wnioskodawcy podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem organu odwoławczego, czynności sprawowane przez wnioskodawcę nie pozostają w kolizji z podejmowaniem zatrudnienia, bowiem jak wynika z akt sprawy osoba wymagająca opieki – A.B. nie wymaga wyręczania jej w podstawowych czynnościach dnia codziennego. Jest zdolna do samodzielnego spożywania posiłków (nie wymaga karmienia przez osobę drugą), nie wymaga pomocy przy zażywaniu leków, czy korzystaniu z toalety. Choć ma trudności w poruszaniu się, to - jak strona sama wskazuje - porusza się samodzielnie przy pomocy balkonika i wychodzi na spacery. Odwołujący przygotowuje posiłki, to jednak A.B. samodzielnie może je spożywać. Wnioskodawca wykonuje więc tylko część czynności związanych z opieką nad osobą niepełnosprawną, natomiast aby można było mówić o opiece w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. opieka ta musi być stała, długoterminowa i przede wszystkim wynikać z ograniczeń ruchowych osoby niepełnosprawnej. Sprawowana przez odwołującego opieka nie uniemożliwia mu podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a jest to warunek konieczny do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 u.ś.r. Jak zaakcentowało Kolegium, świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane, jako świadczenie dla rodzin, w których są osoby niepełnosprawne - problem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny dotyczy bowiem niemal wszystkich rodzin, których członkami są przedstawiciele różnych pokoleń, w tym osoby starsze, czy schorowane. Świadczenie to adresowane jest wyłącznie do tych osób i rodzin, które w związku ze sprawowaną opieką zmuszone są do rezygnacji z dotychczasowej aktywności zawodowej i związanej z tym utraty źródła utrzymania, a zakres świadczonej opieki uniemożliwia im podjęcie zatrudnienia celem wypełnienia swoich moralnych i prawnych zobowiązań wobec bliskich. Nie każda opieka nad osobą chorą, nawet osobą, co do której wydano orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym, czy niezdolności do samodzielnej egzystencji, automatycznie uprawnia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. W świetle obowiązujących przepisów, świadczenie przyznane może być wyłącznie w przypadku, gdy zakres sprawowanej opieki, czy jej charakter, są tak rozległe czy absorbujące, że niemożliwym jest równoległe kontynuowanie przez opiekuna pracy zarobkowej. W rozpoznawanej sprawie czynności, jakie wykonuje odwołujący nie kolidują z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową. I.G. może sprawować opiekę nad matką i jednocześnie świadczyć pracę (choćby nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy), bowiem zarówno zakres sprawowanej opieki, jak i stan zdrowotny osoby niepełnosprawnej nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Kolegium ponadto wskazało, że odwołujący jest osobą bezrobotną (zgodnie z weryfikacją o składkach na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od dnia 1 stycznia do 16 listopada 2023 r. nie świadczył on pracy). W konsekwencji odwołujący nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Tymczasem, rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest warunkiem koniecznym do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Warunek ten dotyczy, według Kolegium, wszystkich osób ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne. W niniejszej sprawie wnioskodawca jest osobą bezrobotną (trwale) i nie rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką, co przesądza, zdaniem Kolegium, o braku możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, powołanym na wstępie wyrokiem uchylił decyzje organów administracji obu instancji, wskazując, że nawet jeśli zatrudnienie skarżącego ustało jakiś czas przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie świadczenia to nie wyklucza możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia. Fakt bowiem, że skarżący w okresie składania wniosku o przyznanie świadczenia, a także w okresie wcześniejszym był osobą bezrobotną, nie świadczy o tym, że nie spełnia on przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. określa jako przesłankę przyznania świadczenia nie tylko rezygnację z zatrudnienia, ale także niepodejmowanie zatrudnienia i obie te przesłanki traktuje jako równorzędne. Ponadto Sąd Wojewódzki uznał, że okolicznością, która w sprawie wymaga ustalenia jest wymiar opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną matką. Sąd wskazał, że wśród dokumentów załączonych do akt administracyjnych jest wywiad środowiskowy z dnia 18 września 2023 r., w którym pracownik socjalny stwierdził, iż skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, a rozmiar tej opieki (a ściślej czynności realizowane przez skarżącego) wynikają z załączonego do wywiadu oświadczenia skarżącego z dnia 18 września 2023 r. W ocenie składu orzekającego, w sprawie niezbędna jest weryfikacja oświadczenia skarżącego przez pracownika socjalnego, konieczne jest zatem ustalenie i to przez pracownika socjalnego wymiaru opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną matką. Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżące kasacyjnie Kolegium wniosło również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz rozpoznanie sprawy w składzie rozszerzonym w celu podjęcia uchwały z uwagi na konieczność wyjaśnienia rozbieżności powstałych w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle wykładni i stosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Zaskarżonemu wyrokowi skarżące kasacyjnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zarzuciło naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. 2023, poz.390 ze zm.), zwanej dalej u.ś.r. poprzez jego: - błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dla oceny istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego podejmowaniem (jak i innych czynności zarobkowych) w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną bez znaczenia jest czasokres i przyczyna pozostawania poza rynkiem pracy jak i rzeczywisty zakres czynności podejmowanych przez wnioskodawcę dla zapewnienia ewentualnej stałej opieki podczas gdy to właśnie korelacja między nimi definiuje istnienie tego związku przyczynowo-skutkowego, a w konsekwencji: - niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na uznaniu, że strona spełnia kryteria przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opisane tym przepisem, to jest, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy brakiem zatrudnienia a koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką, w sytuacji gdy z materiału dowodowego taki związek nie wynika bowiem brak podejmowania zatrudnienia przez stronę wynika z pozostawania od dłuższego czasu osobą bezrobotną a nie z zakresu czynności koniecznych dla sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie przepisów postępowania w stopniu istotnym, rzutującym na wynik sprawy zatem nie było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej organu drugiej instancji, jak i decyzji ją poprzedzającej, co nastąpiło w związku z naruszeniem przez Sąd I instancji niżej wymienionych przepisów postępowania: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że organ II instancji niedostatecznie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy bowiem zaniechał ustalenia przebiegu zatrudniania skarżącego w okresie od uzyskania przez matkę statusu osoby niepełnosprawnej w stopniu pozwalającym na ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne oraz nieprawidłowo zebrał materiał dowodowy podczas wywiadu środowiskowego w zakresie stopnia samodzielności osoby niepełnosprawnej, podczas gdy materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie bowiem zakres koniecznej opieki ustalonej przez organ w toku postępowania nie pozwalał na ustalenie w sprawie wystąpienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego a tą opieką; b) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i w konsekwencji przedstawienie oceny prawnej niespójnej a wręcz wewnętrznie sprzecznej w zakresie własnych rozważań, brak precyzyjnego wskazania jakie to przepisy postępowania organ rzekomo naruszył, brak odniesienia się do zarzutów skargi i problemu "stałości opieki", jak i schematyzm uzasadnienia i związanie organów nietrafną oceną prawną i wskazaniami co do dalszego procedowania obligując organy do przeprowadzania dowodów w zupełnie zbędnym zakresie, podczas gdy Kolegium nie uchybiło żadnym przepisom ze sfery ich gromadzenia i oceny prowadząc czynności adekwatnie do wniosku strony i jej złożonych oświadczeń. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację na poparcie ww. zarzutów. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w ustawowym terminie czternastu dni, nie zażądały jej przeprowadzenia, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że pierwszy z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wobec zaskarżonego wyroku sprowadza się do dokonania, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. polegającego na uznaniu przez Sąd I instancji, że bez znaczenia dla związku przyczynowo-skutkowego są okoliczności pozostawania wnioskodawcy poza rynkiem pracy, a ważny jest jedynie zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym i wpływ na możliwość podejmowania zatrudnienia. To stanowisko Sądu I instancji podziela Naczelny Sąd Administracyjny. Organy stosujące ustawę o świadczeniach rodzinnych nie są uprawnione w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uzależniać przyznania albo odmowy przyznania tego świadczenia od przesłanek, które nie zostały ustanowione w prawie materialnym, tj. w u.ś.r. Obowiązkiem organów wykonujących ustawę o świadczeniach rodzinnych jest zbadanie zgodnie z wymogami k.p.a. zarówno pozytywnych, jak i negatywnych warunków w zakresie załatwianej sprawy, ale – tylko – ustanowionych przez normodawcę w treści ustawy oraz następnie wydanie odpowiedniej treści decyzji administracyjnej. Z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że dla przyznania świadczenia wystarczające jest by osoba ubiegająca się o świadczenie nie podejmowała zatrudnienia z uwagi na opiekę nad osobą niepełnosprawną. Przesłanką świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem niepozostawanie w zatrudnieniu osoby zdolnej do pracy, bez względu na okoliczności tego stanu rzeczy. Z tego też powodu organ nie może ustalać wcześniejszych przyczyn braku zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Organ jest jedynie zobowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a więc powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonał prawidłowej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. stwierdzając, że przepis ten określa jako przesłankę przyznania świadczenia nie tylko rezygnację z zatrudnienia, ale także niepodejmowanie zatrudnienia i obie te przesłanki traktuje jako równorzędne. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zbędne było w związku z powyższym załączanie dokumentu wskazującego na przebieg zatrudnienia skarżącego w okresie wcześniejszym niż dzień 1 stycznia 2023 r., a w szczególności w okresie kiedy jego matka legitymowała się już orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Nawet bowiem stwierdzenie, że zatrudnienie skarżącego ustało jakiś czas przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie świadczenia nie wyklucza możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia. Fakt, że skarżący w okresie składania wniosku o przyznanie świadczenia, a także w okresie wcześniejszym był osobą bezrobotną, nie świadczy o tym, że nie spełnia on przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia. Stanowisko to jest już utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Gdy chodzi zaś o pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej to są one uzasadnione. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia wnioskodawcy podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się do tej oceny, lecz uznał, że konieczne jest zebranie dodatkowego materiału dowodowego. W ocenie Sądu I instancji, "w sprawie niezbędna jest weryfikacja oświadczenia skarżącego przez pracownika socjalnego, konieczne jest zatem ustalenie i to przez pracownika socjalnego wymiaru opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną matką. W ramach tych ustaleń powinna znaleźć się także ocena samodzielności (lub jej braku) po stronie matki skarżącego. Dopiero szczegółowe ustalenia w tym zakresie pozwolą organom administracji na ocenę czy wymiar opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką w istocie wyklucza możliwość podjęcia pracy, czy nie, a zatem, czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia." Zwrócić zatem należy uwagę na zebrany w sprawie materiał dowodowy, co słusznie też akcentuje Kolegium w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się: załączone do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego: szczegółowy opis czynności dotyczących opieki nad osobą niepełnosprawną z wyszczególnieniem godzin ich wykonywania, opis czynności wykonywanych podczas opieki nad osobą niepełnosprawną z uwzględnieniem ich częstotliwości ( k.5 i 6 akt adm. organu I instancji), oświadczenie określające zakres opieki ( k.16 i 16 verte), a także wywiad środowiskowy sporządzony przez pracownika socjalnego zawierający potwierdzenie zgodności z prawdą informacji zawartych w oświadczeniu złożonym przez skarżącego. Oznacza to, że właśnie podczas wywiadu środowiskowego pracownik socjalny w sposób szczegółowy ustalił zakres czynności skarżącego w związku z realizowaną opieką. W oświadczeniu z 18 września 2023 r., na które w tej samej dacie w wywiadzie środowiskowym wskazuje pracownik socjalny ( k. 18 i k.16 -16 verte), wnioskujący I.G. wskazał na istotne fakty dotyczące sprawowanej opieki w kontekście ustalenia, czy zakres opieki daje podstawę do ustalenia związku przyczynowo skutkowego w sprawie. Pracownik socjalny mgr D.K. pobrała od skarżącego pisemne dodatkowe oświadczenie, szczegółowo opisujące zdolność poruszania się osoby niepełnosprawnej, zdolność do samodzielnego spożywania posiłków czy zdolność do samodzielnego korzystania z toalety oraz czasookres przebywania skarżącego u matki. W oparciu o te ustalenia pracownika socjalnego, jak również dokumenty załączone do wniosku Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznało, że sytuacja matki nie pozbawia skarżącego możliwości podejmowania żadnej pracy. Jest on co najmniej w stanie podejmować zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy. Kolegium zwróciło uwagę, że matka skarżącego mieszka pod innym adresem niż skarżący, co świadczy o pewnym stopniu jej samodzielności, skoro możliwe jest pozostawienie jej przez dłuższą część doby bez opieki, co zostało ustalone właśnie w czasie wywiadu środowiskowego to znaczy, że radzi ona sobie z samodzielnym zamieszkiwaniem i nie wymaga opieki długotrwałej czy stałej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożone przez skarżącego wyjaśnienia dotyczące zakresu sprawowanej nad matką opieki są obszerne, szczegółowe, zrozumiałe i nie zachodzi potrzeba ich ponownego ustalania i gromadzenia przez organ dodatkowego materiału dowodowego podczas kolejnego wywiadu środowiskowego. Wszelkie bowiem ustalenia istotne dla określenia związku przyczynowo skutkowego opartego na potrzebach matki skarżącego zostały już przez skarżącego wyjaśnione w złożonych przez niego pismach i oświadczeniach oraz w wywiadzie środowiskowym. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny dokona oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi o rozpoznanie sprawy w składzie rozszerzonym w celu podjęcia uchwały z uwagi na konieczność wyjaśnienia rozbieżności powstałych w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle wykładni i stosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie mógł być uwzględniony. Zgodnie bowiem z art. 187 § 1 p.p.s.a. jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. W niniejszej sprawie nie wyłoniło się zagadanie prawne budzące poważne wątpliwości, zwłaszcza to wskazane przez skarżącego kasacyjnie. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. – co zresztą organ drugiej instancji stwierdził w zaskarżonej decyzji. Z tego też względu ww. wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. Na zasadzie art.207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego mając na względzie jego sytuację materialną.