III SA/Gl 560/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-08-19
Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Beata Machcińska, Adam Pawlyta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Urząd Pracy prawidłowo uznał protest Fundacji dotyczący negatywnej oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie, w szczególności w zakresie kwalifikowalności wkładu własnego uczestników i kosztów monitoringu, a także czy ocena ta była zgodna z zasadami przejrzystości, rzetelności i równego traktowania wnioskodawców?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Wojewódzki Urząd Pracy prawidłowo zakwestionował kwalifikowalność wkładu własnego uczestników i kosztów monitoringu w projekcie ze względu na brak wystarczającego opisu i uzasadnienia po stronie wnioskodawcy. Brak precyzji w opisie wkładu własnego i monitoringu uzasadniał uznanie tych wydatków za niekwalifikowalne, co skutkowało przyznaniem 0 punktów w kryterium D.16 i przekroczeniem dopuszczalnego progu wydatków niekwalifikowalnych. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące równego traktowania i konieczności ponownej oceny wszystkich kryteriów nie znalazły uzasadnienia w świetle przepisów i wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego.Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o dofinansowanie projektu, który uzyskał negatywną ocenę formalno-merytoryczną. Po złożeniu protestu i jego nieuwzględnieniu, Fundacja wniosła skargę do WSA, która została oddalona. Po uwzględnieniu skargi kasacyjnej przez NSA, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Urząd Pracy (WUP). WUP ponownie rozpatrzył protest i ponownie go nie uwzględnił, wskazując na niespełnienie kryterium D.16 (budżet projektu) z powodu przekroczenia progu wydatków niekwalifikowalnych. Fundacja wniosła kolejną skargę do WSA, kwestionując ocenę wkładu własnego, kosztów monitoringu, równe traktowanie oraz procedurę oceny. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w K. na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z dnia 9 czerwca 2025 r. nr ZP-08-118-2/MW/2024/2025 w przedmiocie ponownego rozstrzygnięcia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie w ramach Fundusze Europejskie dla Śląskiego na lata 2021-2027 oddala skargę.
Zaskarżonym pismem z 9 czerwca 2025 r., nr ZP-08-118-2/MW/2024/2025 Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach (dalej: WUP, Instytucja Pośrednicząca - IP, Instytucja Organizująca Nabór – ION, organ) - po dokonaniu ponownego rozpatrzenia wniesionego 9 września 2024 r. protestu od negatywnego wyniku oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pt. "[...]" - poinformował Fundację [...] z siedzibą w K. (dalej: Fundacja, strona skarżąca) o nieuwzględnieniu protestu.
W podstawie prawnej wskazał art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079 ze zm.; dalej ustawa wdrożeniowa).
W uzasadnieniu przedstawiono okoliczności faktyczne i argumentację prawną. Wyjaśniono, że Fundacja w ramach naboru nr [...] złożyła wiosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]" o numerze [...]. Wniosek Fundacji uzyskał negatywną ocenę Komisji Oceny Projektów i nie został przyjęty do realizacji, o czym poinformowano stronę skarżącą pismem nr [...] z 26 sierpnia 2024 r.
W związku z tym strona skarżąca złożyła 9 września 2024 r. protest. Pismem nr [...] z 24 września 2024 r. Fundacja została poinformowana, że protest od negatywnego wyniku oceny formalno-merytorycznej złożonego przez nią wniosku o dofinasowanie nie został uwzględniony.
Strona skarżąca zakwestionowała stanowisko organu, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, która wyrokiem z 18 listopada 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 833/24 została oddalona.
Od powyższego wyroku strona skarżąca złożyła skargę kasacyjną do NSA. W wyniku jej rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 marca 2025 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 199/25 uchylił zaskarżony wyrok w całości; stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji. W uzasadnieniu wskazał, że kryterium D.9 (cel projektu) wiąże się z pozostałymi kryteriami zakwestionowanymi przez organ i Sąd I instancji, tj. D.9, D.14, D.16. Zatem niezbędne jest ponowne dokonanie przez organ oceny wskazanych kryteriów – tj.: D.9, D.14 (wskaźniki realizowane w ramach projektu oraz poszczególnych kwot ryczałtowych) i D.16 (budżet projektu).
W wyniku ponownego rozpatrzenia protestu pismem z 9 czerwca 2025 r. nr ZP-08-118-2/MW/2024/2025 organ poinformował stronę skarżącą, że ponownie protest nie został uwzględniony. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, odnosząc się do kryteriów wyboru projektu, organ w zakresie zarzutu wnioskodawcy zawartego w proteście dotyczącego części D.9 karty oceny formalno-merytorycznej:
1. wnioskodawca nie zgodził się z oceną dotyczącą części D.9 karty oceny formalno-merytorycznej projektu dotyczącej celu projektu:
- Oceniający nr 1 bowiem wskazał, że cel projektu nie został prawidłowo sformułowany – nie może nim być "założenie i prowadzenie działalności gospodarczej", ponieważ to nie jest "działanie", tylko efekt. Cel nie obejmuje wszystkich aspektów projektu ani całej grupy celowej. Dodatkowo cel nie był spójny z innymi częściami wniosku, przez co uznano go na nieprawidłowy,
- Oceniający nr 2 wskazał, że wnioskodawca zakłada, że tylko ok. 85% grupy docelowej założy i będzie prowadzić działalność gospodarczą, natomiast działania te powinny być tak zaplanowane, żeby 100% grupy docelowej założyła działalność gospodarczą.
Zarzuty te zostały uznane przez IP za zasadne, co spełniło wytyczne zawarte w wyroku NSA z 13 marca 2025 r.
2. wnioskodawca zakwestionował ocenę dotyczącą części D.10 karty oceny formalno-merytorycznej projektu dotyczącej udziału Partnera w projekcie.
- Oceniający nr 1 uznał, że udział Partnera nie był merytorycznie uzasadniony, ponieważ Partner nie zrealizował żadnego zadania samodzielnie, a wszystkie zadania były przypisane Wnioskodawcy. W całym zakresie rzeczowo – finansowym wnioskodawca został przypisany do wszystkich zadań – kosztów bezpośrednich, co oznacza również przydział kosztów pośrednich dla wnioskodawcy. To oznaczało, że według oceniającego Partner formalne nie realizował żadnego zadania w sposób samodzielny, co podważało zasadność jego udziału w projekcie i prowadziło do uznania, że Partner nie spełnia wymagań wynikających z regulaminu. Chociaż we wniosku wskazano, że Partner i Wnioskodawca będą realizować część zadań wspólnie w proporcji 50 na 50%, w rzeczywistości jego rola miała polegać głównie na doradztwie branżowym i wsparciu rekrutacyjnym. Oceniający uznał to za niewystarczające, ponieważ Partner nie uczestniczył w bezpośredniej realizacji kluczowych zadań i nie był przypisany do żadnego zadana w sposób wyłączny. Tym samym nie spełniono podstawowego warunku partnerstwa – niezbędności do realizowania założeń projektu. Natomiast żeby uznać zawiązane partnerstwo za zasadne i racjonalne, niezbędne jest zrealizowanie przez partnera chociaż jednego zadania merytorycznego zaplanowanego w ramach kosztów bezpośrednich i tym samym korzystanie przez niego z dofinansowania przewidzianego dla niego w budżecie projektu. Zdanie oceniającego udział Partnera nie był merytorycznie uzasadniony;
- Oceniający nr 2 również stwierdził, że udział partnera nie został merytorycznie uzasadniony, gdyż Partner jest zaangażowany wyłącznie w część zadań, ale za żadne nie odpowiada samodzielnie pomimo zapewnień wnioskodawcy o posiadanym potencjale.
Instytucja rozpatrująca protest uznała zarzut wnioskodawcy za zasadny, bowiem udział Partnera został odpowiednio ustanowiony i opisany we wniosku o dofinansowanie zgodnie z zapisami Regulaminu wyboru, i uznano, że zarzut wnioskodawcy jest zasadny, a omawiane kryterium uznano za spełnione.
3. wnioskodawca nie zgodził się z oceną dotyczącą części D.13 A karty oceny formalno-merytorycznej dotyczącej braku powiązania celu projektu z zadaniami wskazanymi we wniosku
- Oceniający nr 1 uznał, że cel projektu – czyli założenie i prowadzenie działalności gospodarczej przez 55 spośród 65 uczestników – nie jest spójny z zakresem merytorycznym części zadań opisanych we wniosku. W szczególności wskazano, że tylko 55 osób ma zrealizować zakładany cel, natomiast działania projektowe (rekrutacja, doradztwo, szkolenie) obejmują całą 65-osobową grupę. Oceniający podkreślił również, że część zadań (np. doradztwo biznesowe, zakończenie działalności gospodarczej) dotyczy zaledwie 10 osób i nie ma wpływu na realizację głównego celu projektu. Takie rozbieżności, według oceniającego świadczą o braku spójności między zakresem zadań a wybranym typem projektu oraz jego celem. Ponadto stwierdził, że zadania nie wpływają na realizację celu z wybranym typem wsparcia, ponieważ realizacja powyższych zadań dla 10 osób nie ma wpływu na realizację celu projektu, co stanowi istotne naruszenie konstrukcji wniosku o dofinansowanie. Zgodnie bowiem z instrukcją wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie projektu w LSI2021 dla naborów ogłaszanych w ramach FE SL cel projektu musi być spójny z informacjami zawartymi w innych sekcjach wniosku o dofinansowanie. Oceniający zaznaczył, że zadania są nie tylko liczbowe, ale przede wszystkim merytorycznie niespójne z celem projektu. W związku z tym w części D.13 A oceniający przyznał 3 pkt uznając, że niespójność jest na tyle istotna, że wpływa negatywnie na ocenę całego projektu.
- Oceniający nr 2 stwierdził, że zakres merytoryczny zadania 2 (doradztwo biznesowe) nie jest zgodny ze "Standardem realizacji usługi w zakresie wsparcia bezzwrotnego". Zarzut dotyczy głównie liczby godzin doradztwa – oceniono, że planowane we wniosku 12 godzin doradztwa na osobę przekracza zalecane 8 godzin.
Instytucja Pośrednicząca uznała, że ocena Oceniającego była bezzasadna, a wyższy wymiar doradztwa został prawidłowo uzasadniony we wniosku. Ponadto stwierdziła, że choć NSA w wyroku z 13 marca 2025 r. nie uwzględnił konieczności ponownej oceny kryterium D.13, to jednak uwaga Oceniającego, odnosi się pośrednio do kryterium D.9, które zgodnie z powyższym wyrokiem nie zostało ocenione właściwie. Ponadto stwierdziła, że wnioskodawca wykazał, że liczba godzin została uzasadniona doświadczeniem Fundacji, które wskazuje, że 12 godzin jest bardziej efektywne – uwzględnia nie tylko doradztwo indywidualne, ale też branżowe (np. w zakresie zielonej gospodarki, gdzie ryzyko jest wyższe). Tym samym zaproponowany model lepiej wspiera uczestników w opracowaniu biznesplanu. W tej części Instytucja przyznała Fundacji 7 dodatkowych punktów.
4. Zarzut dotyczący części D.13 B karty oceny formalno-merytorycznej w zakresie oceny biznesplanów (przyznano 2 dodatkowe punkty):
a) Treść zarzutu wnioskodawcy: oceniający nr 1 zakwestionował kwalifikowalność zadania nr 4 (ocena biznesplanów) uznając, że nie ma ono podstawy w dokumentacji projektowej. Jego zdaniem, skoro rekrutacja już wyłania uczestników do wsparcia, to nie ma potrzeby ocenić ich biznesplanów, a samo zadanie jest zbędne.
Wnioskodawca wskazał, że zgodnie ze "Standardem realizacji usługi w zakresie wsparcia bezzwrotnego", podstawą przyznania środków finansowych na rozpoczęcie działalności jest złożony i oceniony biznesplan. Ocena ta jest dokonywana przez dwóch ekspertów – tak jak opisano we wniosku.
Instytucja przyznała rację wnioskodawcy – gdyż ocena oceniającego była nieprawidłowa, a zadanie nr 4 jest w pełni kwalifikowalne i zgodne ze standardami. Ten zarzut uznano za zasadny i przyznano 2 dodatkowe punkty.
b) Wnioskodawca nie zgadza się z uwagą Oceniającego nr 2, dotyczącą zbyt długiego okresu rekrutacji (zaplanowanej na 6 miesięcy w kilku turach), jak również zarzutem wydłużenia realizacji zadań w związku z organizacją szkoleń w grupach 8-osobowych (przy możliwości utworzenia grup 12-osobowych).
Instytucja w tym zakresie zgodziła się z oceną oceniającego nr 2 wskazując, że wnioskodawca nie wykazał we wniosku konieczności prowadzenia rekrutacji przez tak długi okres (6 miesięcy); oceniający nie zakwestionował zgodności 12-osobowych grup z regulaminem, ale słusznie zauważył, że organizacja szkoleń w mniejszych, 8 osobowych grupach wydłuży czas realizacji zdań, co może negatywnie wpłynąć na efektywność i harmonogram projektu. W tym zakresie Wnioskodawca nie otrzymał punktów.
5. Wnioskodawca w części dotyczącej D.14B karty oceny formalno-materialnej zakwestionował ocenę oceniającego nr 1, który wskazał dwa problemy związane z przyjętymi wskaźnikami:
- niespójność wartości wskaźników produktu – w ocenie oceniającego, skoro liczba osób pracujących objętych wsparciem ogółem wynosi 13, to nie jest możliwe, aby wskaźnik liczby osób pracujących w górnictwie lub branży okołogórniczej (który jest podkategorią tej pierwszej grupy) wynosił 20 – co stanowiło logiczną sprzeczność;
- nieadekwatność wskaźników rezultatu – oceniający wskazał, że wskaźniki dotyczące liczby osób, które podejmą pracę lub kontynuują zatrudnienie oraz liczby utworzonych miejsc pracy są niezgodne ze standardem realizacji usług wsparcia bezpośredniego w ramach działania FESL.10.20. Podkreślił, że projekt zakłada kompleksowe wsparcie dla wszystkich uczestników od momentu rekrutacji (bez dodatkowej selekcji na etapie przyznawania dotacji), więc stosowanie wskaźników rozróżniających osoby, które otrzymały dotację i założyły firmę, jest niewłaściwy. W konsekwencjo oceniający przyznał w tej części 1 pkt.
Instytucja uznała zarzut wnioskodawcy za zasadny, co oznacza, że:
- błędy we wskaźnikach zostały wyjaśnione lub uznano je za niesłuszne,
- wskaźniki przyjęte przez wnioskodawcę nie naruszyły zapisów Regulaminu, bądź ich interpretacja przez oceniającego była błędna.
a) Wnioskodawca zakwestionował uwagę, że wartości docelowe wskaźników się wykluczają. Oceniający uznał, że skoro wskaźnik "Liczba osób pracujących w górnictwie lub branży okołogórniczej, objętych wsparciem w programie" wynosi 13, to wskaźnik "Liczba osób pracujących w górnictwie lub branży okołogórniczej objętych wsparciem" nie może wynosić 20, ponieważ jest to nielogiczne, a ponadto liczba utworzonych miejsc pracy jest nieadekwatna do wydatków w budżecie w projekcie.
Instytucja uznała zarzut Wnioskodawcy za zasadny. Wyjaśniono, że zgodnie z załącznikiem nr 2 do regulaminu, wskaźnik "Liczba osób pracujących w górnictwie lub branży okołogórniczej" obejmuje również osoby, które pracowały w tych sektorach, ale opuściły je nie wcześniej niż 1 stycznia 2021 r., niezależnie od obecnego statusu zawodowego. Możliwa jest sytuacja, w której spośród 20 osób zakwalifikowanych do tego wskaźnika, tylko 13 spełnia kryteria wskaźnika "osób pracujących ogółem". Ponadto powołano się na wyrok NSA z 13 marca 2025 r., który zobowiązał organ do ponownej oceny kryterium D.14 w związku z innymi kryteriami. W efekcie przyznano dodatkowe 3 punkty.
b) Wnioskodawca stwierdził, że ocena Oceniającego nr 2, który stwierdził nielogiczność wartości wskaźników (13 osób pracujących ogółem, w tym 20 osób pracujących w górnictwie/około górnictwie) oraz nieadekwatność liczby utworzonych miejsc pracy do budżetu projektu, jest błędna.
Instytucja uznała zarzut za zasadny, powtarzając argumentację dotyczącą definicji wskaźnika z załącznika nr 2 do regulaminu. Ponownie wskazano, że 20 osób w górnictwie/około górnictwie może obejmować także osoby, które obecnie nie pracują. Przyznano w tym zakresie dodatkowe 3 pkt.
6. Wnioskodawca nie zgadza się z uwagą dotyczącą części D.16 karty oceny formalno-merytorycznej Oceniającego nr 1, bowiem jego zarzutu wynika z tego, że zadanie nr 4 (ocena biznesplanów) miało być niekwalifikowalne, bo w projekcie nie przewidziano konkursu biznesplanów – uczestnicy mieli mieć gwarancję otrzymania środków na działalność już po rekrutacji, co jego zdaniem naruszyło standardy wsparcia.
Wnioskodawca uznał jednakże, że standardy realizacji przewidują, że podstawą przyznania środków jest biznesplan, oceniany przez dwóch ekspertów, a w projekcie przewidziano dokładnie taki proces opisany w zdaniu nr 4.
Instytucja uznała, że uwaga oceniającego była bezzasadna. Zadanie jest bowiem kwalifikowalne i pozostaje w projekcie.
7. W zakresie kryterium D.16 – kwalifikowalności kosztów w budżecie, Oceniający zakwestionował w kilku pozycjach budżetowych wydatki uznane za:
- nieadekwatne czasowo lub kosztowo (np. zbyt długi czas pracy ekspertów ds. rekrutacji – 12h/osobę zamiast 8h przewidzianych w standardach, przewymiarowane koszty diagnozy szkoleniowo-doradczej),
- niezgodne ze standardami (np. zbyt mała liczba godzin szkoleniowych w stosunku do grupy docelowej).
- nieracjonalne (np. koszty rozmów rekrutacyjnych, których standardy nie przewidują).
- niekwalifikowalne (np. koszt prowadzenia diagnozy szkoleniowo/doradczej jest wydatkiem. Niezgodny z założeniami regulaminu wyboru.
Wskutek tych zastrzeżeń część kosztów (łącznie kilkaset tysięcy złotych) została uznana przez oceniającego za niekwalifikowalną.
Wnioskodawca wyjaśnił, że wszystkie koszty zostały zaplanowane zgodnie ze standardami realizacji usług, z uwzględnieniem trudności rekrutacji i specyfiki grupy docelowej. W projekcie przewidziano właściwą liczbę godzin i etaty dla ekspertów, a diagnoza oraz szkolenia są dostosowywane do realnych potrzeb uczestników.
Instytucja Pośrednicząca uznała zarzut dotyczący zwiększenia godzin doradztwa indywidualnego z 8 do 12 godzin/os. Uznając zarzut w tym zakresie za niezasadny – koszty przywrócono w całości. Natomiast w pozostałym zakresie utrzymano stanowisko Oceniającego w kwestii kosztów szkoleń i wkładu własnego – co skutkowało uznaniem znacznych kwot za niekwalifikowalne (łącznie ponad 0,5 mln zł). Uznano bowiem, że Oceniający słusznie wskazał, że wniesienie wykładu własnego przez uczestników projektu stoi w sprzeczności z diagnozą sytuacji problemowej grupy docelowej. Skoro Wnioskodawca wskazał we wniosku, m.in. na barierę "braku środków finansowych za zakup podstawowych narzędzi do pracy i na start", ponadto wskazał na "brak środków finansowych za założenie działalności gospodarczych" i "brak środków finansowych na szkolenia/doradztwo podnoszące kompetencje-kwalifikacje", to niewłaściwym jest, zdaniem Oceniającego, oczekiwane od uczestników projektu wniesienie wkładu własnego w wysokości 7.300 zł.
IP podkreśliła, że można w przypadku grupy docelowej stojącej przed takimi barierami zgodzić się na wniesienie wkładu własnego przez Wnioskodawcę, np. w ramach kosztów pośrednich. Oceniający zwrócił uwagę, również na propozycję Wnioskodawcy dotyczącą wniesienia wkładu własnego w postaci np. laptopów przez uczestników uznając, że brak w tym zakresie informacji na ten temat, a protest jak podkreślił nie może służyć uzupełnieniu zapisów wniosku o dofinansowane, których zabrakło podczas pierwotnej oceny. Zwrócił też uwagę, że Wnioskodawca nie odniósł się do uwagi dotyczącej obliczenia wkładu własnego. Instytucja uznała, że w tym zakresie uwaga Oceniającego jest zasadna.
W związku z nieustosunkowaniem się do tej uwagi IP stwierdziła, że niemożliwe było merytoryczne rozpatrzenie tego zarzutu. Ponadto uznał, za niekwalifikowalne wartość związanych z tym wydatków która wynosiła 577.800 zł.
Na koniec oceny Instytucja Pośrednicząca uznała, że mimo uznania części zarzutów Wnioskodawcy za zasadne, suma kosztów niekwalifikowalnych przekroczyła 10% kosztów bezpośrednich projektu. Zgodnie bowiem z kryterium D.16 ("Budżet projektu jest zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków") przekroczenie tego progu oznacza:
- przyznaje 0 punktów w tej części karty oceny formalno-merytorycznej,
- kryterium uznaje się za niespełnione,
- brak dodatkowych punktów w tym obszarze.
IP, odnosząc się do zarzutów proceduralnych Wnioskodawca, w których twierdził, że: z obu kart ocen i treści uwag wynika, że eksperci powtarzają te same błędy i mają identyczne uwagi, co wskazuje na brak niezależności ocen; wskazał, że eksperci błędnie interpretowali Standard realizacji usług w projekcie (np. wymóg 100% dotacji, kwalifikowalność oceny biznesplanów) oraz definicje wskaźników; oznacza to naruszenie zasady, że oceny dokonuje dwóch niezależnych ekspertów -wyjaśniła, że wyrok NSA z 13 marca 20205 r. nie potwierdził błędów proceduralnych w tym zakresie. Ponadto stwierdziła, że w mocy pozostaje wcześniejsze stanowisko IP FE SL z 24 września 2024 r., zgodnie z którym zarzut proceduralny jest niezasadny. Podkreśliła również, że wszystkie kwestie merytoryczne zostały rozpatrzone w części głównej, zgodnie z powyższym wyrokiem. W dalszej części podkreśliła, że Wnioskodawca kwestionował błędne zastosowanie kryteriów D.9 i D.10 uznając, że Oceniający powinni przyznać ocenę "NIE – o uzupełnienia/poprawy na etapie negocjacji" i skierować wniosek do negocjacji; zaznaczył, że uwagi Oceniających dotyczyły elementów możliwych do uzupełnienia lub poprawy.
W tym zakresie IP uznała, że skoro w wyroku NSA nie zostały podniesione zarzuty dotyczące błędów w procedurze to brak podstaw do uznania tego zarzutu. Po ponownym rozpatrzeniu protestu projekt nadal otrzymał negatywną ocenę z powodu niespełnienia kryterium D.16 "Budżet projektu jest zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków".
W treści oceny organ zwrócił uwagę, że NSA nakazał ponowną ocenę kryteriów D.9, D.14 i D.16 wskazując, że kryterium D.9 jest powiązane z pozostałymi. W wyniku ponownego rozpatrzenia protestu projekt nadal uzyskał ocenę negatywną – tym razem z powodu niespełnienia kryterium D.16.
Z dokumentacji konkursowej wynikało bowiem, co zaznaczył organ, że aby spełnić kryterium D.16 - wartość wydatków niekwalifikowanych nie może przekroczyć 9,99% kosztów bezpośrednich projektu (wymóg minimalny – 1 punkt). Natomiast po ponownej analizie organ uznał, że w projekcie wartość wydatków niekwalifikowanych wynosi 1.327.370 zł, co stanowi 15,39% kosztów bezpośrednich – a więc przekracza dopuszczalny próg. W konsekwencji projekt nie spełnił kryterium D.16, a zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej nie może zostać wybrany do dofinansowania.
Wobec powyższego nie znaleziono podstaw do podważenia przeprowadzonej oceny, w związku z czym protest Wnioskodawcy w spornym zakresie uznano za niezasadny, informując o tym Stronę pismem z 9 czerwca 2025 r. Organ zawarł w nim pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie Wnioskodawca wniósł skargę do sądu administracyjnego, formułując względem negatywnej oceny formalnej i rozpatrzenia protestu następujące zarzuty w części dotyczącej:
- oceny kryterium D. 16 oraz D. 17,
- braku powtórnej oceny wszystkich kryteriów projektu,
- braku wezwania Fundacji do poprawy lub uzupełnienia wniosku o dofinansowanie,
- zarzutów o charakterze proceduralnym.
Ponadto wniósł o uwzględnienie niniejszej skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oraz negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie.
W uzasadnieniu obszernie odniósł się do drugiej oceny projektu przez WUP uznając, że organ naruszył prawo co miało istotny wpływ na wynik oceny w szczególności:
W zakresie oceny wkładu własnego w kryterium D.16 ("Budżet projektu jest zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków") zdaniem Fundacji decyzja organu narusza art. 45. 1. ustawy wdrożeniowej, który stanowi, że właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz art. 45.2., który stanowi, że właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.
Jej zdaniem w informacji o wyniku ponownej oceny protestu z 9 czerwca
2025 r. organ błędnie twierdzi, że "wkład własny może być wnoszony przez uczestników projektu jednakże należy zgodzić się z Oceniającym, który słusznie wskazał, iż takie podejście stoi w sprzeczności z diagnozą sytuacji problemowej grupy docelowej", tj. barierą osób z grupy docelowej, która polega na braku środków finansowych na założenie działalności gospodarczej i na jej start oraz braku środków finansowych na szkolenia/doradztwo podnoszące kompetencje/kwalifikacje, bowiem zgodnie z definicją wkładu własnego na str. 9 oraz Podrozdziałem 3.3 Wytycznych dotyczącymi kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 Ministra Funduszy i Polityki Regionalne z dnia 18.11.2022 (Załącznik 15), zwanymi dalej Wytycznymi, które regulują zasady kwalifikowalności wydatków w projekcie, wkład własny w projekcie może być wnoszony w formie wkładu pieniężnego lub niepieniężnego.
W dalszej części strona skarżąca zwraca uwagę, że zgodnie z punktem 2 Podrozdziału 3.1 Wytycznych "Wkład pieniężny" wnoszony jest formie rozchodu środków pieniężnych, czyli finansowych - środki finansowe to ogół zasobów pieniężnych i ich ekwiwalentów. Zgodnie z punktem 1 lit. b. Podrozdziału 3.3 Wytycznych wkład niepieniężny polega na wniesieniu (wykorzystaniu na rzecz projektu) nieruchomości, urządzeń, materiałów (surowców), wartości niematerialnych i prawnych, ekspertyz.
Natomiast, jak podkreśliła Fundacja, we wniosku o dofinansowanie na stronie 46 w punkcie 5.2 w części E.3 Zakres finansowy dotyczącej budżetu projektu wskazała, że w celu zapewnienia większej trwałości udzielonego wsparcia wkład własny jest wnoszony przez uczestników Projektu w ramach zakładanej działalności w wysokości 7.300 zł w formie wkładu własnego niepieniężnego. Oznacza to, że Uczestnik Projektu może wnieść jako wkład własny posiadane jeszcze przed przystąpieniem do projektu środki rzeczowe i nieruchomości, np. laptop, urządzenia, materiały, wartości niematerialne czy wykorzystanie na rzecz prowadzenia działalności gospodarczej posiadanej nieruchomości lub jej części, czy samochodu. Fakt ten nie wynika z informacji przekazanych przez Fundację w proteście jak błędnie wskazuje Organ w powtórnej ocenie protestu, lecz z zapisów we wniosku o dofinansowanie (wskazano wkład własny niepieniężny) oraz możliwych do zastosowania form wkładu własnego niepieniężnego wynikających z Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków.
Strona skarżąca podkreśliła, że organ błędnie wskazuje, że wniesienie wkładu własnego przez Uczestników Projektu stoi w sprzeczności ze wskazanymi we wniosku barierami, czyli brakiem środków finansowych (pieniężnych) na rozpoczęcie i start działalności gospodarczej oraz brakiem środków finansowych na szkolenia/ doradztwo podnoszące kompetencje/kwalifikacje, gdyż założony w projekcie wkład własny jest wkładem niepieniężnym i do jego wniesienia Uczestnicy Projektu wykorzystują posiadane przed przystąpieniem do projektu środki rzeczowe i nieruchomości, a nie środki finansowe (pieniężne).
Strona skarżąca zwróciła uwagę, że to właśnie dzięki temu projektowi Uczestnicy Projektu będą w stanie pokonać wskazane bariery, tj. barierę braku środków na rozpoczęcie i start działalności gospodarczej poprzez otrzymanie dotacji na ten cel oraz barierę braku środków finansowych na szkolenia i doradztwo podnoszące kompetencje i kwalifikacje poprzez otrzymanie wsparcia doradczo-szkoleniowego w ramach projektu.
Ponadto Fundacja zaakcentowała, że na etapie oceny formalno-merytorycznej jeden z oceniających nie kwestionował kwalifikowalności wydatków w zakresie wkładu własnego, co potwierdza, że przyjęte w projekcie rozwiązania są zgodne z dokumentacją konkursową oraz "Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027".
W dalszej części strona skarżąca zarzuciła organowi brak rzetelności, gdyż jej zdaniem w wytycznych dotyczących wyboru projektów na lata 2021-2027 Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 października 2022, rzetelność oznacza, że każdy projekt jest oceniany zgodnie z obowiązującymi w danym postępowaniu kryteriami i w trybie określonym w regulaminie. Zgodnie z podrozdziałem 3.3 tych samych Wytycznych bezstronność oznacza, że osoby oceniające projekty są obiektywne. Nie kierują się innymi przesłankami niż merytoryczne. Naruszenie art. 45.1 ustawy wdrożeniowej przez organ miało istotny wpływ na wynik oceny, gdyż kwota założonego w projekcie wkładu własnego wynosi 474.500 zł, co stanowi 5,5% kosztów bezpośrednich projektu.
Strona skarżąca zarzuciła również organowi brak równego traktowania wnioskodawców, gdyż grupa docelowa projektu została uprzednio zdefiniowana w kryterium D.3 pod nazwą Grupa docelowa projektu przez Zarząd Województwa [...] oraz w Rozdziale 1.5 pkt. 3 Regulaminu konkursu przez Organ i jest taka sama dla wszystkich wnioskodawców biorących udział w konkursie. Uczestnikiem lub uczestniczką projektu może być wyłącznie osoba spełniająca łącznie następujące warunki:
- jest osobą pracującą lub zamieszkującą (w rozumieniu przepisów art. Kodeksu Cywilnego) na obszarze wskazanym w dokumencie pn.: Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji Województwa [...] 2030 (TPST), tj. wyłącznie jednego z 7 podregionów górniczych województwa [...], tj.: podregionu [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...];
- jest osobą zagrożoną, przewidzianą do zwolnienia lub zwolnioną (w okresie po 28 maja 2021 r., tj. po dacie podpisania Umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji woj. [...]) z przyczyn niedotyczących pracownika.
Natomiast dwaj Oceniający pierwotnie wniosek o dofinansowanie pozytywnie ocenili Kryterium D.3 Grupa docelowa co oznacza, że Wnioskodawca kieruje projekt do właściwej grupy docelowej wskazanej w Regulaminie i kryterium D.3, oraz pozytywnie ocenili Kryterium D.11 Scharakteryzowano grupę docelową i opisano jej sytuację problemową, co oznacza, że prawidłowo zidentyfikowano bariery dla wskazanej w projekcie grupy docelowej. Co więcej organ ocenił pozytywnie w tym samym konkursie fakt wnoszenia wkładu własnego przez Uczestników Projektu w przypadku 7 projektów innych wnioskodawców dla dokładnie tej samej grupy docelowej o takich samych barierach. Każdy projekt, który otrzymał pozytywną ocenę wniosku o dofinansowanie musiał mieć pozytywnie ocenione kryterium D.3, tj. założyć w projekcie taką samą jak Fundacja grupę docelową, która ma te same cechy (bariery), oraz pozytywnie ocenione kryterium D.16, tj. m.in. wkład własny wnoszony przez Uczestników Projektu.
Zdaniem Fundacji oznacza to, że w jej przypadku organ ocenił za niekwalifikowalny wkład własny wnoszony przez Uczestników Projektu ze względu na cechy grupy docelowej. Natomiast w przypadku innych 7 wnioskodawców biorących udział w tym samym konkursie Organ ocenił za kwalifikowalny wkład własny wnoszony przez uczestników Projektu z tej samej grupy docelowej, a w związku z tym o tych samych cechach.
Takie postępowanie organu, zdaniem Fundacji, stanowi naruszenie zasady równego traktowania wnioskodawców wyrażonej w art. 45. ust. 2 Ustawy wdrożeniowej. Zgodnie bowiem z Podrozdziałem 3.5 Wytycznych dotyczących wyboru projektów Równe traktowanie wnioskodawców wymaga, aby właściwa instytucja nie stosowała w trakcie postępowania żadnych indywidualnych, podmiotowych preferencji. Zakaz ten dotyczy zarówno procedur wyboru projektów, jak i kryteriów. Procedury spełniają zasadę równego traktowania wnioskodawców, jeśli zakładają, że wnioskodawcy, którzy znajdą się w określonej sytuacji, będą traktowani tak samo.
Ocena kryterium D.16, w szczególności w zakresie wkładu własnego, jest bezpośrednio powiązana z błędnie dokonaną oceną kryterium D.17, czego, również w kontekście uwzględnienia skargi kasacyjnej przez NSA, Oceniający po raz drugi protest w ogóle nie wziął pod uwagę. Potwierdza to zarzut Oceniającego 1, który pierwotnie ocenił wniosek o dofinansowanie i wskazał, że: "Zdaniem Oceniającego wkład własny, który jest obowiązkiem Wnioskodawcy, nie powinien być wnoszony wyłącznie przez uczestników projektu, zwłaszcza jeżeli wskazywali na bariery finansowe (...) Przerzucenie w całości obowiązku Beneficjenta w postaci zapewnienia 5% wartości projektu jako wkład własny i obarczenie nim wyłącznie uczestników jest w opinii Oceniającego niewłaściwą konstrukcją budżetu. Błędnie wskazano również wkład własny wnoszony przez Uczestników Projektu jako wkład niepieniężny. Zdaniem strony skarżącej, takie twierdzenie Oceniającego jest błędne i narusza przepisy prawa, ma również istotny wpływ na wynik oceny kryterium D.17, gdyż powoduje niespełnienie wymaganego minimum punktowego i negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie. Oceniający 2 stwierdził natomiast w kryterium D.17, że Budżet został sporządzony w sposób prawidłowy.
W zakresie oceny pozostałych pozycji budżetu w kryterium D.16 Budżet projektu jest zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków, m.in.:
• Zadanie 1 poz. 1.1 - wynagrodzenia eksperta ds. rekrutacji;
• Zadanie 2 poz. 2.1 - wynagrodzenie doradcy zawodowego prowadzącego diagnozę potrzeb szkoleniowo-doradczych dla Uczestników Projektu;
• Zadanie 5 poz. 5.3 - poz. 5.6 - wydatki dotyczące aktywnego monitorowania działalności gospodarczej i rozliczania wsparcia finansowego.
Strona skarżąca zarzuciła organowi, że ponownie nie rozpatrzył zarzutów przedstawionych w proteście Fundacji na stronie 20, tj. że Fundacja nie zgadza się w całości z oceną Oceniającego 2 w zakresie kryterium D.16, ze względu na to, że:
• wynika ona z błędów w ocenie, których istnienie potwierdził organ i wyrok NSA rozpatrując skargę kasacyjną w tej sprawie - naruszanie przepisów prawa przez organ m.in. poprzez niestosowanie kryteriów oceny projektu;
• oceniający nie widzi kwestii ryzyka związanego z nieodpowiednim przygotowanie uczestników do prowadzenia działalności gospodarczej, które może prowadzić do braku otrzymania dotacji przez uczestników, lub przedwczesnym zamknięciem firmy i nie kwalifikowalnością wsparcia w formie dotacji, którą uczestnik będzie zobowiązany zwrócić, co pogorszy jego sytuację, zamiast poprawić. Fundacja podniosła w proteście, że założenia budżetu są uzasadnione biorąc pod uwagę wysokość wsparcia udzielanego w formie dotacji, oraz nie dokonuje powtórnej oceny protestu w zakresie dokonanej pierwotnie oceny wniosku przez Oceniającego 2 z zakresie budżetu (kryterium D.16 i D.17).
Zdaniem strony skarżącej, oznacza to, że organ nie wykonał zalecenia zawartego w uzasadnieniu wyroku NSA z 13 marca 2025 r. uwzględniającego skargę kasacyjną, który na stronie 13 wyroku wskazuje, że niezbędne jest ponowne dokonanie przez organ oceny wskazanych kryteriów, m.in. kryterium D.16.
Ponowne dokonanie przez organ oceny kryterium polegać powinno, zdaniem strony, na powtórnej ocenie kwalifikowalności wydatków dla wszystkich pozycji budżetu projektu przez Oceniającego powtórnie protest, czyli powtórna weryfikacja spełnienia kryterium D.16 dla każdej pozycji budżetu projektu na podstawie zapisów wniosku o dofinansowanie, zapisów Regulaminu konkursu, oraz Wytycznych, a nie wyłącznie na stwierdzeniu, że "Wnioskodawca nie odniósł się do uwagi Oceniającego", co nie jest zgodne ze stanem faktycznym jak wykazano powyżej.
Wskazano, że NSA na stronie 14 wyroku wskazuje, iż rozpatrując ponownie protest Organ winien uwzględnić rozważania NSA zawarte w wyroku. Na stronie 13 wyroku NSA zwraca uwagę, że pewne obowiązki nałożone przez dokumentację konkursową, m.in. Standard realizacji usług w projekcie wraz z załącznikami (Załącznik 18) i Regulamin konkursu, skierowane są do Uczestników Projektu, a nie Fundacji zapewniającej im wsparcie. Obowiązkiem Uczestnika Projektu, do którego ma również zastosowanie ta zasada jest obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej przez 12 miesięcy w okresie po jej założeniu i otrzymaniu dotacji, który wynika z Rozdziału 6 pkt. 6 lit. c. Standardu realizacji usług w projekcie, a który dotyczy Uczestnika Projektu. Zgodnie z wyrokiem NSA, w tego typu przypadkach Organy nie mogą pomijać, że zdarzenia losowe nie powinny wywoływać wobec skarżącej negatywnych konsekwencji, oraz że pomijając sytuacje siły wyższej i losowe, może przecież dojść do sytuacji, gdy z winy samego zainteresowanego nie zostanie wypełniony warunek prowadzenia działalności gospodarczej przez okres 12 miesięcy.
Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie i protestu, oraz rozważaniami NSA zawartymi w wyroku z 13 marca 2025 r. kwestionowane wydatki przez pierwotnie Oceniającego 2 wniosek o dofinansowanie w zakresie wynagrodzenia eksperta ds. rekrutacji, wynagrodzenia doradcy zawodowego prowadzącego diagnozę potrzeb szkoleniowo-doradczych dla Uczestników Projektu, wydatki dotyczące aktywnego monitorowania działalności gospodarczej i rozliczania wsparcia finansowego mają na celu w szczególności minimalizację ryzyka związanego z nieodpowiednim przygotowaniem uczestników do prowadzenia działalności gospodarczej oraz ryzyka przedwczesnego zamknięcia firmy, co oznaczać będzie niekwalifikowalność otrzymanego przez Uczestnika wsparcia i konieczność zwrotu całości otrzymanej kwoty dofinansowania. W przypadku, gdy Fundacja nie będzie mieć możliwości odzyskania kwoty dotacji od Uczestnika Projektu, co biorąc pod uwagę zidentyfikowane bariery grupy docelowej i doświadczenie wnioskodawcy jest prawdopodobne, to Fundacja jest zobowiązana warunkami umowy o dofinansowanie projektu do zwrotu kwoty niekwalifikowanej dotacji do organu.
Kwestionowane wydatki – wynagrodzenia eksperta ds. rekrutacji, doradcy zawodowego oraz koszty aktywnego monitorowania działalności gospodarczej i rozliczania wsparcia finansowego według Fundacji są kluczowe, aby ograniczyć ryzyko niepowodzenia biznesów uczestników i konieczności zwrotu dotacji. Jeśli uczestnik nie odda środków, Fundacja musiałaby je zwrócić organowi. Mimo to organ zakwestionował środki w budżecie (zdanie 5.3-5.6) przeznaczone na aktywne monitorowanie. Uznał bowiem, że koszty aktywnego monitorowania działalności gospodarczej powinny być pokryte ze środków własnych w ramach kosztów pośrednich i z góry zakwalifikował je jako niekwalifikowalne. Tymczasem z tzw. FAO wynika, że w określonych przypadkach monitoring – jeśli ma charakter merytoryczny – a nie tylko administracyjny – może być kosztem bezpośrednim.
Organ nie ustalił, że we wniosku (zdanie 5, pozycje 5.3 i 5.6) Wnioskodawca wykazał merytoryczny charakter czynności monitorujących co przesądzałoby o ich kwalifikowalności. Wadliwa ocena spowodowała odrzucenie części finansowej wniosku, ponieważ zakwestionowane wydatki przekroczyły 10% całości budżetu (ponad 1 mln zł). Dodatkowo doszło do rozbieżności w ocenie kryterium D.16: pierwszy Oceniający przyznał 3 punkty (maksymalna ocena), a drugi 0 punktów (poniżej wymaganego minimum). Mimo to organ nie zastosował procedury przewidzianej w regulaminie konkursu (pkt 12 podrozdz. 5.2), która nakazuje w takim przypadku skierowanie projektu do trzeciej oceny.
Fundacja wskazała również na naruszenie art. 67 ust. 2 ustawy wdrożeniowej – organ po uwzględnieniu skargi kasacyjnej przez NSA nie przeprowadził ponownej oceny wszystkich kryteriów, mimo że był do tego zobowiązany. Dodatkowo Fundacja zarzuciła naruszenie art. 45 ust. 2 w zw. z art. 55 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 8 ustawy wdrożeniowej, gdyż organ nie wezwał jej do poprawy czy też uzupełnienia wniosku podczas powtórnej oceny po uwzględnieniu skargi kasacyjnej, mimo, że regulamin przewiduje taką możliwość w podrozdziale 5.2 pkt 4.
W odpowiedzi na skargę z 15 lipca 2025 r. organ administracji nie podzielił stanowiska strony skarżącej i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu, m.in. w kwestii zarzutów dotyczących wkładu własnego stwierdził, że w większości porównywanych projektów uczestnicy nie muszą mieć własnych środków, aby przystąpić i uzyskać dotację – ewentualnie wkład własny jest rozliczany dopiero po 12 miesiącach prowadzenia działalności i pokrywany z wydatków poniesionych w ramach projektu. Nawet przy barierze finansowej nie uniemożliwia to udziału w projekcie. Natomiast w projekcie strony skarżącej uczestnicy muszą mieć wkład pieniężny już na początku (choć nie określono, jaki dokładnie), co stanowi barierę.
Dodatkowo inni wnioskodawcy wkład własny wykazują w kosztach pośrednich, a jeden z nich wyłącznie w ten sposób, bez obciążeń uczestników.
W dalszej części organ wskazał, że strona skarżąca kwestionuje kryterium D.17 ("Budżet został sporządzony w sposób prawidłowy"), mimo, że w proteście z 9 września 2024 r. w ogóle się do niego nie odniosła, więc nie było podstaw do ponownej oceny tego kryterium. Kryterium to nie ma określonego minimum punktowego, więc nawet 0 pkt nie powoduje automatycznej negatywnej oceny projektu. Zarzut, że organ nie rozpatrzył uwag z protestu na stronie 20, jest niezasadny – organ był związany treścią protestu i odniósł się tylko do zarzutów, które faktycznie w nim przedstawiono.
Organ podkreślił, że wykonał zalecenia wyroku NSA z 13 marca 2025 r. (sygn. akt I GSK 199/25), ponownie oceniając kryteria D.9, D.14 i D.16. Kwestia wydatków niekwalifikowanych nie wynikała bezpośrednio z błędnej oceny kryterium D.9, więc przy ponownym rozpatrywaniu organ opierał się wyłącznie na dokumentach sprawy. Argumenty ze skargi dotyczące wydatków stanowią niedozwolone rozszerzenie protestu i nie powinny być w niej rozpatrywane, gdyż zgodnie z regulaminem oraz ustawą o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich organ bada projekt tylko w zakresie zarzutów wskazanych w pierwotnym proteście.
Na rozprawie sądowej strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko; złożyła pismo zatytułowane "Zarzuty skarżącej wraz z odniesieniem się do odpowiedzi na skargę organu". W treści pisma m.in. powtórzyła i rozszerzyła argumentację zawartą w skardze.
W terminie publikacji wyroku organ w odpowiedzi podtrzymał swoją argumentację; odnosząc się do zarzutów uznał je za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 tj. ustawa wdrożeniowa.
Zgodnie z jej art. 73 ust. 1 w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższego wynika, że niniejsza sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosowanie zaś do jej art. 73 ust. 8 pkt 1-3 - w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.
Według natomiast art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Jak słusznie stwierdził WSA w Kielcach w wyroku z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24 kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz zarządu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji. Nadto sąd administracyjny rozpoznając skargę na wydane rozstrzygnięcie, posiada jedynie kompetencję do badania pod kątem legalności tylko tego rozstrzygnięcia. Nie może odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu.
Wskazać także należy, że podczas kontroli działania organu dokonującego oceny projektu Sąd nie dokonuje ponownej oceny projektu, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny. Sąd, jak wyżej wskazano, kontroluje jedynie ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. Dlatego też w orzecznictwie akcentowany jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., III SA/ Łd 1072/17; wyrok WSA w Kielcach z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24).
Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Badając przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie wniesionego przez Stronę skarżącą protestu jest zgodne z zasadami konkursu i regułami wyboru projektów, określonymi w Regulaminie wyboru projektów i załącznikach do niego.
Analizując zarzuty strony skarżącej i argumentację IP należy zauważyć, że Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków 2021–2027 określają m.in. możliwość wykorzystania wkładu własnego w formie rzeczowej - niepieniężnej oraz rozróżnienie kosztów bezpośrednich/pośrednich; spełnienie także warunków, gdy monitorowanie realizacji może być kosztem bezpośrednim, tj. gdy ma aktywny charakter, merytoryczny wkład doradcy.
Powoływanym wyrokiem NSA z 13 marca 2025 r., o sygn. akt I GSK 199/25 uchylono wyrok WSA z 18 listopada 2024 r., o sygn. akt III SA/Gl 833/24 oraz pierwotne rozstrzygnięcie IP, nakazując ponownie ocenić wskazane kryteria (D.9 w związku z D.14 i D.16).
Zatem do rozważenia na obecnym etapie są kluczowe dla negatywnej oceny dokonanej przez IP, a sporne zagadnienia:
1) Wkład własny uczestników – kwalifikowalność i adekwatność (D.16) oraz równe traktowanie (art. 45 ust.2 ustawy).
Zgodnie ze stanowiskiem strony skarżącej wkład własny jako wkład niepieniężny uczestników (np. posiadane środki rzeczowe, nieruchomości) nie stoi w sprzeczności z barierą opisaną jako "brak środków finansowych"; rozwiązanie to jest zgodne z wytycznymi i było akceptowane w projektach innych wnioskodawców w tym samym naborze.
Natomiast IP wykazywała, że wniosek i opis czym ma być ten wkład niepieniężny i wyliczenie jego wartości na 7.300zł/osobę jest niewłaściwe. Podkreślała, że takie rozwiązanie jednolitego wkładu 7.300zł/osobę dla całej grupy z finansowymi barierami, jest nieadekwatne i może ograniczać dostęp innych chętnych. Wyjaśniła, że w innych projektach uczestnicy mieli charakter pieniężny rozliczany na końcu projektu lub był wnoszony przez beneficjenta w kosztach pośrednich, więc nie blokował dostępu na starcie innym chętnym osobom do startu w tym projekcie.
Oceniając powyższe – zdaniem składu orzekającego w tej sprawie – należało stwierdzić, że Wytyczne dopuszczają wkład niepieniężny i nie ma wyłączenia aby był wnoszony przez uczestników, o ile jest: dopuszczalny co do rodzaju, adekwatnie zastosowany i weryfikowalny, spójny z diagnozą i nie dyskryminuje dostępu do wsparcia. Natomiast wniosek nie przedstawiał opisu składników oraz metodologii oceny i podstaw kalkulacji wartości jednostkowej. Tym samym mogła być uwzględniona ta część wydatku za niekwalifikowalny w D.16. Po weryfikacji kwalifikacyjnej i adekwatności zgodnie z D.16 i Wytycznymi, nie ma podstaw do abstrakcyjnego, bez szczegółowego uzasadnienia, dopuszczenia instytucji wkładu niepieniężnego.
Odnośnie zarzutu strony skarżącej naruszenia zasady równego traktowania to jej wykazanie – jak zasadnie wskazała IP – miało polegać na porównaniu zastosowania spornego wkładu, jego opisowości i sprawdzalności, wpływie na dostępność. Organ wyjaśnił, że konstrukcja wkładu w przywołanych 7 innych projektach różni się istotnie, bowiem jako pieniężny obliczeniowy na końcu projektu; wkład ten ujęty przez beneficjenta w kosztach pośrednich. Zatem nie stanowi elementu "luster" porównawczego. W świetle art. 45 ust.2 i zasad porównywalności występowania, zarzut dotyczący zasad równego traktowania – na podstawie przedmiotowego materiału – nie został przez Fundację wykazany na tyle, aby podważyć ocenę D.16.
Konkludując powyższe należało stwierdzić dopuszczalność wkładu niepieniężnego co do zasady, co nie przesądza o jego kwalifikowalności w poszczególnych projektach bowiem charakter decydujący mają konkretne cechy tj. rodzaj, sprawdzenie, wycena, wpływ na dostęp. W świetle Wytycznych i ciężaru uzasadnienia tego wkładu leżącego po stronie Fundacji należało stwierdzić brak doprecyzowania uwzględniania rodzaju wkładu uczestników i podstawy kalkulacji 7.300zł/os. Zatem IP uzasadnił zakwestionowanie tej pozycji w kryterium D.16.
2) Monitoring "aktywny" jako koszt bezpośredni (pozycje 5.3–5.6) – w D.16 może występować jedynie jeśli jest to aktywne monitorowanie działalności gospodarczej. IP kwestionuje wydatki w budżecie tego zadania, bo powinny zostać poniesione ze środków własnych Fundacji w ramach kosztów pośrednich co winno skutkować uznaniem ich jako koszty niekwalifikowalne.
Fundacja powołuje się na załącznik nr 4 pytania i odpowiedzi ws. Konkursu z tzw. FAQ, że tzw. finansowanie monitorowania może być zaliczone do bezpośrednich kosztów, jeśli nie jest czysto administracyjne i wymaga wiedzy uzupełniającej.
Natomiast IP uznała, że zagadnienie to nie ma ani wystarczającego odniesienia, ani nie zostało uwzględnione w uzasadnieniu wniosku w takim zakresie, aby można było zaliczyć te koszty do bezpośrednich. W konsekwencji zakwestionował sumę 577.800 zł jako koszty pośrednie.
Oceniając powyższe należy zauważyć, że Wytyczne dopuszczają kwalifikacje do kosztów bezpośrednich elementów monitorowania, gdy mają "aktywny" i merytoryczny charakter. Nie jest to jednak automatyzm, lecz wymaga konkretnego opisu zakresu i efektów (weryfikowalność, związek z rezultatem, kwalifikowalność nakładów pracy). Jednak wniosek Fundacji w tym zakresie był ogólny, a protest nie usunął wątpliwości co do charakteru działań i ich bezpośredniego związku z rezultatem. Tym samym pozostaje domniemanie kwalifikacji do kosztów pośrednich. W tym zakresie ciężar udowodnienia spoczywa na Wnioskodawcy, a brak precyzji w opisie i brak przekonującego uzupełnienia w proteście skutkuje zasadnym uznaniem ich niekwalifikowalności przez organ jako ujęte uprzednio przez stronę skarżącą jako koszty bezpośrednie.
3) Kwestie zarzutów dotyczące oceny zasad i trybu rekrutacji, diagnozy, wielkości grupy, doradztwa 12h zamiast wskazywanej przez IP 8h należy stwierdzić, że po wyroku NSA IP dokonała oceny D.16 w powiązaniu z D.9/D.14 i rozważyła argumenty Fundacji uznając ich zasadność. Metodologicznie było to prawidłowe i zgodne z wymogami NSA.
4) Odnośnie przekroczenia wartości wydatków niekwalifikowalnych progu granicznego 10% kosztów bezpośrednich w D.16 na skutek punktowej oceny poszczególnych kryteriów należy wskazać, że IP wyjaśniła, że zsumowała łączną kwotę wydatków niekwalifikacyjnych co wyniosło 1.327.370 zł, tj. 15,39% kosztów bezpośrednich. Powyższe zaś skutkuje przyznaniem 0 pkt w D.16 i niespełnieniem zobowiązania, że łączne wartości jako wydatki niekwalifikowalne mogą maksymalnie wynosić 9,99% kosztów bezpośrednich, co wynika z Regulaminu.
Analizując powyższe twierdzenia należy uznać, że konstrukcja D.16 jako system punktowy z określonym progiem jest standardowym rozwiązaniem w tej kategorii spraw. Jeśli organ wykaże naruszenie limitu niekwalifikowalnych wydatków to przyznanie 0 pkt jest tego następstwem. Natomiast oceniając kluczowe, a sporne kwestie, tj. czy zakwestionowanie wkładu uczestników i "monitoringu" było zgodne z Wytycznymi i Regulaminem to - jak wyżej wskazano tut. Sąd stwierdził, że organ miał materialne podstawy do obu korekt przy braku dostatecznego opisu i uzasadnienia po stronie wnioskodawcy. Tym samym konsekwentnym skutkiem powyższego jest przyznanie 0 pkt w D.16.
5) Ustosunkowując się do argumentacji w zakresie kryterium D.17 - "Budżet został prawidłowo zweryfikowany" należy zauważyć, że przyjęcie przez IP 0 pkt w tej kategorii D.17 nie przesądzało o wyniku sprawy, bowiem o negatywnej ocenie przesądziło – co wskazano wyżej – ocenione na 0 pkt kryterium D.16 i przekroczony próg 10%. Zatem zarzuty Fundacji w zakresie D.17 nie mają wpływu na wynik rozstrzygnięcia w sprawie skoro D.16 pozostaje niespełniony.
6) Odnosząc się do kwestii zakresu oceny po wyroku NSA i twierdzenia Fundacji, że analizie winny podlegać "wszystkie kryteria" a nie tylko wybrane wskazać należy, że NSA uchylając wyrok WSA w całości i eliminując go z obrotu prawnego jednocześnie rozstrzygnął, że powtórną oceną organ winien objąć D.9 w związku z D.14 i D.16, a rozpoznanie protestu musi nastąpić w ramach zarzutów protestu i wskazań sądowych. Tym samym zgodnie z art.153 p.p.s.a. i utrwaloną linią, organ jest związany wytycznymi udzielonymi przez NSA. Skoro NSA wytyczył określony zakres obejmujący D.9 w odniesieniu do D.14 i D.16, to organ nie miał obowiązku "globalnej" analizy wszystkich kryteriów poza zakresem protestu i wskazań NSA.
Ustosunkowując się do procesowych zarzutów skargi również należy uznać je za chybione. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 67 ust. 2 ustawy przez nieprzeprowadzenie pełnej powtórnej oceny "wszystkich kryteriów" skoro po uchyleniu pierwotnego wyroku WSA i przy zakreślonych przez NSA granicach organ był ograniczony wyłącznie do oceny kryteriów D.9, D.14 i D.16 oraz argumentów protestu.
Odnośnie możliwości wezwanie do uzupełnienia lub poprawy wniosku zauważyć należy, że Fundacja podnosi, że organ powinien dopuścić opcję uzupełnienia wniosku jak w przypadku innych. Natomiast IP twierdzi, że metoda ta jest podstawą negocjacji, które obejmują wyłącznie wnioski spełniające kryteria formalno-merytoryczne, czego sporny projekt nie spełniał. Tym samym w przedmiotowej sprawie nie było podstawowego narzędzia do negocjacji.
Oceniając powyższe należało stwierdzić, że zgodnie z ustawą wdrożeniową i Regulaminem konkursu, uzupełnienia w ramach negocjacji są instrumentem dla inicjatyw, które "przeszły" ocenę merytoryczną na tym poziomie. Zatem skoro projekt podstawy tej nie spełniał, to etap negocjacji nie był dostępny. Zatem zarzut naruszenia art. 45 ust. 2 przez brak wskazania projektu do negocjacji nie jest zasadny, bowiem sytuacja prawna wniosku nie jest porównywalna z projektami, których kryteria uznano za spełnione i dlatego zostały przyjęte do negocjacji.
Co do zarzutu "znacznych rozbieżności" w ocenie (np. D.16: 3 pkt vs 0 pkt) i obligu sporządzenia trzeciej oceny na co Fundacja wskazywała, to za zasadne należało uznać argumenty IP, że mechanizm "trzeciej oceny" dotyczy rozpatrywania wniosku, a nie rozpatrywania protestu; regulacje te stosowane są na pierwszym etapie. Natomiast postępowanie protestowe ograniczone jest ramami zarzutów i wskazań, zatem nie stosuje się na tym etapie powtórki całego spektrum zasad i trybów poszczególnych mechanizmów (chyba że regulamin stanowi inaczej, czego nie przewidziano w tej procedurze konkursowej). Zgodnie z kryterium 5.1. i nast. Regulaminu rozbieżności w ocenie są podstawą do powołania trzeciego oceniającego z KOP celem wyboru projektów spełniających wszystkie kryteria. Tym samym brak było podstaw do powołania "trzeciej oceny" skoro kryterium D.16 wniosek Fundacji nie spełniał.
Podsumowując należało stwierdzić, że organ w sposób nakazany przez NSA ocenił ponownie kryteria D.9 i z nim powiązane D.14 i D.16; skorygował szereg wcześniejszych krytycznych uwag oceniających uznając racje Fundacji (uznanie celu, partnerstwa, doradztwo 12h; sformułowane wnioski biznesplanów). Powyższe skutkuje tym, że usunięto błędy formalne, które NSA wytknęło.
Negatywny wynik oceny przesądziło stwierdzenie niespełnienia wymogów z kryterium D.16, przekroczony próg 10% kosztów, co dawało 0 pkt i w konsekwencji niewypełnienie D.16.
Zarzuty o "nierównym traktowaniu" i "obowiązku powtórnej oceny wszystkich kryteriów" uznano za nieznajdujące oparcia w prawie i stanie faktycznym; wskazywane przez stronę skarżącą projekty nie są relewantne do spornego wniosku. Natomiast zastrzeżenia NSA ograniczały się do D.9 w odniesieniu do D.14 i D.16, a nie do ponownej generalnej oceny.
Na zakończenie Sąd podkreśla, że Wnioskodawca, składając wniosek o dofinansowanie projektu, złożył oświadczenie o tym, że zapoznał się z treścią Regulaminu wyboru projektów i zaakceptował jego zapisy, jak wskazano powyżej w części historycznej uzasadnienia. Wnioskodawca powinien mieć świadomość konieczności przedstawienia obligatoryjnych dokumentów spełniających określone wymagania, precyzyjności opisu poszczególnych instrumentów, bowiem braki w tym zakresie skutkować będą negatywną oceną.
Mając powyższe uwagi na względzie oraz dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia o nieuwzględnieniu protestu Fundacji Sąd uznał, że ocena formalna projektu została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, z uwzględnieniem reguł, o których mowa w art. 45 ustawy wdrożeniowej, tj. w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców. Ponowne wezwanie do uzupełnienia stwierdzonych przez WUP braków jest uprawnieniem organu, a nie jego obowiązkiem, co obszernie wyjaśnił organ. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.
WUP podjął w aktualnie ocenianym postępowaniu wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, wyprowadzone na ich podstawie wnioski, zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu są właściwie umotywowane i znajdują oparcie w materiale dowodowym, a wywód pozostaje zgodny z regułami logicznego rozumowania i reżimem wynikającym z Regulaminu Konkursu i Wytycznych.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że organ administracji nie naruszył prawa. W związku z powyższym, działając na postawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło