IV SA/Po 269/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-05-29

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski, Monika Świerczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych może zostać wydana bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy i oceny zebranego materiału dowodowego, w sytuacji gdy obowiązki nałożone wcześniejszą decyzją nie zostały w pełni wykonane?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. może zostać wydana jedynie w sytuacji, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu braku podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Organy administracji nie mogą umorzyć postępowania bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, oceny zebranego materiału i merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do wykonania nałożonych obowiązków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych przy budynku gospodarczym. Wcześniejszą decyzją nałożono na właścicieli obowiązek usunięcia wad technicznych. Pomimo zgłaszanych przez sąsiadów wątpliwości co do jakości wykonanych prac i istnienia okien w granicy działki, organ I instancji umorzył postępowanie, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili m.in. błędne ustalenia faktyczne, naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Zasądzono od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 01 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 4 stycznia 2024 r., nr [...]; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących R. P. i M. P. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 1 marca 2024 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB") po rozpoznaniu odwołania R. P. i M. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB) z dnia 04 stycznia 2024 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych zrealizowanych na budynku gospodarczym, znajdującym się na działce nr ewid. [...] w obr. ewid. P. gm. P., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że działając na skutek sygnalizacji, w dniu 24.02.2021 r. PINB przeprowadził kontrolę na działce nr [...] w obr. P. gm. P., będącego własnością M. i K. J.. Ustalono, że na działce znajduje się budynek gospodarczy o wym. 16,5 m x 8,0 m i wysokości max 5,5 m, wysokość w okapie 4,5 m z dachem jednospadowym. Jest to obiekt jednokondygnacyjny niepodpiwniczony, ze strychem, w granicy z działką nr [...]. Obiekt wyposażony jest w nieczynną instalację elektryczną. W wyniku kontroli stwierdzono zły stan techniczny w wyniku wieloletniego użytkowania i braku konserwacji objawiający się: - popękanymi miejscowo fundamentami oraz ścianami w dolnych partiach, a także zawilgoceniami, - występującymi rysami zwłaszcza w ścianie szczytowej oraz w ścianie w granicy działki, - odchyleniami od pionu słupów podtrzymujących strop, - zniszczonymi całkowicie elementami wykończeniowymi stolarki okiennej i drzwiowej, posadzki pokrycia w nieznacznym zakresie. Pismem z dnia 14.05.2021 r. PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego. PINB ostateczną decyzją z dnia 02.07.2021 r. ([...]) nakazał M. J. i K. J. usunięcie, w terminie do dnia 31.12.2022 r., stwierdzonych nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym budynku poprzez wykonanie następujących robót: 1) wzmocnienie, naprawę fundamentu żelbetowego zagłębionego min. 80 cm tj. przepisowo w tej strefie klimatycznej, 2) podbicie pozostałych fundamentów do głębokości co najmniej 80 cm zgodnie z zasadami sztuki budowlanej w części budynku od strony północno- zachodniej, 3) istniejące pęknięcia murów, zwłaszcza w ścianie od strony północno zachodniej oraz w ścianie w granicy działki nr [...] należy przemurować lub wzmocnić je stosując kompletne rozwiązania systemowe S. w postaci ściągów metalowych montowanych w bruzdach na głębokość 4-7 cm w odległościach 30-4- cm, 4) wzmocnieniu odchylonych od pionu słupów podpierających strop, 5) naprawa struktur wykończeniowych wewnątrz i na zewnątrz oraz budynku a także stolarki okiennej i drzwiowej, 6) usunięcie ubytków w pokryciu dachowym. Nadto, PINB nałożył obowiązek złożenia i zarejestrowania w Inspektoracie dziennika budowy (robót budowlanych), ustanowienia kierownika budowy, poinformował o konieczności zachowania aktualnej powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej i kubatury oraz przestrzegania bezpieczeństwa i higieny pracy i wykonywania robót budowlanych zgodnie ze sztuką budowlaną, wszystkie wymiary obiektu należy zachować takie same jak przed rozpoczęciem robót budowlanych. Po wykonaniu wszystkich robót budowlanych, przed przystąpieniem do użytkowania budynku, inwestor, właściciel, zarządca jest obwiązany niezwłocznie poinformować Inspektorat. W dniu 02.08.2021 r. PINB zwrócił się do Wydziału Geodezji Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego w S. o podanie informacji, w którym roku obiekt został uwidoczniony oraz czy działka nr [...] została wydzielona z działki, na której budynek się znajduje (w ścianie budynku, w granicy z działką sąsiednią znajdują się niewielkie otwory okienne i okap wystaje poza granice działki). Starosta S. pismem z dnia 05.08.2021 r. poinformował o naniesieniu budynku w 1974 r. oraz wskazał, że działki nr [...] i [...] zostały wydzielone z działki [...] i działo się to w roku: 2003, 2006, 2009, 2012. W świetle ww. informacji, PINB poinformował R. i M. P., że przeprowadził postępowanie wyjaśniające odnośnie okien i okapu i skoro budynek w 1974 r. istniał w takiej formie jak obecna i wobec późniejszego podziału działki, nie ma możliwości wyegzekwowania usunięcia otworów okiennych i likwidacji okapu. W dniu 17.01.2022 r. PINB wezwał M. i K. J. do wykonania obowiązków nałożonych ostateczną decyzją z dnia 02.07.2021 r. W związku z wnioskiem właściciela, z dnia 26.01.2022 r., a wobec braku zgody sąsiadów PINB odmówił zmiany terminu wykonania obowiązków (ostateczna decyzja PINB z dnia 08.03.2022 r., znak [...]). W dniu 21.04.2022 r. PINB wezwał M. i K. J. do wykonania obowiązków nałożonych ostateczną decyzją z dnia 02.07.2021 r. W związku z informacją właściciela o przystąpieniu do wykonania obowiązków, w dniu 13.07.2022 r. PINB ponownie przeprowadził kontrolę. Kontrolujący utrwalili w protokole stan zaawansowania robót naprawczych, roboty są potwierdzone przez kierownika budowy, właściciele przedstawili dziennik budowy. Obecny na kontroli sąsiad- M. P. wniósł uwagi do jakości wykonania robót, głównie w zakresie fundamentów, które zostały dodatkowo obciążone ścianami nadbudowy. Ściana od strony działki [...] jest w dalszym ciągu niezabezpieczona, mimo założonych klamer spinających poprzecznie ścianę konstrukcyjną. Wg M. P. klamra powinna być dodatkowo w części centralnej, a brak wieńca żelbetowego stanowi niewłaściwe zamontowanie konstrukcji dachowej. K. J. wskazał, że wzmocnienia były wykonywane przez poprzedniego właściciela i stanowią wystarczające zabezpieczenia konstrukcyjne, a oceny technicznej dokonał kierownik budowy. Pismem z dnia 25.07.2022 r. PINB nakazał właścicielowi dokonanie miejscowych odkrywek fundamentów od strony działki nr [...], w uzgodnieniu z właścicielem działki sąsiedniej, które potwierdzą, że fundamenty w tej części działki posiadają właściwą głębokość, pod nadzorem ustanowionego kierownika budowy, w terminie 21 dni od dnia otrzymania pisma. Kierownik budowy (mgr inż. M. M.) w dniach 23-25.08.2022 r. wykonał odkrywki i wskazał, że głębokość posadowienia budynku jest odpowiednia - prawidłowa (pismo z dnia 20.10.2022 r. wraz z dokumentacja zdjęciową i dziennikiem budowy). Wobec powyższego, PINB pismem z dnia 14.11.2022 r. poinformował o poczynionych ustaleniach i braku uzasadnienia do dalszych działań wyjaśniających. Pismem z dnia 23.03.2023 r. PINB poinformował właściciela, że ustalono na podstawie odkrywki że fundamenty kamienne posiadające rozluźnione struktury nie posiadają wymaganej głębokości, tym samym nie następuje właściwe wzmocnienie takie jak od strony działki nr [...], nie zlikwidowano w dalszym ciągu pęknięć oraz ubytków na ścianie w granicy działki od strony północno- wschodniej. W związku z powyższym, PINB wezwał do wykonania obowiązków, zobligowania kierownika budowy do zajęcia stanowiska w sprawie robót budowlanych niewykonanych od strony działki [...]. W dniu 08.08.203 r. do PINB wpłynęła kolejna sygnalizacja sąsiada dot. przedmiotowego budynku. Wskazano na istnienie okien w granicy działki, spływ wód opadowych na jego działkę, wykucie nowego otworu w ścianie i wystawienie na zewnątrz rury o dł. ok. 1 m do odprowadzania spalin z pieca. Kierownik budowy (mgr inż. M. M.) w piśmie z dnia 10.07.2023 r. wskazał, ze w dniach 03-07.07.2023 r. wykonał odkrywki fundamentów (głębokość posadowienia prawidłowa), a od strony działki nr [...] trwają prace budowlane przy ścianie zewnętrznej, szczegóły w dzienniku budowy. Pismem z dnia 09.08.2023 r. PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych realizowanych przy budynku gospodarczym na działce ozn. nr ewid. gruntów [...] w obr. ewid. P. gm. P., będącym własnością M. i K. J.. W dniu 08.09.2023 r. PINB przeprowadził kolejną, zapowiedzianą kontrolę i ustalił, że parametry techniczne budynku nie uległy zmianie, w zakresie wymiarów w rzucie, wysokości oraz odległości od granic działki. Usunięto pęknięcia w ścianie granicznej budynku, ubytki, stosując wypełnienia spoin zaprawą betonową; wzmocniono fundamenty kamienne, na podstawie wpisów w dzienniku budowy, głębokość posadowienia fundamentów jest właściwa i odpowiednio wzmocnione odcinkowo; stwierdzono występowanie trzech okien, klamry usztywniające pozostają bez zmian, odprowadzenie wody z dachu, bez zmian. Pismem z dnia 05.10.2023 r. PINB zawiadomił o zmianie zakresu postępowania, wskazując że toczyć się ono będzie w sprawie legalności robót budowlanych, realizowanych na budynku gospodarczym, znajdującym się na działce ozn. nr ewid. gruntów [...] w obr. ewid. P. gm. P.. WWINB rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Wskazano, że instytucja umorzenia postępowania administracyjnego, została uregulowana w art. 105 K.p.a. Zgodnie z ww. przepisem: " Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. " natomiast zgodnie z art. 105 § 2 K.p.a. " Organ administracji publicznej może umorzyć postępowania, jeżeli wystąpi o to strona na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.". Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu w/w przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Okoliczności stanowiące podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego mogą pojawić się zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i w jego trakcie. Decyzja o umorzeniu postępowania w całości nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Wydanie decyzji na podstawie art. 105kK.p.a. zamyka jedynie drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron postępowania administracyjnego i kończy bieg tego postępowania przed konkretnym organem administracji publicznej. WWINB podkreślił, że PINB prowadził postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych realizowanych na budynku gospodarczym, znajdującym się na działce nr ewid. gruntów [...] w obr. ewid. P. gm. P., będącym własnością Państwa M. i K. J.. Wszczęcie ww. postępowania było skutkiem dokonanych przez PINB - na skutek sygnalizacji sąsiadów - ustaleń kontrolnych, związanych z wykonywaniem obowiązku usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku, nałożonego ostateczną decyzją z dnia 02.07.2021 r. (znak [...]). Analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwala na przyjęcie, że właściciel budynku wykonuje legalnie obowiązki z ww. decyzji, choć faktycznie ich zakres jest szeroki, inwestor powołał kierownika budowy, który monitorował stan wykonywania robót (vide: również dziennik budowy). WWINB przypomina, że zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane to na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego, a nie na organach administracji publicznej, ciąży obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego w sposób określony w tym przepisie, a co więcej - dla takiego sposobu utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego nie są konieczne nakazy formułowane przez organy nadzoru budowlanego w drodze decyzji administracyjnych. Zatem właściciel mógł wykonywać roboty przy budynku, przed wydaniem decyzji nakazowej na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Odnośnie istnienia okien w granicy, zgodzić się należy z organem pierwszej instancji, że stanu tego nie można kwestionować w zakresie norm odległościowych z uwagi na wtórny podział działek, podobnie ma się kwestia orynnowania budynku i odprowadzania wód opadowych. Podnoszona w odwołaniu kwesta legalności nadbudowy budynku, czy nawet legalności samego budynku, w tym rozwiązań projektowych może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję wywiedli do Sądu R. P. i M. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. błędne ustalenia faktyczne polegające na: - uznaniu, że podstawowe parametry budynku nie uległy zmianie podczas gdy budynek został nadbudowany, okna w ścianach w tym w ścianie od strony naszej posesji "są bez zmian" - nie wiadomo na jakiej podstawie organ ustalił zgodność z prawem fakt wykucia tych okien, - uznaniu na podstawie wpisów z dziennika budowy, że usunięto pęknięcia w ścianie granicznej budynku, co jest nieprawdą, wbrew wpisom w dzienniku budowy nie wzmocniono fundamentów budynku - PINB nie dokonał sprawdzenia prawdziwości wpisów, czego skarżący się domagali, - wody opadowe z dz. nr [...] dalej są odprowadzane na posesję skarżących, - organ w ogóle nie dokonał analizy zdjęć złożonych przez skarżących w toku sprawy, co miało wpływ na wynika sprawy. 2. naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. poprzez zmianę przedmiotu postępowania z postępowania w/s stanu technicznego budynku na postępowanie w/s legalności wykonanych robót (pismo PINB z dnia 5.10.2023), co miało wpływ na wynik sprawy i jego umorzenie jako bezprzedmiotowe bez sprawdzenia prawidłowości wykonania prac, skonfrontowania oświadczeń kierownika budowy zawartych w dzienniku budowy ze zdjęciami przedłożonymi przez skarżących do akt sprawy i rzeczywistym stanem budynku, 3. naruszenie § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego nie zastosowanie pomimo, że nadal na posesję skarżących kierowane są wody opadowe z dz. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w niniejszej sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych uznał, iż wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c.p.p.s.a.). Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja WWINB z dnia 1 marca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 4 stycznia 2024 r., którą umorzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych zrealizowanych na budynku gospodarczym, znajdującym się na działce nr ewid. [...] w obr. P. gm. P.. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i literaturze ugruntowany jest pogląd, według którego bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu albo stwierdzając w niej o niedopuszczalności takiego orzekania. Z uwagi na to, że orzeczenie o umorzeniu postępowania zamyka drogę do rozpoznania co do meritum żądania strony w postępowaniu administracyjnym, to art. 105 § 1 k.p.a. powinien być interpretowany ściśle. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi zatem tylko wtedy, gdy występuje ewidentny brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, tj. gdy w świetle przepisów prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego, brak jest sprawy administracyjnej, która mogłaby być przedmiotem postępowania (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2023 r., I OSK 2582/19). Z takim przypadkiem nie mamy jednak do czynienia w tym postępowaniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarówno uzasadnienie decyzji organu I instancji jak i organu odwoławczego jest lakoniczne, niespójne i nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W szczególności uzasadnienie PINB w S. zawiera li tylko streszczenie przebiegu postępowania. Brak jakichkolwiek rozważań natury prawnej, czy wskazania toku rozumowania organu. W żadnym fragmencie uzasadnienia nie powołano podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia - art. 105 k.p.a. i nie uzasadniono dlaczego postepowanie podlega umorzeniu. WWINB z kolei tej kwestii nie zauważył i bezrefleksyjnie przyjął stanowisko organu I instancji. Uzasadnienie decyzji WWINB nie zawiera jakichkolwiek argumentów, które przemawiałyby za trafnością poglądów wyrażonych przez organ I instancji i podstawy zastosowania art. 105 k.p.a. Organy w toku prowadzonego postępowania nie dokonały również oceny zebranego materiału dowodowego w jego całokształcie pomijając dowody, które znajdują się w aktach sprawy, w szczególności dowody wskazane przez skarżących. PINB nie dokonał również sprawdzenia prawdziwości wpisów w dzienniku budowy, czego skarżący się domagali. Sąd zauważa, że z powyższego dziennika budowy wynika, że roboty budowlane nadal trwają, czego nie kwestionuje organ. Zatem od momentu wydania decyzji z 2.07.2021 r. nakazującej wykonanie obowiązków związanych z przedmiotowym budynkiem do momentu wydania decyzji o umorzeniu postępowania minęło 2,5 roku. Pomimo niewykonania przez zobowiązanych nałożonych na nich decyzją obowiązków w terminie i nadal, PINB nie dość że nie wyciągnął wobec nich żadnych konsekwencji, to jeszcze doszedł do konkluzji że mimo wszystko postępowanie w przedmiotowej sprawie należało umorzyć. Wniosek ten wymyka się logice, w szczególności w kontekście tego, że formułuje go organ nadzoru budowlanego, który w ramach swoich kompetencji ustawowych kontroluje i nadzoruje przestrzeganie przepisów prawa budowlanego. Stosownie do art. 84 ust. 1 pkt 1 i 2 Pr.bud. do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego oraz kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie zaś z art. 84a ust. 1 pkt 1 kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. W ust. 2 art. 84a ustawodawca zastrzegł, że organy nadzoru budowlanego, kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego: 1) badają prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień; 2) sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie organy nie stwierdziły nawet ,że obowiązki nałożone na inwestora decyzją zostały wykonane. Niezrozumiałym jest również, co legło u podstaw zmiany przedmiotu postepowania. Z zawiadomienia PINB w S. z dnia 5 października 2023 r. nie wynika, na jakiej podstawie i z jakiej przyczyny przedmiot postepowania uległ zmianie. Informacji tej nie zawiera również uzasadnienie decyzji organu I instancji. W ten sposób PINB, w ocenie Sądu uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy co do istoty, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 104 k.p.a., obligujące organ administracji do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz do załatwienia sprawy. Podkreślić bowiem należy, że PINB umorzył postępowanie nie uzasadniając tego w żaden sposób. Wreszcie przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje, iż organy w toku prowadzonego postępowania nie dokonały również oceny zebranego materiału dowodowego w jego całokształcie pomijając dowody, które znajdują się w aktach sprawy. Tymczasem realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany nie tylko do wyczerpującego zebrania ale również rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a przeprowadzona przez niego ocena dowodów powinna być, zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Oznacza to obowiązek poddania ocenie wszystkich prawidłowo zebranych dowodów, każdego z nich z osobna, a także we wzajemnym ich związku, kierując się doświadczeniem życiowym, zasadami wiedzy i własnym przekonaniem. Organ nie może pominąć żadnego z dowodów, jeżeli oceni go jako wiarygodny, nie może nie doceniać jego znaczenia, jeżeli ma on wartość dla rozpoznawanej sprawy. Ocena ta powinna być przy tym logiczna i spójna Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy. Strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. Lakoniczność uzasadnienia, jak też brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, wskazuje na niedochowanie należytej dbałości o jego jakość, co prowadzi w dalszej kolejności do uchybienia zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.), Ponieważ ocenie Sądu podlega decyzja jako całość łącznie z uzasadnieniem, tym samym więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa. Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Decyzja organu I Instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 500 zł (wpis od skargi). Rozpatrując sprawę ponownie należy przeprowadzić analizę materiału dowodowego uwzględniając wyrażoną wyżej ocenę, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. Organy winny przedstawić rezultat dokonanej oceny i podjętego rozstrzygnięcia w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zawierającym wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, wraz z wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło