III SA/Kr 1309/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w K na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 września 2020 r., nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako: "WITD") z [...] 2020 r., nr: [...], na A sp. z o.o. w K (dalej także: "skarżący", "skarżąca spółka", "strona") nałożona została kara pieniężna w wysokości 12.000 zł. Podstawą jej wydania było stwierdzenie przez WITD, że skarżący naruszył: 1) art. 92 a ust 1, 7, 11 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej "u.t.d.", "ustawa"), tj. nie wyposażył kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. i za to na podstawie Ip. 1.12 załącznika m 3 do ustawy - wymierzył karę 500 zł; 2) art. 92 a ust 1, 7, 11 u.t.d., tj. wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust 4 a ustawy o transporcie drogowym i za to, na podstawie Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy - wymierzył karę 8.000 zł; 3) art. 92 a ust 1, 6, 7 u.t.d. tj. nie zgłosił w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym i za to, na podstawie załącznika nr 3 Ip. 1.5 - wymierzył karę 800zł; 4) art. 92 a ust 1, 7, 11 u.t.d., tj. wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o którym mowa w art. 18 ust 5 ustawy o transporcie drogowym i za to, na podstawie załącznika nr 3 Ip. 2,10 - wymierzył karę 8.000 zł. Suma kar została ograniczona do kwoty 12.000 zł. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: W dniu 6 grudnia 2019 r. ok godz. 16:00 w K, na ul. P, umundurowany funkcjonariusz Policji, zatrzymał do kontroli drogowej samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazd zatrzymano podczas przewozu jednego pasażera. Następnie pojazd przekazano umundurowanym inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego, którzy przeprowadzili jego kontrolę. W wyniku kontroli ustalono, że pojazdem kierował K. B. i wykonywał okazjonalny transport drogowy osób w imieniu przedsiębiorstwa: A SP. z o.o. z siedzibą w K. Powyższe zostało ustalone na podstawie przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, po uprzednim pouczeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz na podstawie paragonu fiskalnego, wydanego pasażerce przez kierowcy w obecności inspektorów ITD. Kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej wypisu z licencji na wykonywanie okazjonalnego transportu drogowego osób. W trakcie prowadzonych czynności ustalono, że spółka posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną przez Prezydenta Miasta w dniu 19.07.2018 r. W wyniku prowadzonych czynności kontrolnych, stwierdzono, że na lewym i prawym boku samochodu marki [...] o nr rej. [...], który został zatrzymany do kontroli drogowej i którym wykonywany był okazjonalny przewóz drogowy osób w granicach administracyjnych miasta K, znajdował się napis "B". Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów procedury, a to: art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak: ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego przez skarżącego; nie znajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy ustalenie, że aplikacja o nazwie B jest przedsiębiorstwem przewozowym, które miałby reklamować kierujący kontrolowanym pojazdem. Nadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.; art. 92a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5, 1.12, 2.10 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego; art. 18 ust 5 u.t.d. w zw. z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy - polegające na wymierzeniu skarżącemu kary 8.000 zł za naruszenie zakazu umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą przedsiębiorcy czy też reklam usług taksówkowych łub przedsiębiorców świadczących takie usługi (niesprecyzowane w treści decyzji), podczas gdy umieszczenie na samochodzie napisu "B" nie stanowi oznaczenia identyfikującego przedsiębiorcę ani reklamy usług taksówkowych i przedsiębiorcy świadczącego takie usługi, z tego względu, że aplikacja o nazwie "B" nie jest przedsiębiorcą ani nie świadczy usług taksówkowych. Decyzją z 15 września 2020 r., nr: [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD"), w wyniku złożonego odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił w pełni ustalenia dokonane przez organ I instancji, uznając je za własne i na ich podstawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W ocenie GITD z materiału dowodowego zebranego w sprawie (przesłuchanie świadka, protokół kontroli) wynika, że skarżąca spółka w dniu kontroli wykonywała usługi przewozu osób we własnym imieniu za pośrednictwem K. B. Pokreślono przy tym, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że dla przypisania odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nie jest wymagane aby strona była przedsiębiorcą. Przyjęcie odmiennej konstrukcji prowadziłoby do efektów przeczących celowi regulacji zawartych w ustawie o transporcie drogowym tj. ochronie licencjonowanych przewoźników drogowych. Osoby nie będące przedsiębiorcami, a wykonujące bez stosownych uprawnień przewozy drogowe, nie ponosiłyby prawnych konsekwencji swoich działań. Nadto GITD wyjaśnił, że przepis art. 18 ust. 5 u.t.d., który skarżąca spółka naruszyła w dniu kontroli, zawiera określone zakazy dla podmiotów wykonujących przewozy okazjonalne osób, których naruszenie jest sankcjonowane karą pieniężną określoną w Ip. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. Podczas kontroli stwierdzono, że na pojeździć znajdowały się niedopuszczalne oznaczenia sugerujące, że kontrolowany pojazd jest licencjonowaną taksówką lub wykonuje usługi przewozu osób: na bokach pojazdu znajdował baner z napisem "B". Natomiast celem regulacji art. 18 ust. 5 u.t.d. jest odróżnienie tego typu działalności od licencjonowanych przewozów taksówką. GITD nie podzielił również zarzutów naruszenia prawa procesowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A sp. z o.o. w K wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.: art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b, art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 2.10 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę K. B., nie zaś przez skarżącą (bądź jej pracownika), jak i fakt, że płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, którym jest B B.V., świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d., jak i umieszczenie na samochodzie napisu "B" nie stanowi oznaczenia identyfikującego przedsiębiorcy ani reklamy usług taksówkowych z tego względu, że aplikacja o nazwie "B" nie jest przedsiębiorcą ani nie świadczy usług taksówkowych; Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona i podlegała oddaleniu, skarżąca nie wykazała bowiem skutecznie przed Sądem, że przedmiotowy przewóz osób nie był wykonywany w jej imieniu, zatem stwierdzone naruszenia powinny obciążać skarżącą, nie kierowcę samochodu. Skarżąca prezentuje stanowisko, że organ nie wykazał powiazania Spółki z przedmiotowym przewozem osób, kwestionując swoją odpowiedzialność w tym zakresie. Nadto zarzuciła przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób naruszający art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 zł za każde naruszenie. Jednakże suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł (ust. 3 u.t.d.). W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy skarżąca spółka dokonywała przewozu okazjonalnego osób w rozumieniu u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 11 powołanej ustawy, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w ustawie o transporcie drogowym wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88). Stosownie do art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06). Sąd w pełni podziela zatem prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definicji transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwałego prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to: protokołu kontroli z 6 grudnia 2019 r., nr: [...], zeznań świadków (kierowcy i pasażera) oraz paragonu fiskalnego za przejazd, bezsprzecznie wynika, że wykonawcą kontrolowanego przewozu była skarżąca spółka. Świadczą o tym następuje okoliczności: - kierujący nie okazał wypisu z licencji i zeznał, że wykonuje przewóz na rzecz i w imieniu A, - pasażer zamówił przejazd za pomocą aplikacji B, która jest jedynym sposobem porozumiewania się z pasażerami w dostosowaniu usług, jest jedynie pośrednikiem pomiędzy pasażerem a przewoźnikiem. Kontrolowany samochód był oznakowany po obu stronach napisem "B". W wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt C-34/15 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców; - za kurs wystawiono paragon fiskalny na kwotę 25 zł przez A. W tych okolicznościach należy przyjąć, że kierowca korzystając z aplikacji B przy nawiązywaniu kontaktu z klientem realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób na rzecz A. Dzięki tej aplikacji i wykonanemu przewozowi przedsiębiorstwo A uzyskało wynagrodzenie za wykonany przewóz osób, co nie tylko potwierdza, że doszło do wykonania usługi w zakresie transportu drogowego, ale że usługa ta została wykonana w imieniu i na rzecz tego przedsiębiorstwa. Powyższe ustalenia dowodzą zatem, że w dniu kontroli skarżąca spółka wykonywała okazjonalny przewóz osób. W tej sytuacji nieuzasadnione okazały się zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego, a to: art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b pkt 1 lit c, art. 92 a ust. 1 i 6 w zw. z 4 pkt 6a. Organy w oparciu o art. 4 pkt 11 u.t.d. trafnie zakwalifikowały przedmiotowy przewoź drogowy jako przewoź okazjonalny, który może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d., przy czym warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) u.t.d., muszą być spełnione łącznie. Samochód skarżącej nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko 5 osób łącznie z kierowcą (niezgodność z art. 18 ust. 4a u.t.d.), podczas gdy przepisy wymagają, aby przewoź okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały też spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., ponieważ umowy z pasażerem nie zawarto w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji telefonicznej, a opłata za przewoź nie miała charakteru ryczałtowego (została skalkulowana przez algorytm aplikacji po wykonaniu przejazdu). Słusznie również organy nałożyły na skarżącą kary za naruszenie z Ip. 2.10 i 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.: Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji wydanej skarżącej spółce na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób kontrolowanym samochodem. Jak wynika z informacji z Urzędu Miasta, skarżąca spółka posiadała ważną na dzień kontroli licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której nie zgłosiła pojazdu marki SKODA o nr rej. [...]. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Bezspornym jest, że kierowca nie okazał wymaganego dokumentu w postaci wypisu z licencji udzielonej wykonawcy przewozu. Posiadanie przez kierowcę wersji elektronicznej (zdjęcia) licencji nie stanowi o wypełnieniu obowiązku z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d Skarżąca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za to naruszenie, powinna upewnić się przed rozpoczęciem przewozu, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. Skarżąca nie dopełniła zatem swoich obowiązków w tym zakresie. Nadto zasadnie uznano, że w dniu kontroli Skarżąca naruszyła art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d., bowiem na bocznych drzwiach z prawej i lewej strony znajdowały się napisy "B", co uznać należy za reklamę platformy technologicznej, która łączy kierowców z pasażerami za pomocą aplikacji. Z materiału dowodowego wynika również, że strona nie zgłosiła w terminie 28 dni do posiadanej przez siebie licencji kontrolowanego pojazdu, tym samym zasadne było nałożenie na nią kary z tytułu naruszenia Ip.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Mając na uwadze powyższe, zaskarżone decyzje są prawidłowe. Organ nie przekroczył przy wymierzaniu kar maksymalnego ich pułapu określonego w art. 92a ust. 4 u.t.d. Wnioski decyzji znajdują pokrycie w materiale dowodowym, który został zgromadzony w sposób wynikający z przepisów prawa procesowego. Sąd nie dopatrzył się w przeprowadzonym postępowaniu okoliczności potwierdzających zarzutów skargi o naruszeniu art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 k.p.a. W ocenie Sądu zgormadzony przez organ materiał dowodowy był wystraczający do ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, a to wykonywanie przez skarżącego krajowego przewozu osób w dniu kontroli i dokonanie naruszeń lp. 2.11 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.