IV SA/Po 498/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-08-06
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, wydana na podstawie nieaktualnych lub fragmentarycznych dowodów, spełnia wymogi prawidłowego postępowania administracyjnego i czy uzasadnienie takiej decyzji jest wystarczające?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego był niewystarczający, a sposób wnioskowania organu odwoławczego bazował na domysłach i niekompletnej dokumentacji. Organ nie wykonał zaleceń poprzedniej decyzji organu odwoławczego, a uzasadnienia decyzji były niejasne i nie zawierały wystarczających motywów rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą współwłaścicielom budynku hotelowego wykonanie szeregu robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego, w tym brak precyzyjnego określenia zakresu i terminów robót, nieprecyzyjne uzasadnienie oraz oparcie decyzji na nieaktualnych dowodach. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia 23 grudnia 2024 r. Zasądził od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej S. sp. z o.o. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sąd. WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 24 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia 23 grudnia 2024 r., nr [...] (znak: [...]); 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej S. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej jako "PINB") z dnia 23 grudnia 2024 r. Nr [...], nakazano współwłaścicielom budynku hotelowego, znajdującego się przy ul. [...] w P.: S. Sp. z o.o., G. G., A. Ż., K. Ż. w punkcie I wykonanie niżej wymienionych robót budowlanych i czynności budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, t.j.:
1. przemurowanie spękanych ścian,
2. przemurowanie spękanych słupów,
3. naprawę spękanych stropów,
4. odnowienie podcieni poprzez usunięcie graffiti ze ścian i filarów,
5. oczyszczenie stolarki okiennej i drzwiowej z graffiti,
6. naprawę uszkodzonych tynków zewnętrznych,
7. naprawę płyt balkonowych,
8. naprawę balustrady balkonów,
9. naprawę uszkodzonych gzymsów,
10. wymienić uszkodzone obróbki blacharskie,
11. uzupełnić brakujące parapety,
12. usunięcie wystających z elewacji nieużytkowanych metalowych zamocowań na poziomie 1 i 2 piętra,
13. usunięcie luźnych elementów stalowych pozostawionych na dachu,
14. przymocowanie aluminiowej drabiny znajdującej się na dachu,
15. ujednolicenie wyglądu elewacji budynku po wykonanych naprawach tynku elewacji,
16. wymianę uszkodzonej instalacji elektrycznej,
17. wymianę uszkodzonej instalacji ogrzewania budynku,
18. wymianę uszkodzonej instalacji wody,
19. wymianę uszkodzonej instalacji kanalizacyjnej,
20. wymianę uszkodzonej instalacji gazowej,
21. skucie odparzonych tynków z sufitów,
22. uzupełnienie brakujących tynków sufitów, 23.osuszenie zawilgoconych ścian piwnic,
24. wykonanie izolacji przeciwwilgociowej zewnętrznej wokół budynku,
25. naprawę posadzek piwnic,
26. naprawę uszkodzonych kominów ponad dachem,
27. naprawę uszkodzonego opierzenia na dachu,
28. naprawę uszkodzonych okien,
29. naprawę uszkodzonego pokrycia dachowego,
30. usprawnienie i naprawę instalacji hydrantowej,
31. uzupełnienie brakującej stolarki drzwiowej ppoż. na korytarzach na dwóch najwyższych piętrach.
W punkcie II. określono termin wykonania obowiązków wymienionych w pkt I ppkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,11,12,13,14,15, 23, 24,26, 27, 28, 29 sentencji niniejszej decyzji do 31 grudnia 2026 roku,
W punkcie III określono termin wykonania obowiązków wymienionych w pkt I ppkt 16, 17, 18,19, 20, 21, 22,25,30,31 sentencji niniejszej decyzji do 31 grudnia 2030 roku.
PINB poinformował, że nakazane decyzją prace należy wykonać pod kierownictwem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane i wykazującej się przynależnością do właściwe izby samorządu zawodowego, a także należy sporządzić plan robót remontowych z zachowaniem pierwszeństwa dla robót mających na celu eliminację zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników budynku i osób trzecich.
Ponadto PINB określił, że w przedmiotowej sprawie właściciel obiektu jest zobowiązany zwrócić się do Miejskiego Konserwatora Zabytków w P. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na przeprowadzenie prac remontowych z uwagi na fakt lokalizacji obiektu w obrębie Zespołu urbanistyczno-architektonicznego centrum miasta. Składając wniosek inwestor musi przedstawić zakres prac remontowych wraz z pełnym programem, podaniem osoby sprawującej nadzór nad pracami, ich wykonaniem i terminem realizacji.
Odwołanie od ww. decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu, złożyła spółka S. Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji.
Decyzją z dnia 24 marca 2025 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB") uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej 1. wskazania adresatów nałożonego obowiązku i w to miejsce orzekł "nakazuję współwłaścicielom budynku hotelowego, znajdującego się przy ulicy [...] w P.: S. Sp. z o.o., G. G., A. Ż.,
2. terminu wykonania obowiązków wymienionych w pkt II sentencji decyzji do dnia 31 grudnia 2026 roku, orzekając w to miejsce: "określam termin wykonania obowiązków wymienionych w pkt I ppkt 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15, 23,24,26,27,28,29 sentencji decyzji do dnia 30 kwietnia 2027 roku.
W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności na przebieg postępowania. Wyjaśniono, że PINB w dniu 19.04.2023 r. przeprowadził kontrolę stanu technicznego budynku przy ul. [...] w P...
Następnie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682; dalej: P.b.) PINB w dniu 08.02.2024r. wydał decyzję znak: [...], nakazującą współwłaścicielom budynku hotelowego, znajdującego się przy ulicy [...] w P.: S. Sp. z o.o., G. G., A. Ż., K. Ż.:
I. wykonanie w terminie do 31.12.2025r. robót budowlanych i czynności budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, znajdującego się w P. przy ulicy [...]: 1. przemurowanie spękanych ścian, 2. przemurowanie spękanych słupów, 3. naprawę spękanych stropów, 4. odnowienie podcieni poprzez usunięcie graffiti ze ścian i filarów, 5. oczyszczenie stolarki okiennej i drzwiowej z graffiti, 6. naprawę uszkodzonych tynków zewnętrznych, 7. usunięcie wystających z elewacji nieużytkowanych metalowych zamocowań na piętrze 1 i 2, 8. ujednolicenie wyglądu elewacji budynku po wykonanych naprawach tynku elewacji, 9. wymianę uszkodzonej instalacji elektrycznej, 10. wymianę uszkodzonej instalacji ogrzewania budynku, 11. wymianę uszkodzonej instalacji wody, 12. wymianę uszkodzonej instalacji kanalizacyjnej, 13. skucie odparzonych tynków z sufitów, 14. uzupełnienie brakujących tynków sufitów, 15. osuszenie zawilgoconych ścian piwnic, 16. wykonanie izolacji przeciwwilgociowej zewnętrznej wokół budynku, 17. naprawę uszkodzonych kominów ponad dachem, 18. naprawę uszkodzonego opierzenia na dachu, naprawę uszkodzonych okien, 19. naprawę uszkodzonego pokrycia dachowego.
Odwołanie w ustawowym terminie złożyła spółka S. Sp. z o.o., która wniosła o uchylenie decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji.
WWINB decyzją z dnia 25.03.2024 znak: [...] uchylił decyzję PINB z dnia 08.02.2024 r. w całości i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.
PINB po otrzymaniu zwrotu akt, pismem z dnia 06.05.2024 r. wezwał właścicieli nieruchomości do przysłania aktualnych protokołów kontroli okresowych sprawdzenia stanu technicznego obiektu. Natomiast pismem z dnia 10.06.2024 r. wezwał o protokół z pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku i jego przydatności do użytkowania oraz instalacji elektrycznej budynku obejmującej tylko użytkowany lokal małej gastronomii znajdujący się w budynku.
W odpowiedzi na ww. pismo, S. Sp. z o. o. przysyłał do PINB oświadczenie wykonawcy okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego Hotelu [...] w P. przy ul. [...].
WWINB podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 P.b. Zgodnie z art. 66 ust. 1 P.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Pomimo, iż art. 66 P.b. wymaga uprzedniego stwierdzenia określonych nieprawidłowości należy przyjąć, iż chodzi tu o sytuację, w której niejako prima facie istnieje przekonanie, iż przesłanki z art. 66 ust. 1 Pb. zostały spełnione. Obiektywne i definitywne stwierdzenie ich powstania jest bowiem możliwe dopiero w toku postępowania (opartego na odpowiednich dowodach - dokumentach, zeznaniach świadków, opiniach biegłych czy oględzinach (wyrok NSA z dnia 22.06.2001 r. o sygn. akt: IV SA 1103/99, LEX nr 53388), które będzie się kończyć wydaniem decyzji administracyjnej nakazującej ich usunięcie.
Organ II instancji wskazał, że podczas przeprowadzonych w dniu 06.12.2023 r. przez pracowników PINB czynności kontrolnych ustalono między innymi, że budynek jest użytkowany w niewielkiej części (lokal gastronomiczny w parterze od strony ul. [...]). Budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym i estetycznym, który swym wyglądem szpeci otoczenie.
W ocenie WWINB, organ I instancji w toku sprawy wbrew zarzutom Odwołującego, uzupełnił materiał dowodowy w sprawie i uzyskał między innymi protokół z przeglądu rocznego budynku Hotel [...] sporządzonego w P. w dniu 03.11.2023 r. przez inż. T. H., który we wnioskach i zaleceniach wskazał na liczne zaniedbania związane z nieużytkowaniem w całości budynku oraz przedstawił uwagi związane z koniecznością wykonania niezbędnych robót budowlanych. W ocenie inż. T. H. posiadającego uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno — budowlanej: "Stan techniczny obiektu jest zły w związku z czym nie nadaje się do użytkowania (bez części hotelowej) bez wykonania generalnego remontu budynku" (cyt.) (k.24 akt organu powiatowego oraz dokument dołączony do pisma S. Sp. z o.o. z dnia 10.05.2024 r.
Zdaniem organu odwoławczego przedstawiona w protokole z przeglądu rocznego ocena jest pełna i spójna, zatem organ nie ma podstaw by ją odrzucić zwłaszcza, że żadna ze stron w toku postępowania administracyjnego jej nie kwestionowała.
W związku ze stwierdzonymi w ww. protokole nieprawidłowościami, w ocenie WWINB - PINB prawidłowo wskazał zakres prac i robót budowlanych koniecznych do wykonania, bowiem w odniesieniu do przedstawionych przez Pana inż. T. H. w przeglądzie rocznym z dnia 03.11.2023 r. uchybień tj.:
1. Instalacja elektryczna w większości budynku niezdatna do użytkowania:
w zaskarżonej decyzji nakazano wymianę uszkodzonej instalacji elektrycznej (pkt 16 decyzji).
2. Grzejnik instalacji ogrzewania budynku do wymiany: w zaskarżonej decyzji nakazano wymianę uszkodzonej instalacji ogrzewania budynku (pkt 17 decyzji).
3. Instalacja wodna i kanalizacyjna do wymiany. Liczne uszkodzenia: w zaskarżonej decyzji nakazano wymianę uszkodzonej instalacji wody (pkt 18 decyzji) oraz wymianę uszkodzonej instalacji kanalizacyjnej (pkt 19 decyzji).
4. Odparzenia tynków i farb z sufitów w całym budynku: w zaskarżonej decyzji nakazano przemurowanie spękanych ścian (pkt 1 decyzji), przemurowanie spękanych słupów (pkt 2 decyzji), naprawę spękanych stropów (pkt 3 decyzji), skucie odparzonych tynków z sufitów (pkt 21 decyzji), uzupełnienie brakujących tynków sufitów (pkt 22 decyzji).
5. Ściany piwniczne zewnętrzne i wewnętrzne o znacznym stopniu zawilgocenia - zalecane wykonanie nowej izolacji zewnętrznej wokół budynku: w zaskarżonej decyzji nakazano: osuszenie zawilgoconych ścian piwnic (pkt 23 decyzji), wykonanie izolacji przeciwwilgociowej zewnętrznej wokół budynku (pkt 24 decyzji), naprawę posadzek piwnic (pkt 25 decyzji).
6. Brak aktualnych przeglądów UDT windy.
7. Brak przeglądów instalacji hydrantowej. Dokumentacja jest w tym zakresie niekompletna: w zaskarżonej decyzji nakazano usprawnienie i naprawę instalacji hydrantowej (pkt 30 decyzji).
8. Do usunięcia luźne elementy stalowe pozostawione na dachu. W szczególności należy przymocować aluminiową drabinę która jest luźno położona na dachu: w zaskarżonej decyzji nakazano naprawę uszkodzonych kominów ponad dachem (pkt 26 decyzji), naprawę uszkodzonego opierzenia na dachu (pkt 27 decyzji), wymianę uszkodzonej obróbki blacharskiej (pkt 10 decyzji).
9. Uszkodzone kominy wentylacyjne na dachu-odpadający tynk: w zaskarżonej decyzji nakazano naprawę uszkodzonych kominów ponad dachem (pkt 26 decyzji) oraz naprawę uszkodzonych tynków zewnętrznych (pkt 6 decyzji).
10. Uszkodzone opierzenie na dachu odsłaniające styropian elewacyjny: w zaskarżonej decyzji nakazano: naprawę uszkodzonego opierzenia na dachu (pkt 27 decyzji), usunięcie luźnych elementów stalowych pozostawionych na dachu (pkt 13 decyzji), przymocowanie aluminiowej drabiny znajdującej się na dachu (pkt 14 decyzji).
11. Uszkodzone okna drewniane i zużyte okna PCV: w zaskarżonej decyzji nakazano: naprawę uszkodzonych okien (pkt 28 decyzji), uzupełnienie brakujących parapetów (pkt 11 decyzji), oczyszczenie stolarki okiennej i drzwiowej z graffiti (pkt 5 decyzji).
12. Brak kompletnej stolarki drzwiowej ppoż na korytarzach — dwa najwyższe piętra: w zaskarżonej decyzji nakazano uzupełnienie brakującej stolarki drzwiowej ppoż. na korytarzach na dwóch najwyższych piętrach (pkt 31 decyzji).
13. Uszkodzenie tynków zewnętrznych na elewacji - wymagane złożenie siatek Elewacją zewnątrz zabezpieczających na spodach balkonu: w zaskarżonej decyzji nakazano: usunięcie wystających z elewacji nieużytkowanych metalowych zamocowań na piętrze 1 i 2 (pkt 12 decyzji), naprawę płyt balkonowych (pkt 7 decyzji), naprawę balustrady balkonów (pkt 8 decyzji), naprawę uszkodzonych gzymsów (pkt 9 decyzji).
14. Elewacja zewnętrzna do odnowienia: w zaskarżonej decyzji nakazano ujednolicenie wyglądu elewacji budynku po wykonanych naprawach tynku elewacji (pkt 15 decyzji) oraz odnowienie podcieni poprzez usunięcie graffiti ze ścian i filarów (pkt 4 decyzji).
15. Do usunięcia ślady zawilgocenia na sufitach po rozszczelnieniu instalacji grzewczej: w zaskarżonej decyzji nakazano osuszenie zawilgoconych ścian piwnic (pkt 23 decyzji).
16. 16. Liczne przecieki z pokrycia dachowego. Woda wnika do środka budynku na ostatniej kondygnacji: w zaskarżonej decyzji nakazano naprawę uszkodzonego pokrycia dachowego (pkt 29).
W zakresie nakazu określonego w pkt 20 zaskarżonej decyzji dotyczącego wymiany uszkodzonej instalacji gazowej, WWIN podkreślił, że z protokołu okresowej kontroli pięcioletniej budynku mieszkalnego sporządzonej w marcu 2020 r. przez mgr. inż. P. F. z uprawnieniami budowlanymi bez ograniczeń w kwestii instalacji gazowej określono, że jest ona zniszczona na poziomie 40 % - dlatego nakaz dotyczy wymiany uszkodzonej, a nie całej instalacji gazowej. Natomiast we wnioskach końcowych protokołu ogólnie określono, że stwierdzone uszkodzenia lub braki mogą spowodować zagrożenie życia lub zdrowia, dlatego nakaz określony przez PINB w ocenie WWINB zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie organu II instancji wskazane w ww. przeglądzie rocznym z dnia 03.11.2023 r. nieprawidłowości naruszają również warunki techniczne wskazane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 dalej: rozporządzenie). PINB prawidłowo wskazał, że naruszono przepisy: § 53 ust. 1, § 113 ust. 4, § 122 ust. 2, § 132 ust. 1, § 140 ust. 2, § 291, § 298 ust. 1, § 309. ust. 6, § 315, § 318.
Z uwagi na stwierdzone uchybienia w stanie technicznym budynku potwierdzone dokumentacją zdjęciową oraz protokołami z rocznego i pięcioletniego przeglądu obiektu wydano nakazy wskazane powyżej.
WWINB zauważył, że w toku sprawy doszło również do analizy dowodu w postaci pisma Pełnomocnika Prezydent ds. Estetyki Miasta z dnia 15.06.2023 r., z którego wynikają nieprawidłowości w wyglądzie obiektu powodujące oszpecenie otoczenia. Chodzi także o zabrudzone elewacje, dodatkowe elementy zamocowane do elewacji jak klimatyzatory i konstrukcje reklamowe, wielokrotne przemalowania przyziemi budynków i podcienia także chaotyczne mocowanie szyldów. Dlatego zaskarżona decyzja wskazuje również na konieczność wykonania np. odnowienia podcieni poprzez usunięcie graffiti ze ścian i filarów, oczyszczenie stolarki okiennej (pkt 4 zaskarżonej decyzji) i drzwiowej z graffiti (pkt 5 zaskarżonej decyzji).
Wobec ustalenia przez powiatowy organ nadzoru budowlanego, że przedmiot postępowania jest w nieodpowiednim stanie technicznym (art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b.) oraz szpeci swym wyglądem (art. 66 ust. 1 pkt 4 P.b.), PINB był zobowiązany wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązków - co w niniejszym postępowaniu administracyjnym uczynił.
WWINB podkreślił, że z uwagi na zmianę w trakcie trwającego postępowania administracyjnego własności nieruchomości działki - wynikającej z dokumentu na karcie 96 akt organu powiatowego, PINB błędnie w osnowie zaskarżonej decyzji z dnia 23.12.2024 r. wskazał także jako właściciela K. Ż.. W ocenie WWINB powyższe stanowiło oczywistą omyłkę organu dlatego w sprawie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.. Powyższe wynika także z faktu, że istnieje możliwość w kontekście zebranego materiału dowodowego wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w niniejszej sprawie.
WWINB z uwagi na trwające postępowanie odwoławcze zmienił także termin wykonania obowiązków wskazanych w pkt II 1:1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15, 23,24,26,27,28,29 wydłużając go do dnia 30 kwietnia 2027 roku. Termin określony w pkt II jest w ocenie organu II instancji wystarczający do tego, aby wykonać pozostałe obowiązki wskazane w zaskarżonej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Sądu S. sp. z o.o. z siedzibą w K. wnosząc o jej zmianę poprzez uchylenie lub zmianę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia 23.12.2024 r. poprzez umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie poprzez wskazanie precyzyjnego zakresu i uzasadnionych terminów wykonania nakazanych robót budowlanych i czynności budowlanych, ewentualnie uchylenie decyzji obu organów administracji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie następujących przepisów:
a) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 136 § 1, art. 138 § 1 pkt. 1, art. 138 § 2 kpa (ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.),
b) art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.2025, poz. 418 ze zm.
W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja narusza przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ nie określa terminu wykonania robót budowlanych i czynności budowlanych wskazanych pod pozycją 22: uzupełnienie brakujących tynków sufitów.
Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żądnych motywów uzasadniających zakres i terminy wykonania określonych robót i czynności budowlanych. Brak jest także uzasadnienia dla zakresu nakazanych robót i czynności budowlanych.
Zaskrzona decyzja nie wskazuje również, które z nakazanych robót i czynności budowlanych zostały wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 3 P.b., a które na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 4 P.b. Zdaniem skarżącej przesłanki oceny wynikające ze wskazanych przepisów są różne (nieodpowiedni stan techniczny oraz oszpecenie otoczenia), a zatem uzasadnienie ich wykonania powinno być odrębne. Wobec braku tego wskazania niemożliwa jest merytoryczna weryfikacja nakazu wynikającego z zaskarżonej decyzji. Dodatkowo opis nakazanych do wykonania robót i czynności budowlanych jest mało precyzyjny i wielu przypadkach nie wiadomo, czego nakazane roboty i czynności budowlane dotyczą.
W ocenie skarżącej organ II instancji nie dokonał żadnych ustaleń stanu faktycznego ani jakiejkolwiek weryfikacji w celu ustalenia, czy w dacie wydawania zaskarżonej decyzji doszło do zmiany stanu faktycznego. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o okoliczności nieaktualne na dzień wydawania decyzji. Nakaz wykonania robót i czynności budowlanych oparto na czynnościach kontrolnych wykonanych w dniu 06.12.2023r., czyli na 15 miesięcy przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Uzupełnienie materiału dowodowego poprzez uzyskanie od strony protokołu z rocznego przeglądu z dnia 03.11.2023r. jest tylko pozorne, gdyż protokół ten nie wniósł nic nowego (czy bardziej aktualnego) w zakresie ustaleń stanu faktycznego, gdyż pochodzi sprzed daty czynności kontrolnych wykonanych przez pracowników PINB.
Strona skarżąca wskazała również, że PINB przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie uzupełnił materiału dowodowego, wbrew wcześniejszym wskazaniom WINB wyrażonym w decyzji uchylającej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W świetle 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, musi stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja WWINB uchylająca decyzję PINB w części dotyczącej wskazania adresata nałożonego obowiązku oraz w zakresie terminu wykonania obowiązków wymienionych w pkt II sentencji decyzji, a w pozostałej części utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji (jak też decyzji organu pierwszej instancji) stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowalne (dalej także P.b.) a konkretnie art. 66 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Zgodnie z przywołanym przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje usunięcie w drodze decyzji stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania tego obowiązku.
Wyjaśnić także należy, że przepis art. 66 ust. 1 P.b. określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać doprowadzenie użytkowanego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Jak trafnie akcentował organ odwoławczy, decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter związany. Wydanie tej decyzji nie jest więc uzależnione od uznania czy też woli organu administracji. Jeżeli wystąpi choćby jedna ze wskazanych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (zob. Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 3 wydanie, Warszawa 2009, s. 635-636). Nie ulega też wątpliwości, że możliwość nałożenia obowiązków o jakich mowa, powiązana jest z nieprawidłowościami powstałymi w trakcie użytkowania budynku, np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika, który przyczynia się do pogorszenia stanu technicznego albo estetycznego budynku. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy a sam ich rodzaj oraz zasięg, zależy od stwierdzonych nieprawidłowości.
Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu a następnie winien znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy bowiem ogólne stwierdzenie organu, że zachodzą przesłanki określone w art. 66 ust. 1. Z tego też powodu, organ nadzoru budowlanego opierając decyzję na przepisie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, musi jednoznacznie sprecyzować, jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr wymienionych w ust. 1 zagrażają i dlaczego.
Przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie określa bliżej treści merytorycznej decyzji, stanowiąc jedynie, że powinna ona dotyczyć usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W związku z tym, że celem decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, zadaniem organu jest wykazanie zaistnienia przesłanek obligujących do podjęcia decyzji. Jednocześnie decyzja powinna dokładnie określać czynności bądź prace i roboty budowlane, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany wykonać celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części (por. np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt: IV SA 2590/03 i z dnia 14 marca 2005 r., sygn. akt: VII SA/Wa 4403/03).
Podstawę rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego bezsprzecznie powinny stanowić ustalenia poczynione w wyniku kontroli obiektu budowlanego, ale koniecznym elementem dowodowym - szczególnie w sprawach skomplikowanych i spornych - będzie też ekspertyza stanu technicznego zawierająca ocenę stanu technicznego obiektu oraz określająca zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ nadzoru budowlanego w toku postępowania może żądać przedstawienia takiej ekspertyzy w drodze aktu wydanego na podstawie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Omawiane rozstrzygnięcie powinno także uwzględniać możliwość doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt: II SA/Po 688/12).
W nawiązaniu do przedstawionych wyżej uwag dostrzec należy, że w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego nie pozyskał opisanych wyżej dowodów, które stanowić powinny dla niego podstawę orzekania. Stan faktyczny sprawy - dotyczący stanu technicznego budynku - ustalony bowiem został jedynie na podstawie dokumentów nadesłanych przez skarżącą, a mianowicie na protokole okresowej kontroli pięcioletniej budynku mieszkalnego sporządzonej w marcu 2020 r.- czyli sprzed pięciu lat od wydawania przedmiotowej decyzji oraz na protokole z przeglądu rocznego budynku Hotel [...] sporządzonego w P. w dniu 03.11.2023 r. przez inż. T. H., zatem równie nie aktualnego.
W tym miejscu konieczne jest wskazanie na szczególny charakter protokołów z kontroli okresowej obiektu budowlanego. W orzecznictwie wskazuje się, że protokół okresowej kontroli zasadniczo nie jest opinią czy ekspertyzą techniczną, ale szczególnego rodzaju dokumentem służącym podmiotom wymienionym w art. 61 pkt 1 P.b. w celu zapewnienia właściwego użytkowania obiektu budowlanego. Protokół tego rodzaju dotyczy okresowego badania stanu technicznego budynku i zawiera zasadniczo zalecenia wykonania określonych prac (patrz: wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2767/20).
Celem przeprowadzania kontroli jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektów budowlanych. Przepis art. 62 ust. 1a Prawa budowlanego nie przewiduje ani formy, w jakiej wydawane są zalecenia pokontrolne, ani sposobu dokumentowania ich wykonania. Z omawianej regulacji ust. 1a wynika, że aby kontrola stanu technicznego obiektu budowlanego miała sens i rzeczywiście służyła osiągnięciu zamierzonego celu, powinna się zakończyć sporządzeniem zaleceń pokontrolnych (jeżeli stan techniczny obiektu budowlanego tego wymaga), a każda następna kontrola powinna się rozpoczynać od sprawdzenia wykonania zaleceń pokontrolnych (patrz: Arkadiusz Despot-Mładanowicz (w:) "Prawo budowlane. Komentarz", WK"2016, pkt 3 do art. 62).
Szczególny charakter protokołu kontroli nie pozbawia jednak organu nadzoru budowlanego kompetencji do weryfikacji samego protokołu oraz do zbadania wykonania zawartych w nim zaleceń (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2767/20). Jest jednak oczywiste, że w sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego, prowadzący postępowanie oparte na art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, dysponuje protokołami z kontroli okresowych, ustalając stan faktyczny nie może ignorować ocen zawartych w tych dokumentach.
Zgodnie z art. 62 ust. 3 P.b. Organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Kontrole, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5-6a, przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności (ust.4).
W przedmiotowej sprawie przed wydaniem zaskarżonych decyzji organ nie zlecił ani nie wykonał żadnej oceny stanu technicznego obiektu ani nie dokonał oględzin obiektu, co jest powinnością organu stosownie do przepisów. W przedmiotowej sprawie organ I instancji przed wydaniem decyzji nie dokonał aktualnej kontroli i nie sporządził protokołu, który zawierałby opis stanu technicznego obiektu budowlanego, wskazywałby przyczyny powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu budowlanego, określał stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi.
Z kolei organ II instancji nie dokonał żadnych własnych ustaleń stanu faktycznego ani jakiejkolwiek weryfikacji w celu ustalenia, czy w dacie wydawania zaskarżonej decyzji doszło do zmiany stanu faktycznego.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgormadzony w toku postępowania administracyjnego jest niewystarczający do wydania przedmiotowej decyzji.
Sposób wnioskowania zaprezentowany przez organ odwoławczy jest niedopuszczalny, bowiem w zasadniczej swej mierze bazuje on na domysłach. Przede wszystkim sformułowano go na podstawie niekompletnej oraz fragmentarycznej dokumentacji - co więcej złożonej w toku kontrolowanego postępowania wyłącznie przez jego strony. Organ w tym względzie nie tylko nie czynił samodzielnych starań o jej uzupełnienie (mimo widocznie dostrzegalnych braków i fragmentaryczności), ale również zignorował fakt, nie zastosowania się przez PINB do wcześniejszych wskazań WWINB.
Na uwagę zasługuje bowiem fakt, iż sprawa była wcześniej rozpoznawana przez WWINB, który decyzją z dnia 25.03.2024r. uchylił decyzję PINB z dnia 08.02.2024r.
Organ II instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę PINB winien w pierwszej kolejności wyeliminować zagrożenie związane z niesprawną instalacją elektryczną i gazową. Winien zdecydować czy jest możliwe trwałe wyłączenie tej instalacji w całym budynku lub wyłączenie w części nieużytkowanej. Równocześnie winien wyjaśnić jaki wpływ na stan techniczny hotelu ma użytkowany lokal gastronomiczny, czy z uwagi na jego lokalizację, np. podłączenie do instalacji znajdujących się w budynku nie stanowi zagrożenia poprzez m.in. użytkowanie niesprawnej instalacji. Na tej podstawie organ powiatowy oceni czy nie należy wydać decyzji o zakazie użytkowania całego obiektu i jaki to może mieć wpływ na podcienie.
Ponadto WWINB nakazał organowi powiatowemu ustalenie czy wszystkie prace wskazane w protokołach kontroli (na których oparł swoją decyzję) należy wykonać w całości czy może z uwagi na fakt, że budynek w większej części jest nieużytkowany, można ograniczyć się jedynie do niezbędnego minimum, np. poprzez wskazanie robót naprawczych, np. robót zabezpieczających obiekt przed czynnikami zewnętrznymi lub destrukcyjnym wewnątrz budynku. W tym winien ustalić, czy jest konieczna naprawa całej instalacji znajdującej się w budynku, czy może wystarczy jej trwałe odcięcie. Dopiero na tej podstawie winien wydać rozstrzygnięcie.
PINB wydając ponownie swoją decyzję nie zastosował się do tych wytycznych. W uzasadnieniu swojej decyzji nawet w jednym zdaniu nie ma nawiązania do wytycznych WWINB.
Z kolei WWINB w zaskarżonej decyzji nie zweryfikował, czy organ I instancji zastosował się do wytycznych WWINB. Za gołosłowne Sąd uznał twierdzenie organu odwoławczego jakoby PINB uzupełnił materiał dowodowy w sprawie i wykonał zalecania WWINB. Powyższe nie ma potwierdzenia w aktach sprawy, ani nie wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji.
Ponadto wskazane w zaskarżonej decyzji obowiązki są niedookreślone. Decyzja WWINB jest nie logiczna i mało czytelna, a poza tym pomija wskazanie terminu dla wykonania obowiązku nr 22. Z kolei z uzasadnienia decyzji zarówno organu I jak i II instancji nie sposób wywieść motywów rozstrzygnięcia.
Funkcją uzasadnienia decyzji jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygniecie, to że przyczyną tego są istotne powody. Decyzje nakładające określone obowiązki prawne powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać zatem, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych oraz dokonał oceny tych materiałów.
W przypadku postępowania prowadzonego w oparciu o art. 66 P.b. bardzo ważne jest prawidłowe ustalenie i ocena występujących nieprawidłowości, jak również optymalny wybór metody ich usunięcia, uwzględniający interesy wszystkich użytkowników obiektu. Decyzja wydana na podstawie ww. normy powinna być zatem poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym zmierzającym do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zaś wybór sposobu skorygowania nieprawidłowości powinien być poparty odpowiednią wiedzą specjalistyczną. Takiej merytorycznej i fachowej oceny może dokonać wyłącznie osoba posiadająca określoną wiedzę.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że organ administracji publicznej zobowiązany jest do ustalenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), co oznacza, że wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, organ podejmuje zarówno z urzędu, jak i na wniosek stron - niezależnie od etapu, na jakim sprawa się znajduje (art. 15 k.p.a.). Zważywszy zaś na fakt, że przepisy procedury administracyjnej nie przewidują tzw. prekluzji dowodowej, a wręcz przeciwnie umożliwiają organowi odwoławczemu przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 § 1 k.p.a.), organ odwoławczy nie tylko nie jest zwolniony od oceny jakiejkolwiek części dowodów, ale ma ustawowy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz ocenienia go w sposób swobodny (art. 80 k.p.a.). Tym podstawowym wymogom procesowym organ odwoławczy nie podołał w kontrolowanym postępowaniu. Naruszenia te niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zważywszy zaś na fakt, że materiał dowodowy wymaga szerokiego uzupełnienia, co oznacza, że sprawa niniejsza wymagać będzie ponownej gruntownej i całościowej analizy, sąd uznał za konieczne uchylenie również decyzji organu I instancji.
Mając na uwadze powyższe, w pkt 1 wyroku sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, orzekając w tym przedmiocie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c. w zw. z art. 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. w pkt 2 wyroku.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uzupełni materiał dowodowy. W niniejszej sprawie niezbędne jest dokonanie aktualnej kontroli oraz wykonanie ekspertyzy technicznej, która w sposób niebudzący wątpliwości rozstrzygnie wszystkie istotne kwestie, niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu technicznego przedmiotowego budynku, a następnie wydania decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło