II SAB/Rz 138/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim w przedmiocie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia - postanawia - 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej R.S. uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Wnioskiem z 31 grudnia 2024 r. (data wpływu do organu) M.B. – reprezentowana przez R.S. (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim (dalej: "organ") o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Decyzją z 10 czerwca 2025 r. nr 18/044033/2024/1 organ ustalił poziom potrzeby wsparcia. Następnie R.S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim w przedmiocie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania ze względu na zgon wnioskodawcy tj. M.B. Organ wskazał, że ze zweryfikowanej przez organ informacji (odpis aktu zgonu) wynika, że wymieniona zmarła [...] czerwca 2025 r. Zwrócił również uwagę, że R.S. złożyła wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia będąc do tego upoważnioną przez M.B. W związku więc z jej śmiercią skarżąca nie posiada legitymacji do występowania w jej imieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymaga, że po złożeniu skargi Sąd z urzędu w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm. - określanej dalej jako "P.p.s.a.") lub w przepisach szczególnych, tj. czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie do art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 cyt. artykułu). Z powyższego przepisu wynika, że legitymacja do złożenia skargi oparta jest przede wszystkim na kryterium interesu prawnego. Pod pojęciem interesu prawnego należy zaś rozumieć istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym działaniem organu administracji. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, jednak mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa wskazujący na własne prawo lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Od wykazania związku między chronionym przez prawo interesem prawnym, a działaniem organu administracji publicznej, uzależnione jest więc uprawnienie do złożenia skargi (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1412/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy M.B., działając za pośrednictwem R.S., której udzieliła stosownego upoważnienia w tym przedmiocie, wystąpiła do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Jak wynika z kolei z regulacji ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913), decyzję taką wydaje się m. in. na wniosek osoby posiadającej orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (art. 4b ust. 2, art. 6b ust. 1, art. 6b3 ust. 1). Osobą taką w warunkach sprawy jest M.B., która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatem to ta osoba uprawniona była do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Jednak jak wynika z dołączonego do akt administracyjnych sprawy odpisu skróconego aktu zgonu wymieniona zmarła [...] czerwca 2025 r. Sąd zauważa, ze M.B. mogła oczywiście działać za pośrednictwem pełnomocnika, jednak skoro w dacie wnoszenia skargi (datowana jest ona na 10 lipca 2025 r., a wpłynęła do Sądu 30 lipca 2025 r.) wnioskodawczyni a zatem i uprawniona do złożenia tej skargi już nie żyła, to nie mogła w jej imieniu występować R.S. Pełnomocnictwo wygasa bowiem z dniem śmierci mocodawcy. Z tych przyczyn zaistniała konieczność odrzucenia skargi R.S. z uwagi na brak występowania w jej wypadku legitymacji strony postępowania sądowego. Jak już bowiem zauważono, zarzucana organowi przewlekłość dotyczyła postępowania prowadzonego na wniosek M.B. Jednocześnie odnosząc się do pisma J.B. z 29 sierpnia 2025 r. (data złożenia w Sądzie) w którym wymieniony, jako następca prawny M.B., podtrzymał środek odwoławczy wniesiony przez dotychczasowego pełnomocnika żony – R.S. i wstąpił do postępowania jako podmiot mający interes prawny, Sąd wyjaśnia, że przedmiot postępowania – przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia – odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej M.B. Stosownie zaś do art. 124 § 3 P.p.s.a. nie zawiesza się postepowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Nawet zatem gdyby J.B. był spadkobiercą M.B. to i tak nie mógłby stać się stroną tego postępowania w miejsce M.B. Powyższe powoduje także brak możliwości popierania przez niego skargi R.S. i wstąpienia do postępowania przed tut. Sądem jako podmiot mający interes prawny. Z uwagi na fakt, że skarga podlegała odrzuceniu, Sąd odstąpił od wzywania skarżącej do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpała środek zaskarżenia, poprzez wniesienie ponaglenia do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, w trybie art. 37 k.p.a., co stanowi warunek formalny do złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Z wyżej wskazanych przyczyn skarga R.S. jako niedopuszczana podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.