II SAB/Wa 585/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi B. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. stwierdzić swoją niewłaściwość, 2. przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu zgodnie z właściwością miejscową. Pismem z dnia 10 czerwca 2025 r. B. K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania kopii wytycznych Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [....] marca 2006 r. dotyczących zasad przyznawania emerytur osobom, które mają ustalone świadczenie renty z tytułu niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że przedmiotowa skarga została skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, jednak wobec treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., do rozpoznania sprawy jest właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W przedmiotowej sprawie siedziba organu mieści się w Warszawie, tym samym, sądem właściwym do rozpoznania jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Ponadto podał, że osobą prawną, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. jest Zakład, z siedzibą w mieście [...], a zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, 620 i 622) o systemie ubezpieczeń społecznych - reprezentowanie tej osoby prawnej należy do Prezesa Zakładu - wprost wskazanego do tego, w art. 73 tej ustawy. Jednostki organizacyjne Zakładu nie posiadają odrębnej od Zakładu podmiotowości. W tym stanie rzeczy zasadne jest, aby odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej, a w dalszej kolejności odpowiedzi na skargę udzielił podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., a zatem Prezes Zakładu, reprezentujący Zakład jako państwową osobę prawną na zewnątrz. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie ze strukturą organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w [...] znajduje się wyłącznie Inspektorat ZUS, który podlega Oddziałowi ZUS w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 13 § 2 P.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W myśl zaś art. 59 § 1 P.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu w tym zakresie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt sprawy B. K. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wbrew twierdzeniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zawartym w odpowiedzi na skargę, nie jest organem właściwym do rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Podkreślić należy, że współczesna doktryna prawa administracyjnego posługuje się pojęciem "organu w znaczeniu funkcjonalnym". W tym ujęciu organem administrującym (to określenie lepiej oddaje istotę pojęcia organu) staje się każdy podmiot, któremu ustawa przyznaje kompetencje z zakresu prawa administracyjnego, niezależnie od tego, czy stanowi część struktury państwa, czy też podmiotu innego niż państwo, gminy, powiatu, organizacji społecznej" (por. M. Stahl (w:), System prawa administracyjnego. Tom 6. Podmioty administrujące., Wyd. C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych, Warszawa 2011, s. 69). Przyznanie kompetencji organu administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym nie czyni z takiego podmiotu organu administracji w ścisłym rozumieniu tego pojęcia. Podmiot taki otrzymuje (ustawowo lub na mocy porozumienia publicznego) uprawnienie do działania w charakterze organu administracji publicznej, co w praktyce oznacza, że realizuje jedynie w określonym przedmiocie kompetencje publicznoprawne. Termin ten dotyczy zatem organów administracji publicznej w sensie funkcjonalnym, tj. takich podmiotów (innych aniżeli organy administracji rządowej czy samorządowej), którym wykonywanie zadań z zakresu administracji publicznej zostało zlecone (powierzone) z mocy prawa lub na podstawie zawartych na mocy ustawy porozumień. Pojęcia "władze publiczne" czy pojęcia "organy władzy publicznej" nie należy utożsamiać wyłącznie ze sprawowaniem władztwa publicznego w tradycyjnym znaczeniu. Są one synonimem każdego podmiotu publicznego, czyli pochodnego wobec państwa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, fakt, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem administracyjnym, nie wpływa na zakres obowiązków Oddziału ZUS (w tym przypadku w [...]) mającego swe źródło w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy mieć na uwadze, że organ w znaczeniu funkcjonalnym jest każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne i musi przestrzegać przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej, niezależnie od swojej formalnej przynależności do administracji publicznej. Stosownie do treści § 1 pkt 14 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2024 r. poz. 785) dla obszaru województwa [...], gdzie ma siedzibę organ, którego bezczynność została zaskarżona, właściwy do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.