III SA/Gl 155/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Adam Pawlyta, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi T.W. na orzeczenie Uczelnianej Komisji Odwoławczej ds. Doktorantów [...] Uniwersytetu [...] w K. z dnia 18 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego doktoranta oddala skargę. T. W. (dalej jako "Skarżący") zaskarżył orzeczenie Odwoławczej Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej ds. Doktorantów [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z 18 grudnia 2024 r. o numerze [...]. Orzeczeniem tym Komisja odwoławcza utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej ds. Doktorantów [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z 23 października 2024 r. nr [...] o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec doktoranta T. W.. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, przyczyną umorzenia postępowania wobec Skarżącego był fakt jego wszczęcia po terminie przedawnienia z art. 314 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. w Dz.U. z 2024 r. poz. 1571). Zgodnie z tym przepisem Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 6 miesięcy od dnia uzyskania przez rektora informacji o popełnieniu czynu uzasadniającego nałożenie kary lub po upływie 3 lat od dnia jego popełnienia. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie, co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 10/24. W swej skardze T. W. zarzucił Komisji Odwoławczej szereg naruszeń prawa. W pierwszej kolejności zarzucił naruszenie przepisu § 23 ust. 1 pkt 4 i pkt 6 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz.U. z 2018 r., poz. 1882, w skrócie jako "rozporządzenie wykonawcze") przez niezamieszczenie w orzeczeniu opisu zarzucanego mu czynu oraz czasu jego popełnienia jak również podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Wskazał następnie na przepis art. 17 Kodeksu postępowania karnego oraz przepisy § 13, § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Podniósł również zarzuty dotyczące postępowania dowodowego z wnioskiem, że skoro postawiono mu zarzuty naruszeń dyscyplinarnych, to przy braku dowodów ich popełnienia powinien być uniewinniony. W odrębnym piśmie procesowym Skarżący wniósł o "uchylenie wniosku o ukaranie" oraz uchylenie zaskarżonego orzeczenia jak również poprzedzającego go orzeczenia organu pierwszej instancji i zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wniosła o oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem, co oznacza, że skarga nie może być uwzględniona. Zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego orzeczenia ma wyrok WSA w Gliwicach z 10 kwietnia 2024 r. wydany w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 10/24. Wyrokiem tym Sąd rozstrzygnął skargę T. W. na poprzednią decyzję Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dotyczącą tego samego postępowania dyscyplinarnego wszczętego wobec Skarżącego. Sąd uchylił zaskarżone podówczas orzeczenia Komisji Dyscyplinarnych I i II instancji. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdził, że doszło w sprawie do naruszenia przepisu art. 314 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego przez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego po upływie terminu z art. 314 ust. 3 prawa o szkolnictwie wyższym, a zatem postępowania tego nie można było wszcząć od początku. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i stał się prawomocny. Weszły zatem w grę skutki wskazane w przepisie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935, w skrócie jako "p.p.s.a."). Zgodnie z nim Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przystępując zatem ponownie do rozpoznania sprawy tak Komisja Dyscyplinarna jak i Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna związane były stanowiskiem Sądu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego po upływie terminu z art. 314 ust. 3 prawa o szkolnictwie wyższym i o niemożności prowadzenia tego postępowania od samego początku. Co więcej, stanowiskiem tym związany jest również Sąd obecnie rozstrzygający skargę, co wynika z końcowej części tego przepisu. Słusznie zatem postępowanie w sprawie umorzono na podstawie przepisu § 22 ust.1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego. Niemożność wszczęcia i prowadzenia postępowania z uwagi na upływ terminu przedawnienia prawa do jego wszczęcia oznacza, że postępowanie to nie może być prowadzone w żadnym kierunku, czyli ani w kierunku uniewinnienia Skarżącego, czego domaga się w skardze, ani uznania obwinionego za winnego, ani też w kierunku oceny poszczególnych jego etapów i czynności. Oznacza jednocześnie, że Skarżący jest osobą, w stosunku do której nie zapadło orzeczenie dyscyplinarne, co można wyrazić innymi słowami, że jest osobą niekaraną (oczywiście w ramach tego postępowania). Wbrew zarzutom skargi, zaskarżone orzeczenie zawiera opis zarzucanego Skarżącemu czynu w czterech punktach poczynając od 1 strony orzeczenia, jak również wskazuje podstawę prawną umorzenia postępowania - § 29 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego. Odnosząc się do dalszych wniosków Skarżącego Sąd zwraca uwagę na to, że nie może "uchylić wniosku o ukaranie", czego Skarżący domaga się w piśmie z 3 kwietnia 2025 r. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola legalności działalności administracji publicznej, co wynika z przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 1267). Sąd ocenia zatem legalność takich form działań administracji publicznej, o których mowa jest w art. 3 § 2 p.p.s.a. Najogólniej mówiąc, chodzi tu o akty administracyjne rozstrzygające o prawach lub obowiązkach poszczególnych podmiotów, w tym procesowych, przysługujących w toku postępowania, lub o takie przejawy działań administracji jak przewlekłość postępowania lub bezczynność organu, z tym, że w tych dwóch ostatnich przypadkach chodzi o przewlekłość lub bezczynność w postępowaniu, w którym rozstrzygnięcie powinno zapaść. Rozstrzygnięciem podlegającym w niniejszej sprawie ocenie Sądu jest orzeczenie kończące postępowanie, czyli orzeczenie o jego umorzeniu, od którego przysługiwało Skarżącemu odwołanie a następnie skarga do sądu, a nie wniosek o jego przeprowadzenie. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę zgodnie z przepisem art. 151 p.p.s.a.